Önyargıyı bırak son yargıya bak..!!

[Sevdayellerim]

Niyet okumaya başlama hemen
Önyargıyı bırak sonyargıya bak
Önüne geleni taşlama hemen
Önyargıyı bırak sonyargıya bak

Bekle gör sayı gün haftayı
İnsafsız davranıp vurma yaftayı
Ne berduşu zemmet nede softayı
Önyargıyı bırak sonyargıya bak

Peşin hükmün sonu ah ile zardır
Geniş bakmayanın dünyası dardır
Viran içinde hazine vardır
Önyargıyı bırak sonyargıya bak

Laf ü güzaf ile karın doyurma
Rengine bakarak adam kayırma
Şucu bucu diye insan ayırma
Önyargıyı bırak sonyargıya bak

Bak aynanın karşısına geçerek
Herkesin kendini görmesi gerek
Mahkeme-i kübra'mısın mübarek
Önyargıyı bırak sonyargıya bak


Ön" ve "yargı" sözcüklerinin birleşmesiyle oluşan "önyargı" sözcüğü kendi tanımını da içinde taşır. Böylece, önyargı ya da başka bir deyişle peşin hüküm, bir kişi ya da olaya ilişkin yeterli ve nesnel bilgi edinmeden, önceden bir karara varmış olmaktır. Önyargı bireylere, düşüncelere, belirli bir insan topluluğuna ya da nesnelere ilişkin olabilir. Önyargı, "bir şeye karşı olmak" ya da "bir şeyin yanında olmak" biçiminde ortaya çıkabilir, ama genellikle olumsuz, yani "bir şeye karşı olmak" biçimi ağır basar.
Birçok insan bazı konularda önyargılıdır. Bu önyargı çoğunlukla çocukluk çağında oluşur; eğitim, yetişme koşulları, aile gelenekleri ve kültürel inançlar gibi etkenlere bağlıdır. Önyargı kişinin nesnel bir yargıya varmasını engelleyebildiği gibi kişisel, toplumsal, hatta uluslararası düzeydeki ilişkilere de zarar verebilir.
Genelde rastlanan başlıca önyargılar arasında ırk, din, cinsiyet ile ilgili olanlar sayılabilir. Irkçı önyargı, bazı ırkların biyolojik olarak aşağı olduğu inancına dayanır {bak. Irk, IRKÇILIK). Bir insanın, kendi dininden başka dinlerin haklı ve geçerli olmadığına inanması da dinsel önyargıdır. Cinsiyetçi önyargı ya da cinsiyetçilik, bir cinsin, genellikle erkeklerin öbür cinsten yani kadınlardan üstün olduğu ve bu nedenle onları yönlendirme hakkı olduğu görüşüdür.
Önyargılı insanların, belirli kişiler ya da insan topluluklarına ilişkin değişmeyen görüşleri vardır ve genellikle gösterilen her türlü kanıta karşın, bu saplantılı görüşü değiştirmek olanaksızdır.
Sonuçta, önyargının yöneldiği nesneye bağlı kesin ve değişmez davranış biçimleri oluşunca ayrımcılık başlar. Belirli bir önyargının birçok insan tarafından paylaşılması ayrımcılığın yaygınlaşmasına ve toplumun bir kesimi üzerinde baskı uygulanmasına yol açabilir. Örneğin, ABD'de Siyahlar'ın beyazlardan aşağı bir ırk olduğuna inanan beyazların kurdukları Ku Klux Klan Örgütü, günümüzde hâlâ ülkenin bazı yörelerinde Siyahlar'ın yaşamasına engel