İnternet SÖzlÜĞÜ B_ C

Broadcast Storm : Yayın fırtınası. Pek çok yayının bütün ağ bölümlerine
aynı anda gönderilmesi şeklindeki istenmeyen bir ağ durumu. Bir yayın fırtınası
ağın bant genişliğinin büyük bir bölümünü işgal eder ve ağın devre
dışı kalmasına neden olabilir.

Browser : Web'de yayınlanan bilgiyi aramak için kullanılan bir yazılım
paketi; en çok kullanılanları Microsoft Internet Explorer ve Netscape'dir.

Buffer : Tampon. Donanım cihazları ile farklı hızlarda çalışan
veya farklı öncelikleri olan programlar tarafından paylaşılan bir veri alanıdır.
Tampon, her cihazın veya işlemin diğerini engellemeden çalışmasını sağlar.
İletişimde, iletilen verinin tutulduğu depolama alanı için kullanılır.
Tampon, ağ cihazları arasındaki işlem hızı farklılıklarını ortadan
kaldırmak için kullanılır.

Bug : Hata. Bilgisayar teknolojisinde, bir programdaki kodlama hatasını
gösterir.

Burst : Aralıklı bir işlem sırasında belirli bir miktarda verinin alınması
ve gönderilmesidir.

Bus : Bir bilgisayar parçasından diğerlerine gönderilen işaretlerin
üzerinden geçtiği, kablolardan veya diğer ortamlardan oluşan fiziksel işaret
yolu.

Business intelligence : Kurumsal bilgisayar kullanıcılarının daha iyi
karar vermelerine yardımcı olmak için, veriyi toplamak, depolamak, analiz
etmek ve ona erişim sağlamak için kullanılan uygulama ve teknoloji
kategorisi. Business intelligence uygulamaları, karar destek, sorgu ve
raporlama, OLAP (online analytical processing), istatistik analizi, tahmin ve
veri arama uygulamalarını içerir.

Cable : Kablo. Koruyucu bir kılıf içinde bakır kablonun
veya optik fiberin oluşturduğu veri iletim ortamı.

Cable modem : Kablo modem. PC'nizi yerel kablolu TV hattına bağlamanızı
ve veriyi 1.5 Mbps hızında almanızı sağlayan cihaz.

Cache : Bir şeyin geçici bir süre saklandığı yer. Web sayfalarını,
diskinizdeki browser'in cache dizininde saklayabilirsiniz. O sayfaya tekrar dönmek
istediğinizde, browser sayfayı gidip sunucudan almak yerine cache'den alır ve
size zaman kazandırır. Bilgisayarlar çeşitli seviyelerde cache içerirler,
bunların arasında bellek cache'i (ön bellek) ve disk cache'i vardır.

CAD (Computer Aided Design) : Mimarlar, mühendisler, tasarımcılar,
sanatçılar ve teknik çizimle uğraşan kişiler tarafından kullanılan bir
yazılım tipi. CAD yazılımları iki veya üç boyutlu modeller yaratmak için
de kullanılabilir.

Call center : Çağrı merkezi. Müşterilerden gelen çağrılarla
birlikte diğer çağrıların da bilgisayar otomasyonu yardımıyla yönetildiği
merkez.

Carrier : Taşıyıcı. Bilgi teknolojisi alanında, başka bir veri taşıyıcı
işaret tarafından modüle edilmiş olan tek frekanslı elektromanyetik dalga
veya alternatif akım. İletişim endüstrisinde ise, telefon şirketi veya
iletişim servisi veren diğer şirketler için kullanılır.

Category 5 cabling : Kategori 5 kablolaması. Standart UTP kablolamanın
beş derecesinden biri. Veriyi 100 Mbps hızda iletir.

Cell : Hücre. Ağ alanında ATM tipi anahtarlamada temel veri birimi
olarak kullanılır.

Cell relay : Ağ teknolojisi, küçük, sabit boyutlu veri paketlerine
veya hücrelere dayanır. Hücreler sabit uzunlukta olduklarından, donanımda yüksek
hızlarda işlenip anahtarlanabilirler. Cell relay, aralarında ATM, IEEE 802.6
ve SMDS gibi protokollerinde bulunduğu pek çok yüksek hızlı ağ
protokolunun temelidir.

CGI (Common Gateway Interface) : Bir Web sunucunun aynı bilgisayarda çalışan
bir uygulamayla ve uygulamanın da (CGI programı) Web sunucu ile nasıl iletişim
kuracağını belirleyen kurallar dizisi. Herhangi bir uygulama, CGI standardına
göre giriş-çıkışı idare ediyorsa, bir CGI programı olabilir.

Cgi-bin : Bir Web sunucuda CGI programlarının tutulduğu dizine verilen
ad.

CGMP : Cisco Group Management Protocol. IP host'ların
ve router'ların IGMP'leri (Internet Group Management Protocol) tarafından
bildirilen multicast trafiğini tanımak için Cisco anahtarları tarafından
kullanılır. Anahtarlar bu bilgiyi, multimedya ortamındaki trafiği kısıtlayarak
yerel ağ bant genişliğini korumak için kullanırlar.

Channel : Kanal. 1) İletişimde üzerinden işaretlerin aktığı
ayrı bir yol. 2) Radyo ve televizyonda, bir kullanıcının seçebildiği
ayrı bir program kaynağı. 3) Optik fiber iletiminde, ayrı bir ışık
dalga boyu. 4) Internet'te, yenilenen bilgiyi otomatik olarak gönderen,
önceden belirlenmiş bir Web sitesi. 5) Bilgisayar ve Internet pazarında,
üretici ile alıcı arasındaki kuruluşlar. 6) IRC kullanımında,
belirli bir chat grubu.

Channel-attached : Kanal bağlantısı. Bir bilgisayara veri kanalları
(giriş/çıkış kanalları) tarafından bağlanmış cihazlar.

Chassis : Şasi. Bir otomobilin, uçağın, bilgisayarın veya çok parçalı
herhangi bir cihazın üzerine kurulduğu yapı.

Checksum : İletim biriminden geçen bit'lerin sayısı. Aynı birimden
alıcıda da bulunur. Böylece alıcıya aynı sayıda bit'in ulaşıp ulaşmadığı
kontrol edilebilir.

Circuit : Devre. 1) Elektronikte, elektrik akımının taşındığı
iki veya daha çok nokta arasındaki yol. 2) İletişimde, iki veya daha
fazla nokta arasında işaretlerin taşındığı özel yol.

Circuit switching : Devre anahtarlama. Bir çağrı boyunca, çağrıyı
yapanla alan arasında olması gereken özel fiziksel devredeki anahtarlama
sistemi. Daha çok telefon ağlarında kullanılır.

Client : İstemci. Ağ üzerindeki bir nokta. Bir sunucu tarafından sağlanan
kaynakları kullanan kullanıcı iş istasyonu.

Client/server : İstemci/sunucu. İki bilgisayar programı arasındaki
ilişkiyi tanımlıyor. Programlardan biri (istemci), talebini yerine getirecek
olan programdan (sunucu), bir servis talebinde bulunur. Bir ağ üzerinde
istemci/sunucu modeli, farklı yerlere dağıtılmış programlar arasında
uygun bir iletişim yolu sağlar.

Clock speed : Saat hızı. Bir bilgisayarda, işlemcinin çalışma
temposunu ayarlayan bir osilatör tarafından saniyede üretilen darbe sayısı.
Genellikle MHz (megahertz veya saniyede milyon darbe) olarak ölçülür.

Cluster : 1) Kişisel bilgisayar depolama teknolojisinde,
bilgisayarın işletim sistemi tarafından yönetilen, sabit diskteki dosya
depolama mantık birimidir. 2) İletişim teknolojisinde, ortak bir
kontrol birimine veya sunucuya veya bir grup sunucuya bağlanmış terminal veya
iş istasyonu grubudur. Böylelikle yapılan işler paylaşılabilir veya
sunuculardan biri arızalandığında diğeri devreye girebilir.

Coaxial cable : Kablolu TV bağlantılarında, Ethernet veya diğer
tipteki yerel alan ağlarında kullanılan kablo.

Codec : 1) (coder-decoder) İletişimde, analog işaretleri sayısal
bit serilerine ve sayısal işaretleri de analoga dönüştürmek için darbe
kod modülasyonunu kullanan cihaz. 2) (Compression/decompression) Büyük
dosya veya programları küçültmek için sıkıştıran ve daha sonra açan özel
bir program.

Coding : Kodlama. İkili işaretleri taşımak için kullanılan elektrik
teknikleri.

Collision : Çarpışma. Bir Ethernet ağında, aynı anda veri iletmek
isteyen iki cihazın yol açtığı sonuç. Veri paketlerinin çarpıştığını
tespit eden ağ her ikisini de iptal eder. Çarpışma, Ethernet ağının doğal
bir sonucudur.

COM (Component Object Model) : Program komponent nesnelerini geliştirmek
ve desteklemek için Microsoft'un bir çalışması. COM+, DCOM ve ActiveX arayüzlerini
ve araçlarını içerir.

COM port : İletişim yuvası. Bilgisayarlarda dışardan modem gibi
cihazların takıldığı yuva.

Command : Komut. Kullanıcının bilgisayarın işletim sistemine veya
bir uygulama programına, bir servisi uygulaması için verdiği özel emir.

Compiler : Derleyici. Belirli bir programlama dilinde yazılmış
komutları işleyen ve onları bilgisayar işlemcisinin kullanacağı bir
formata dönüştüren özel bir program.

Component : Komponent. 1) Programlama ve mühendislikte komponent,
büyük bir programın veya yapının tanınabilen bir parçasıdır. Genellikle
bir komponent, bir fonksiyon veya ona ilişkin fonksiyonlar grubunu sağlar. 2)
Nesne yönelimli programlamada ve dağıtık nesne teknolojisinde komponent,
yeniden kullanılabilen bir program parçasıdır. Aynı bilgisayardaki veya dağıtık
bir ağda başka bir bilgisayarda bulunan diğer komponentlerle birlikte bir
uygulamayı oluştururlar.

Compression : Sıkıştırma. Zamandan veya yerden tasarruf etmek için
verinin boyutunu küçültme işlemi.

Concentrator : Konsantratör. Veri iletim işaretlerini ileriye doğru
aktaran cihaz. Bazen uzak erişim hub'ları için de aynı terim kullanılır.

Connectionless : Bağlantısızlık. Sanal bir devre olmaksızın veri
transferi yapılmasını tanımlar.

Connection-oriented : Bağlantı yönelimli. Sanal bir devre kurulmasını
gerektiren veri transferini tanımlar.

Convergence : 1) Bilgi işlem teknolojisinde, kişisel
bilgisayarın, iletişimin ve televizyonun birleştirilip herkesin kullabileceği
seviyeye getirilmesi. 2) İletişim teknolojisinde, ağ topolojisinde yapılan
değişikliği kabul etmek için özel bir yönlendirme protokolü çalıştıran
bir grup ağ cihazının hızı ve özellikleri.

Cookie : Bir Web sitesinin sabit diskinize yerleştirdiği bilgi. Daha
sonra tekrar o siteyi ziyaret ettiğinizde bu bilgi sayesinde sizi hatırlayacaktır.

Core router : Paket anahtarlamalı yıldız topolojisinde omurganın bir
parçası olan router. Çevredeki ağlardan diğer ağlara giden trafiğin tümünün
üzerinden geçeceği tek kanaldır.

Cpi (characters per inch) : İnç başına basılan karakter sayısı.
Sabit genişlikteki fontlar için kullanılır. Değişken genişlikteki fontlar
ortalama bir cpi değerine sahiptir.

Cps (characters per second) : Nokta vuruşlu yazıcıların saniyede bastıkları
karakter sayısı.

CPU (Central Processing Unit) : Merkezi İşlem Birimi. Bilgisayar
programlarının komutlarını işleyen merkezi birim olan işlemci veya mikroişlemci
için eskiden kullanılan bir deyim.