Autocad Katı Modelleme dersleri

[HaNıM aGa]

3B çalışmaya başlarken öncelikle modelimize bakış noktamızı (VPOINT) değiştirerek başlarsak rahat ederiz. Böylece modelimizi 3B görmüş oluruz. Ben hazırlığımı aşağıdaki sıraya göre yapıyorum.
Önce VPOINT ile bakış açımı düzenliyorum.
Command: VPOINT [ENTER]

Fig.1
Şekil.1 de gördüğünüz ekran çıkacaktır. Şekilde fark ettiğiniz gibi sağ üstte hedef benzeri bir şekil görürsünüz. Kursörünüzü bu şekil içinde hareket ettirdikçe UCSICON’unuzun da hareket ettiğini göreceksiniz. İçteki daire modele üstten bakış, dıştaki daire ise modele alttan bakış sağlar. Bakış açıları malum saat yönünün tersinde 0, 90, 180 ve 270. Modelinizin X, Y ve Z değerlerinin alıştığınız gibi hep soldan sağa artı olması için benim kırmızı ile işaretlediğim noktadan bir bakış idealdir. Eğer VPOINT size zor gelirse komut satırına VP yazarak şekil.2 deki ayarlarla aynı açıyı elde edebilirsiniz.

Fig.2
Uygun bakış açısını elde ettikten sonra, yardımcı çizgileri açarak çalışma alanımızı daha da güzelleştirelim. Komut satırının altındaki GRID butonunun açık olduğuna emin olun ve sağ tuşla basarak ayarlara girin.

Fig.3

Fig.4
Grid ayarlarınızın şekil.4 dekinin aynısı olmasını sağlayın. Şimdi aşağı yukarı şekil.5 deki model alanını göreceksiniz.

Fig.5
Eğer DASHBOARD açık değilse komut satırına DASHBOARD yazarak açabilirsiniz. Bundan sonra yapacağımız tüm işlemleri DASHBOARD yardımıyla yapacağız. Görünüm ayarlarında son olarak isterseniz perspektif görünüme geçebilirsiniz. Şekil.6

Şekil.6
Artık 3B çalışmaya hazırız. Ancak bu çalışma ortamımızı kaydedersek bir daha aynı görünüme geçmekte zorluk çekmeyiz. Bunun için VIEW komutunu kullanıyoruz. Karşımıza çıkan pencereden “New…” butonuna basıp yeni bir görünüm tanımlayalım.

Şekil.7

Şekil.8
Görüntü ismini “3B Çalışma” olarak verip kapatalım. Artık bu görünüme geçmek istediğimiz zaman DASHBOARD’dan o görünümü seçebiliriz. Şekil.9

Şekil.9
Artık çalışmaya hazırız. Önümüzdeki yazımda ilkel katıları tanıyacağız. Hepinize kolay gelsin.

[HaNıM aGa]

Merhabalar,
Katı modelleme yazı serimin bu ikincisinde, ilkel katıları ele alacağız. Şekil.1’de tümünü gördüğünüz ilkellerimizin tek tek nasıl çizildiğini anlatmak yerine hepsinin, fiziksel yapılarını ve AutoCAD’in bunları çizerken istediği değerlerin ne olduğunu temsil eden resimler vereceğim.

Fig.1
Şimdi ilkelleri tek tek tanıyalım:

Fig.2 Kutu (Box)

Fig.3 Takoz (Wedge)

Fig.4 Koni (Cone)

Fig.5 Silindir (Cylinder)

Fig.6 Piramid (Pyramid)

Fig.7 Simit (Torus)
Bunlar orta okul geometriden de hatırlayabileceğiniz, katı modelleme yaparken kullanabileceğimiz temel şekiller. Hepsi geçen dersimizde sağ tarafa yerleştirdiğimiz DASHBOARD’dan çağırarak çizilebilir. İleriki derslerde örnek yaparken komut seçeneklerine ayrıntılı olarak değineceğimden sadece temel yapılarını temsil eden şekilleri veriyorum.

[HaNıM aGa]

Katı modelleme yazı serimin üçüncüsünde UNION ve SUBTRACT komutlarını anlatmış ve bir örnek yapmıştım. Örnekte katı modeli oluşturan ilkellerin konumlandırılmasının biraz daha detaylı anlatılmasını istediniz. Yazı serim boyunca detaylı örneklerini vereceğimden dolayı pek üzerinde durmamıştım ama bu yazımı o konuya ayırıyorum.

Fig.1
Şekil.1 deki katıyı aşağıda gördüğünüz ilkellerle oluşturabiliriz. (Bir tanesi ilkel değil ancak daha sonradan nasıl yapılacağına değinirim.)

Fig.2
Bütün yapacağınız ilkelleri ait oldukları yere MOVE komutuyla taşımaktır.

Fig.3
Şekil.3 de görüldüğü gibi yarım silindiri yerine taşıyın (orta noktadan orta noktaya) ve UNION ile birleştirin. MOVE komutu ile taşırken, her iki nesneninde rahat yakalayabileceğiniz noktalarını tercih edin. Ben üst orta noktaları tercih ettim.

Fig.4
Şimdi şekil.4 deki katıyı elde etmiş olmalısınız. Artık küçük silindiri de merkezinden tutup büyük yarım silindirin merkezine tşıyabilir ve SUBTRATC edebilirsiniz.
Sonraki yazı serilerimde daha karmaşık ilkelleri daha karmaşık yerlere koymamız gerekecek. O zaman sadece MOVE komutundan değil UCS den de yararlanmamız gerekecektir. Sabredin…

[HaNıM aGa]

Merhaba sevgili arkadaşlar,
POLYSOLID komutu AutoCAD 2007 ile birlikte gelmiş belki de en faydalı katı model çizim araçlarından biridir. Çünkü bu komutla, tıpkı POLYLINE çizer gibi hızlı bir şekilde, belli bir kalınlığı ve yüksekliği olan çoklu çizgiler çizebilirsiniz. POLYSOLID’in en yaygın kullanım şekli 3B duvar çizmektir.

Fig.1
Komutu çalıştırdığınızda komut satırına çıkan seçeneklerin POLYLINE çiziminden tek farkı, genişlik ve yükseklik değerlerine ait seçeneklerdir.

Command: _Polysolid Height = 90.0, Width = 13.0, Justification = Center
Specify start point or [Object/ Height/ Width/ Justify] <Object>:

Ben öncelikle yükseklik “Height” ve genişlik “Width” ayarlarını yapmanızı tavsiye ederim. Daha sonra diğer seçenekleri kullanabiliriz. Bence bu komutun en faydalı seçeneği “Object” dir. 2B LINE, ARC, CIRCLE ve POLYLINE varlıklarını POLYSOLID’e çevirmek için kullanılır. Eh biz de bu 2B varlıkları çizmeyi daha iyi bildiğimize göre onları çevirmek daha kolay olacaktır. Aşağıdaki iki örnek bir ARC ve bir 2B POLYLINE nesnesinin çevrilmiş hallerini göstermektedir.

Fig.2

Fig.3
Yok “ben ille de kendi POLYSOLID’imi kendim çizerim!” diyorsanız kolay gelsin. Yükseklik ve genişlik ayarlarının yanında “Justify” yani hizalama ayarı da işinize yarayabilir. Siz aksini belirtmedikçe merkezden çizecektir.

Fig.4

Fig.5
Çizime geçtiğinizde seçenekler ARC ve UNDO olacaktır. Sanırım bu seçeneklerin ne olduğunu anlatmama gerek yok. POLYSOLID ile duvardan başka örnekler de yapılabilir elbette. Mekanikçi arkadaşlar akıllarına gelen örnekleri çizip gönderebilirler.
Bu seferlik de bu kadar...

[HaNıM aGa]

REVOLVE komutuna değineceğim.
Fig.1 Bu modeli yaratmak çok basit.
Şekil 1’de gördüğünüz modeli yaratmak için iyi derecede 2B bilgisi yterlidir. Çünkü henüz 3B modellemede karmaşık işlere geçmedik. Basit katı modelleme araçları ile 2B cisimleri 3B katı modellere dönüştürme aşamasındayız. Şekil.1 deki katıyı yapmak için önce Şekil.2 de kırmızı ile görülen POLYLINE nesnesini çizmelisiniz.

Fig.2
Bundan sonrası REVOLVE komutuna kalmış.

Command: _revolve
Current wire frame density: ISOLINES=4
Select objects to revolve: 1 found

Select objects to revolve:
Specify axis start point or define axis by [Object/X/Y/Z] <Object>: x
Specify angle of revolution or [STart angle] <360>: Specify second point:

REVOLVE komutunda iki esas nokta vardır. Birincisi döndüreceğiniz objeyi seçmek ikincisi de hangi eksen etrafında döndüreceğinize karar vermek. Döndürülecek nesne olarak LINE, ARC, ELLIPTICAL ARC, 2D POLYLINE, 2D SPLINE, CIRCLE, ELLIPSE, PLANAR 3D FACE, 2D SOLID, TRACE ve REGION nesnelerini seçebilirsiniz.
Döndürme ekseni olarak bir nesne, x, y, z eksenlerinden birini ya da iki nokta ile belirleyeceğiniz bir ekseni seçebilirsiniz. Aşağıdaki örneklerde açık POLYLINE ve kapalı POLYLINE nesnelerinin eksenden uzak olduğunda nasıl döndüğünü görüyorsunuz.

Fig.3

Fig.4

Fig.5

Fig.6
Son olarak döndürme açısından bahsedeceğim. İlk örneğimiz 360° tam, diğer örnekler ise 180° yarım döndürülmüştür.
REVOLVE komutuna bir kaç örnek de siz yaparak pekiştirebilirsiniz. Kolay gelsin..

[HaNıM aGa]

EXTRUDE komutu 3B katı modelleme komutları arasında en sevdiğim komuttur. Bu yazımda daha önce de yaptığım gibi sadece komut anlatımı yapmayıp, 2 örnekle EXTRUDE işini pekiştirmenizi sağlamaya çalışacağım..


Toolbardan ya da DASHBOARD’dan ulaşabileceğiniz komut profilleri bir patika ya da yükseklik boyunca uzatarak katı model yaratır. Öncelikle komutun en basit halini öğrenelim.

Fig.1
Şekilde EXTRUDE kullanarak kapalı bir 2DPOLYLINE nesnesini 110 birim yükselterek bir katı elde ettik.

Command: _extrude
Current wire frame density: ISOLINES=8
Select objects to extrude: 1 found
Select objects to extrude:
Specify height of extrusion or [Direction/Path/Taper angle]: 110

Bu EXTRUDE komutunun en temel haliydi. Bir de aynı nesneyi açılı olarak yükseltelim.

Fig.2
Komutun işleyişi sırasında 5 derece “Taper Angle” veriyoruz.

Command: _extrude
Current wire frame density: ISOLINES=8
Select objects to extrude: 1 found
Select objects to extrude:
Specify height of extrusion or [Direction/Path/Taper angle] <50.0>: t
Specify angle of taper for extrusion <0.00>: 5
Specify height of extrusion or [Direction/Path/Taper angle] <50.0>:

Basit olarak EXTRUDE komutunun temelini gördük. Bir de patika nesnesi kullanarak bir profili bir patika boyunca uzatalım.

Fig.3
Şekil.3 de gördüğünüz gibi patikanın hazırlanması için dikkatli olmalısınız. Hazırlayacağınız patika profil yüzeyine dik çıkmalı ve profili uzatacağınız yönde olmalıdır.

Fig.4

Fig.5
Şekil 4 ve 5’te patikanın profile göre konumuna bağlı olarak elde edeceğiniz katının genişliğinin nasıl etkilendiğini görüyorsunuz. Yani profili dıştan alırsanız patikanın genişliğine tam sığar, merkezden alırsanız kendi genişliği kadar fazla olur.

Fig.6
Şekil.6 da profilin patikaya dik olmadığı durumda ne olduğunu görüyorsunuz (en sağda). Bu durumda normal EXTRUDE yaparsanız AutoCAD düzlemin bulunduğu UCS’yi hemen kavrayıp dik çıkar (ortada).
EXTRUDE komutunun incelikleri böyle. Lütfen ben yokken açık POLYLINE nesnesini de EXTRUDE ederek nasıl olduğuna bakın. Kolay gelsin..

[HaNıM aGa]

Merhaba Arkadaşlar.
AutoCAD 2007 ile birlikte gelen yeni komutlardan SWEEP, EXTRUDE [komutunun daha gelişmişi olarak yorumlanabilir. Gerek EXTRUDE olsun gerek SWEEP, temelde her iki komut da bir patika boyunca bir profili yürüterek katı elde etmeye yarıyor.
İki komutu birbirinden ayıran özellikler ise, SWEEP komutunda profilin patikaya otomatik olarak dik hale getirilmesi, profili patika boyunca ölçekleyebilmeniz ve döndürebilmeniz. Buna karşınEXTRUDE komutunun “taper angle” seçeneği SWEEP komutunda yer almıyor.
Gelelim SWEEP komutuna. SWEEP komutuna ilk verilen örnek bir helezon yay oluyor. Bu örnek temel kullanımı çok iyi açıkladığından kabul görüyor olabilir

Command: _sweep
Current wire frame density: ISOLINES=8
Select objects to sweep: (çemberi seçin)1 found
Select objects to sweep: (ENTER’e basın)
Select sweep path or [Alignment/Base point/Scale/Twist]: (ENTER yapın)

Fig.2
Gördüğünüz gibi en temel şekliyle SWEEP böyle çalışıyor. Yani bir nesneyi bir patika etrafında uzatarak katı elde ediyor. Siz aksini belirtmedikçe, nesne otomatik olarak patikaya dik alınıyor ve merkezleniyor.
Şimdi SWEEP komutunun seçeneklerine bakalım:
Alignment: Siz aksini belirtmedikçe nesneyi patikaya dik olarak hizalar. Diğer seçenek profilin kendi açısını kabul etmektir.
Base Point: Siz aksini belirtmedikçe profili tam ortasından patikaya oturtur.

Fig.3
Scale: Profili patika boyunca ölçekleyebilirsiniz. Örnekte ölçeklenmiş ve yarım tur ‘Twist’ edilmiş katıyı görüyorsunuz.

Fig.4

Command: _sweep
Current wire frame density: ISOLINES=8
Select objects to sweep: (kareyi seç) 1 found
Select objects to sweep:
Select sweep path or [Alignment/Base point/Scale/Twist]: s
Enter scale factor or [Reference]<1.0>: 2
Select sweep path or [Alignment/Base point/Scale/Twist]: t
Enter twist angle or allow banking for a non-planar sweep path [Bank]<0.0>: 180
Select sweep path or [Alignment/Base point/Scale/Twist]:

Twist: Bu seçenek de tıpkı ‘scale’ seçeneği gibi SWEEP’i EXTRUDE’dan ayıran en önemli seçenektir. Profilinizi patika boyunca burabilirsiniz.
Şimdi aşağıdaki örneklerle ne çeşit işler yapabileceğinize göz atın ve örnekleri tekrar edin.

Fig.5
Bu seçenekte çemberinizi SWEEP için seçtikten sonra ‘scale’ ayarını 2 yapın ve patikayı bir kez 1 noktasından seçerek, bir kez de 2 noktasından seçerek deneyin.

Fig.6
Bu seçenekte kareyi seçtikten sonra ‘basepoint’ seçeneğini kullanmayı deneyin.

Fig.7
Bu örnekte ‘basepoint’ ve ‘twist’ seçeneklerini kullanın. Herkese Kolay Gelsin..

[HaNıM aGa]

Katı modelleme serime kaldığım yerden devam etmeye çalışacağım. Konumuz 3B modellerin köşelerine pah kırmak. CHAMFER komutunun da 3B kullanımı tıpkı FILLET gibi çok kolaydır. Sadece AutoCAD’in bize soracağı soru sayısı bir adet fazla olacaktır ki bu da komutun yapısından kaynaklanıyor.

Fig.1

Command: chamfer
(TRIM mode) Current chamfer Dist1 = 0.0, Dist2 = 0.0
Select first line or [Undo/Polyline/Distance/Angle/Trim/mEthod/Multiple]:
Base surface selection…
Enter surface selection option [Next/OK (current)] <OK>: OK
Specify base surface chamfer distance: 5
Specify other surface chamfer distance <5.0>: 10
Select an edge or [Loop]: Select an edge or [Loop]:

Komutun işleyişi yukarıdaki örnekte verilmiştir. Bu akışı adım adım inceleyecek olursak:

(TRIM mode) Current chamfer Dist1 = 0.0, Dist2 = 0.0
Select first line or [Undo/Polyline/Distance/Angle/Trim/mEthod/Multiple]:

İlk olarak AutoCAD CHAMFER ayarlarını bildiren bir satır yazar ve bizden pah kırılacak ilk çizgiyi seçmemizi ister. Biz bu noktada 3B bir katının kenarını gösterirsek, seçtiğimiz kenara ait bir yüzey belirgin hale gelir ve komut akışı aşağıdaki gibi değişir.

Base surface selection…
Enter surface selection option [Next/OK (current)] <OK>: OK

Bu aşamada sizin pah kıracağınız kenara ait ilk yüzeyi belirlemeniz isteniyor. Eğer belirginleşen yüzey tamamsa ‘OK‘ yapmalısınız. Değilse ‘Next’ seçeneği ile istediğimiz yüzeye gelene kadar gezebiliriz. Örneğimizde 1 numaralı yüzey 1. yüzeyimiz.

Specify base surface chamfer distance: 5
Specify other surface chamfer distance <5.0>: 10
Select an edge or [Loop]: Select an edge or [Loop]:

Fig.2
Artık komut bize 1. ve 2. mesafeleri soruyor. Bizim örneğimizde ilk mesafe 5, ikincisi ise 10. Kenarı seçince pah kırılır. Şekil.1
Komutun diğer seçenekleri şöle:

Fig.3
Kenar seçeneği ile seçtiğiniz kenar eşit olarak pah kırılır.

Fig.4
Bir de ‘Edge loop’ seçeneği ile aynı yüzeye ait tüm kenarlar pah kırılır.
Şekil 2,3 ve 4 AutoCAD 2008 yardım dosyasından alınmıştır.

[HaNıM aGa]

AutoCAD 2007 ile gelen yeni özelliklerden biri de FLATSHOT komutudur. Bu komut sayesinde, 3B katı nesnelerin görünüşlerini çıkarabiliriz. Kullanımı çok kolay olan bu komut, 3B katı modelinizin o andaki bakış açınıza dik izdüşümünü çıkartır.


Komutu kullanırken dikkat etmeniz gereken tek nokta modelinizin görünüşünü çıkartmak istediğiniz bakış açısını sağlamaktır. Bunu yapmak AutoCAD’in ‘View’ menüsünü kullanarak oldukça basittir. Fig.1

Fig.1
İlk olarak “View/3D Views/Left” seçeneğini kullanarak sol yan görünüşe geçelim. Fig.2

Fig.2
Şimdi DASHBOARD’dın 3DMAKE bölümünden FLATSHOT komutunu seçin ve karşınıza FLATSHOT diyalog kutusu çıksın.

Fig.3
FLATSHOT izdüşümü bir AutoCAD bloğu olarak çıkarır. Diyalog kutusundaki seçenekler de bunun üzerine kuruludur. Diyalog kutusunun “Destination” bölümünde “Insert as new block” seçeneği izdüşümün her zaman yeni bir blok olarak yaratılmasını sağlar. Bunun dışındaki seçenekler “Replace existing block” var olan bloğu değiştir ve “Export to a file” dışarıya at seçeneğidir. Biz ilk seçeneği kullanıyoruz.
FLATSHOT diyalog kutusunun diğer iki bölümü görünen çizgiler “Foreground Lines” ve görünmez çizgilere “Obscured lines” ait seçeneklerin bulunduğu bölümlerdir. Burada çizgilerin rengini ve çizgi tipini değiştirebilirsiniz. Ben görünmez çizgiler için kesik çizgi tipini seçtim.
Artık “Create” butonuna basarak izdüşümü yaratabiliriz.

Fig.4
İzdüşüm kursörünüzün ucuna blok olarak gelecektir. Bundan sonraki görünüşleri kendiniz çıkararak pratik yapabilirsiniz..Hepinize Kolay gelsin...

[HaNıM aGa]

3d Modelleme Dersleri 9 - LOFT

Katı modelleme serimin belki de en karmaşık konusunu LOFT oluşturuyor. Ne işe yaradığı bilinmez, yaratıcı arkadaşların elinde bile bir patlama potansiyeli var olup olmadığı malum olmayan olan bu komutu en iyisi, ben anlatayım siz de notlarınızın arasına koyun. Belki ileride komut gelişir ya da bu haliyle işe yaratanlar olur.
Komut en temel manada eski RULESURF komutunun katı hali gibi. Yani iki ya da daha fazla sıralanmış eğriyi birleştirerek yüzey ya da katı elde etmeye yarıyor. Eğriler açık olursa yüzey, kapalı olursa katı oluşuyor.


Fig.1Komutu anlatırken buradan download edebileceğiniz loft.dwg çiziminde yer alan ve şekil.2 de gördüğünüz üç örneği yapacağım.

Fig.2
LOFT komutunun en temel şekli 2 adet basit kapalı eğriyi seçerek bir katı elde etmektir.
Komutu başlatıp birbiri üzerinde duran iki çemberi sırasıyla alttaki ve üstteki olarak seçin.

Command: _loft
Select cross sections in lofting order: 1 found
Select cross sections in lofting order: 1 found, 2 total
Select cross sections in lofting order:
Enter an option [Guides/Path/Cross sections only] <Cross sections only>: C

En son seçeneği ENTER ile geçin.

Fig.3
Karşınıza şekil.3 teki ‘Loft settings’ penceresi çıkacaktır. Bu pencere içindeki seçenekler ön izlemeli olup siz değiştirdikçe şekliniz de değişecektir. Ben Şekil.4 de birkaç seçeneği örneklemeye çalıştım.

Fig.4
Bu ilk örneğimizde 2 kapalı eğriyi (buna çapraz kesit eğrileri diyoruz) çeşitli seçeneklerle birleştirdik. LOFT komutunun, ‘Guides’ ve ‘Path’ seçeneklerine gelince:

Fig.5
AutoCAD yardım dosyasındaki bu örnek başlangıç ve bitiş çapraz kesitlerinin yardımcı (Guides) eğrilerle LOFT edilmesini gösteriyor. Bu yardımcı eğrileri çizerken LOFT edeceğiniz eğrileri mutlaka kesmesini ve başlangıç bitiş noktalarının tam eğri üzerinde olmasını sağlayın.

Fig.6Şekil.6 da da PATH kullanarak LOFT seçeneğini gerçekleştirdim.

Fig.7 4 adet eğrinin ‘Smooth Fit’ ve ‘closed’ seçenekleri ile birleştirilmiş halini görüyorsunuz.

Fig.8 ‘Normal to all cross sections’
Gördüğünüz gibi LOFT komutunun seçenekleri çok kullanımı oldukça güç. Kullanımda ustalaşmak için pratik yapmak şart.herkese başarılar dilerim..