ZANLA İLGİLİ AYET VE HADİSLER

* ZANLA İLGİLİ AYET VE HADİSLER *

Sanmak, farz ve tahmin etmek. Zan ile ilgili bazı âyet mealleri şöyledir

* Onların müşriklerin çoğu zandan başka birşeye uymaz. Şüphesiz zan, haktan ilimden birşeyin yerini tutmaz *

* Bunlar putlar, sizin ve atalarınızın taktığı isimlerden başka bir şey değildir. Allah onlar hakkında hiç bir delil indirmemiştir. Onlar zanna ve nefislerinin aşağı hevesine uyuyorlar *

* Ahirete inanmayanlar, meleklere dişilerin adlarını takıyorlar. Halbuki onların bu hususta hiçbir bilgileri yoktur. Sadece zanna uyuyorlar. Zan ise hiç şüphesiz hakikat bakımından bir şey ifade etmez *

Hz. Peygamber bir hadisi şerifte şöyle buyurmuştur
* Zandan sakının. Zira şüphesiz zan sözün en yalan olanıdır. Bu hadisi şerifte sûi zandan sakınma vardır. Üzerinde hiçbir kötülük alameti görülmeyen bir kimseyi kötülükle töhmet altına almaya zan denir. Bu yersiz ve sebepsiz yere birini kötülemektir. Bu şüphesiz kötü bir zandır. Allah Teâlâ şu âyeti kerîmede müminleri bundan sakındırmıştır Ey iman edenler, zandan çokça sakının. Çünkü zannın bir kısmı günahtır *

Yasak edilen zannın içine, açıkça şüpheli yerlerde gezen kimse hakkındaki zan, dünya işlerinde yapılan zan ve Allah Teâlâya karşı duyulan hüsnü zan girmez. Ancak Uluhiyetle ve Peygamberlikle ilgili zanlar haram olan zanlara dahildir. Çünkü iman ve tasdik hususunda yakîn kesin bilgi şarttır Allah Teâlâ hakkında hüsni zan beslemek şarttır. Ebû Dâvud ve Müslim Cabir den şu hadisi rivayet etmişlerdir
* Herhangi biriniz Allah Teâlâ hakkında hüsn-i zanda bulunmaksızın ölmez. Yani Allahın, hakkında merhametli ve şefkatli olduğuna inanarak ölür *
Bir kudsi hadis de şöyledir
* Ben kulumun, bana olan zannının yanındayım. Beni zikrettiği yerde, ben onunla beraberim...*

Kaynak :
* Hadis Elkitabı
* Müslim Bab, I, XI, 87
* Yunus, 10/36
* Necm, 53/23-27-28
* Hucurat, 49/12
* Hûlî Edebün Nebevî 218
* Tac, I, 337