Ameli Salih

* AMELİ SÂLİH *

İyi, güzel faydalı sevaba ve Allahın rızasına sebep olacak, haram sınırına girmeksizin kişinin iman, iyi bir niyet ve ihlâs ile yapmış olduğu davranışlar .Amel, iş manasına gelir. salih ise, elverişli, yararlı, yarayışlı demektir. Dolayısıyla ameli salih kişiye ahiret saadetini sağlamaya, Allahın rızasını kazanmaya elverişli olan, Allah katında bir değer ifade eden davranışlardır .İmanı kuvvetlendiren, sağlamlaştıran, onu çepeçevre sararak koruyan salih amellerdir. Ameli sâlih Kuranı Kerîmde doksan küsür yerde doğrudan doğruya veya dolayı olarak emredilmiştir. Sâlih amelden sözeden ayetler genellikle, önce imana değinerek başlarlar. Bunların hep İman edip salih amel isleyenler şeklinde oldukları görülmektedir. Bu da iman ile amelin, bir bütünün ayrılmaz parçaları olduğunu ortaya koyar iman olmadan güzel davranışların hiçbir önemi olmadığı gibi, salih amel olmadan da kuru bir imanın tadı yokturBir müslümanın imanını salih amellerle bütünleştirmesi, dünya ve ahiret hayatına bağlı olarak bütün davranışlarını güzelleştirmesi gerekir. İslamın müminlerden istediği iman ve salih amel budur. Nitekim Cenâbı Allah Kuranı Kerimde kurtuluşa erebilecek kimseleri şöyle tanıtıyor
* Asra yemin olsun ki hiç şüphesiz insan hüsrandadır. Ancak iman edip salih amel işleyenler birbirlerine hakkı ve sabrı tavsiye edenler müstesna. *
* Muhakkak ki iman edip salih amel işleyenler, yaratıkların en hayırlısıdırlar. *
Bu ayetlerden anlaşıldığı gibi imanın yanında mutlaka salih amel gerekir. Bu da İslâmın bütün emir ve yasaklarının yeryüzünde uygulanması, insanların hayatına hakim kılınması için gereken amelî ve sözlü tebliğdir. Allahın emirlerini uygulayıp, bunları kendi nefislerinde yaşayarak toplumda yerleşmesi için çalışmak ameli salihtir. En hayırlı yaratık olmanın şartı budur. Kuranı Kerîmde salih amelden söz eden bütün ayetlerde hemen hemen önce imandan söz edilmektedir.
* Kadın, erkek iman etmiş olarak kim salih amel islerse ona güzel bir hayat yaşatacağız. Ecirlerini yaptıklarından daha güzeli ile ödeyeceğiz. *
* İşte o gün hükümranlık Allahındır, O. aralarında hükmeder. İnanıp salih amel isleyenler, en güzel Cennetlerdedir. *
* İman edip salih amel işleyenlerin kötülüklerini örteriz. Onları yaptıklarından daha güzeli ile mükâfatlandırırız. *
Ameli salih ister istemez ihlâsı çağrıştırır, işin salih olması ancak Allah rızasının mutlaka gözetilmesi ile gerçekleşir. Amel, Allah rızası için olacak ve insan bu amelinin karşılığını yalnız Allahtan isteyip yalnız ondan bekleyecektir. İnsanların hoşnutluğunu ve beğenisini kazanmak için yapılan ameller asla ameli salih değildir. Zira buradaki niyet bozukluğu insanı ihlâssızlığa ve riyaya götürür. Riya ile yapılan amellere ise Cenâbı Hak iltifat etmez ve karşılığını da vermez.Ameli salih, Allahın rızası gözetilerek yapılmış bir amel olursa kişinin duasının kabul olunmasına sebep ve vesile olabilir. İnsan sıkıntı anlarında daha önceden yapmış olduğu salih bir amelden dolayı Allahın izniyle sıkıntıdan kurtulabilir.Bu hususta müttefekun aleyh olarak nakledilen hadis meşhurdur. Pek uzun olan bu hadiste kısaca şu olay anlatılır
* Üç kişi yağmurdan korunmak için bir mağaraya girerler ve mağaranın ağzına bir taş yuvarlanıp mağaranın kapısı kapanır. Duadan başka çareleri yoktur. Onlardan birisi anne-babasına hürmette en ufak bir kusurda bulunmadığını, diğeri çalıştırdığı işçinin hakkına son derece riayet ettiğini ve kendi uhdesinde kalmış olan işçinin hakkını yine onun namına çalıştırıp büyük bir meblağolarak yıllar sonra ona verdiğini, öbürü ise her türlü imkân ve uygun bir ortam mevcut olduğu hâlde zina etmediğini, bütün bunları da sadece Allah rızası için yaptıklarını söyleyerek o sıkıntının giderilmesini dilerler. Sonunda Allahın izniyle tas yuvarlanır gider ve onlar da kurtulur *
Burada bizler için ibretler mevcuttur Kişi sıkıntıya düşebilir. O anlarda Allaha dua ederken zikretmesi gereken ameli salihi bulunmalı, o güne kadar kişi, amel defterine bu türden ameller kaydettirmelidir. ihlâsla yapılan amel, inciye benzer. Ne kadar küçük olursa olsun o yine de çok kıymetlidir.
* Allah, kendisine ulaşmamız için vesileler aramamızı emreder *
* Vesile kelimesinin akla getirdiği mana ise Allahı razı edecek amel vb dir. *
Bu arada hayırlı evlâd da ameli salih cümlesinden sayılmıştır. Hayırlı evlâd yetiştirmek zamanımızda müslümanlar için hayli önem arzeden bir meseledir. Resulullah
* İnsan ölünce ameli kesilir amel defteri kapanır.Ancak üç şey müstesna onlar yazılmaya devam eder Sadakayı cariye insanların uzun zaman istifade ettiği çeşme, yol, köprü, hastahane, cami kendisinden istifade olunan ilim kitap vb kendisine duacı olan salih evlâd buyurmuştur *
Evlâtların, ameli salih olacak şekilde yetiştirilip ardımızdan bizlere hayır dua eder bırakılması önemli görevlerimizdendir .Bunun aksine, makbûl olmayan çocuklara ameli gayri salih denilmiştir.
* Hz. Nûh kendisine isyan edip gemiye binmediği için sularda boğulan oğlunu tufandan sonra yeniden Allahtan isteyince Allahu Teâlâ cevaben Ey Nûh, o, senin ailenden değildir. Çünkü o, ameli gayri salih salih olmayan bir amel sahibidir *
buyurdu.Ameli salih, imanın tabii bir semeresidir. Eğer bir kalpte iman yerleşmiş ise, bu imanın gerektirdiği hareketler, yavaş yavaş ve kendiliğinden tezahür etmeye başlar. Bu kaçınılmazdır. Çünkü iman sadece dil ile ikrar edip monoton bir hayat tarzını benimsemek demek değil bilâkis dil ile ikrarın yanında, müspet ve hareketli bir gerçekten ibarettir.Salih amelde, vicdanda yer eden imanın, vakit kaybetmeden kendini dış dünyaya açıklaması demektir. İslâmda sözü edilen iman, işte bu şekilde salih amellerle tamamlanan bir imandır. Bu imanın pasif kalmaya asla tahammülü yoktur. Müminin içinden çıkıp dışına aksetmesi gerekir. Eğer bir iman, bu tabii hareketi sağlayamıyorsa, o ya sahtedir veya ölüdür. İman, güneşten uzak kapalı bir kutuda yetiştirilmeye çalışılan çiçek misali, sadece kişinin iç dünyasında gizlenip kalamaz. Böyle bir iman yok olmaya mahkûm veya ölüme terkedilmiş demektir. O. ancak salih ameller ile beslendikçe kuvvet kazanır ve hayat bulur.İmanın kıymeti buradan gelmektedir. iman amel, hareket, bina ve imar işidir. Kişiyi Allaha yöneltir.
* İnanıp salih ameller işleyenlere gelince. Onların yaptıklarına karşılık, varacakları Cennet konakları vardır *
* İnanıp salih amel işleyenler, Cennet bahçelerindedirler. Rablerinin katında onlara diledikleri verilir. İşte büyük lütuf budur *
* Kim salih amel işlerse lehine, kim kötü amel işlerse aleyhinedir *
* Allaha iman edip salih amel işleyenlerin günahları affedilir *
* Allah, yeryüzüne salih kullarım vâris ve hakim olacaktır, diye hükmetmiştir *


Kaynak :
* İslam Ansiklopedisi
* Enbiyâ, 21/105
* Asr, 103/1-3
* Beyyine, 98/7
* Nahl, 16/97
* Hacc, 22/56
* Ankebût, 29/7
* Buhârî, Edeb, 5
* Müslim, Zikir, 100
* Mâide, 5/35
* İbni Kesîr, Tefsir II, 563
* Ebû Dâvud, Vesâyâ 14
* İbni Mâce, Mukaddime 20
* Hûd, 11/46
* Secde, 34/19
* Şûrâ, 42/22
* Fussilet, 41/46
* Teğabun, 64/9