İnternet SÖzlÜĞÜ H - K

Hexadecimal :
16 tabanlı sayı sistemi. Her hanede 16 rakamın kullanılabildiği (0 da
dahil), sayı sistemi. Normalde kullandığımız 10 tabanlı sayı sisteminde
ise her hanede 10 rakam kullanılır. Bu sistemde sayı hanelerinde kullanılan
0-9 arası sayılar rakamla daha üst sayılar ise A-F arasındaki harflerle gösterilir.
Örneğin 10 tabanlı sistemde kullandığımız 10 sayısının karşılığı
16 tabanlı sistemde A'dır. Bu sayı sistemi iki tabanlı sayılarla çalışan
bilgisayarlarda sayıların gösterimini kolaylaştırır. İki hexadecimal sayı
hanesi ile sekiz haneli ikili tabandaki sayı veya bir byte gösterilebilir.

Hierarchical addressing : Hiyerarşik adresleme. Yerleri göstermek için
mantıksal bir hiyerarşi kullanan adresleme düzeni. Örneğin IP adresler,
veri paketlerinin gidecekleri yere yönlendirilmeleri için IP yönlendirme
algoritmalarının kullandıkları, ağ numaralarını, alt ağ numaralarını
ve host numaralarını içerirler.

Hierarchical Storage Management (HSM) : Hiyerarşik Depolama Yönetimi.
Depolama sisteminin ekonomik olarak kullanıldığı arşiv sisteminin policy
(politika) temelli yönetimi. Çoğunlukla dağıtık kurumsal ağlarda kullanılan
HSM, tek başına bir sistem olarak da kullanılabilir. Hiyerarşi, farklı yapıda
depolama ortamlarının varlığını gösterir. Örneğin, RAID sistemleri,
optik sistemler veya bant sistemleri.

High Speed Serial Interface (HSSI) : Yüksek Hızlı Seri Arabirim. Kısa
mesafeli iletişim arabirimi. Çoğunlukla yerel veya geniş alan ağlarında yönlendirme
ve anahtarlama cihazlarının birbirine bağlanması için kullanılır.

Home network : Ev içinde iki veya daha fazla bilgisayarın yerel alan ağı
biçiminde birbirine bağlanmasıdır. Evde birden fazla bilgisayar varsa, bu şekilde
dosyalar, programlar, yazıcılar, diğer çevre birimleri ve Internet erişimi
paylaşılabilir.

Home page : Ana sayfa. Bir Web sitesinin ana sayfası, bir ziyaretçi
siteye bağlandığında göreceği ilk ekran; genellikle hem o sitedeki hem de
diğer sitelerdeki diğer sayfalara bağlantılar içerir.

Hook : Çengel. Programcılıkta, bir paket programa programcının kendi
kodunu girmesine izin veren bir arayüzün kullanıldığı yer. Bazen içine
kod girilen böyle bir program için de kullanılır.

Hop : Veri paketinin iki ağ noktası arasında iletilmesi. Bir paketin
gideceği nokta sayısı (hop sayısı) paketin başlığındaki bilgiler arasında
yer alır.

Host : 1) Internet'te, diğer bilgisayarların iki yönlü erişim
sağladıkları herhangi bir bilgisayardır. Ağ üzerindeki bir nokta anlamında
kullanılır. 2) Ana bilgisayar (mainframe). Akıllı veya akılsız
terminallere hizmet eder. 3) Kendinden daha küçük veya daha az özelliğe
sahip olan cihaz veya programa hizmet veren cihaz veya program.

Host number : IP adresinin, alt ağda ağ noktasını gösteren kısmı.

Hosting : Bir veya daha fazla web sitesine hizmet vermek ve bakımını
yapmak. Bilgisayarda yer ayırmanın ötesinde bir web sitesi için daha da önemlisi,
Internet'e hızlı bağlantı olanağının sağlanmasıdır.

Hot swap : Bilgisayar çalışmaya devam ederken, sabit disk, CD-ROM sürücü,
güç kaynağı veya bir bilgisayar parçasının değiştirilebilmesi.

HTML (HyperText Markup Language) : Web sayfası yaparken kullanılan
Internet'in yazım dili.

HTTP (HyperText Transfer Protocol) : Internet üzerinde dosya (metin,
grafik görüntüler, ses, video veya diğer multimedya dosyaları) alışverişi
için kurallar dizisi. TCP/IP protokol setine gore HTTP bir uygulama
protokoludur.

Hub : Bir grup ağ noktası için merkezi bağlantı noktası; merkezi yönetim
için yararlıdır, ağ noktalarını aksaklıklardan izole etmek ve LAN alanını
genişletmek için kullanılır.

Hyperlinks : Internet'te nerenin "canlı" olduğuna bakmaksızın,
kullanıcıların bir dokümandan diğerine geçmesine izin verecek şekilde Web
sayfalarına yerleştirilmiş bağlantı noktaları.

I/O
(input/output) : Bir bilgisayarla veri alışverişinde kullanılan herhangi
bir işlemi, programı veya cihazı tanımlar. Tipik I/O cihazları arasında
yazıcılar, sabit diskler, klavyeler ve mouse'lar yer alırlar.

Icon : 1) Bilgisayarın grafik kullanıcı arabiriminde bir
uygulamayı veya bir özelliği gösteren resim. 2) Web sayfasında bir
konuyu veya başka bir web sayfasını gösteren grafik görüntü.

IGMP (Internet Group Management Protocol) : Multicast grup üyelerini komşu
multicast router'a rapor etmek için IP host'lar tarafından kullanılır.
Router'lar bu bilgiyi, multimedya ortamındaki trafiği sınırlayarak yerel ağ
bant genişliğini korumak için kullanabilirler.

Imaging : Görüntüleme. Görüntülerin alınması, saklanması, yönetilmesi
ve gösterilmesi.

Infrastructure : Altyapı. Bilgisayarları ve kullanıcıları birbirine
bağlamak için kullanılan donanımlar. Telefon hatları, kablolu televizyon
hatları, uydular ve antenler dahil olmak üzere tüm iletim ortamı,
router'lar, tekrarlayıcılar ve iletim yollarını kontrol eden diğer cihazlar
altyapıyı oluşturur. Ayrıca iletilen işaretlerin alınması, gönderilmesi
ve yönetilmesi için kullanılan yazılımlar da altyapı elemanı sayılırlar.

Interface
: Arabirim, arayüz. 1) Kullanıcı arayüzü, kullanıcının bir
program veya bilgisayarı kullanması için çeşitli araçlar sağlayan bir
programdır. Grafik kullanıcı arabirimi bu iletişimi sağlamak için
resimlere dayalı bir yapı sunar. 2) Programlama arayüzü, programcının
kullanması için bir program veya programlama dili tarafından sağlanan
komutlar ve veriler. 3) Bir cihazın başka bir cihaza veya bir konnektöre
bağlanmasını sağlayan donanım parçası.

Internet : Dünyadaki bilgisayarların birbirine bağlanmasını sağlayan,
bilgisayarlar, router'lar ve kablo bağlantılarından oluşan global ağ.

Internet telephony : Ses, faks ve diğer bilgilerin elektronik ortamda
iletilmesini sağlayan telefon teknolojisi. Klasik telefon ağlarının yerine
Internet altyapısını kullanır.

Internetwork : Router'lar ve diğer cihazlarla birbirine bağlanmış ve
tek bir ağ gibi çalışan ağlar topluluğu.

Interoperability : Farklı üreticiler tarafından üretilmiş ekipmanların,
bir ağ üzerinde birbiri ile başarılı bir şekilde iletişim kurabilmesi.

Interrupt : Kesme. Bilgisayarın çalışmasını durdurmak için,
bilgisayara bağlı bir cihazdan veya bilgisayardaki bir programdan gelen işaret.
Durma işaretini alan bilgisayar ya çalıştırdığı programa devam eder veya
başka bir program çalıştırmaya başlar.

Intranet : Kullanıcıları birbirine bağlamak için Internet'le aynı
teknolojiyi kullanan dahili bir ağ, ortak bir arayüz sağlamak için daha çok
browser'lar kullanılır.

IP (Internet Protocol) : Internet'e bağlanan bilgisayarlar için bir
standart. Internet erişimine sahip olan bütün bilgisayarlara, noktalarla
birbirinden ayrılan dört rakam grubundan oluşmuş tek bir adres verilir.

IP adress : TCP/IP protokolü kullanan bilgisayarlara verilen 32 bit
adres.

IP multicast : Bir kaynaktan pek çok hedefe veya birden fazla kaynaktan
pek çok hedefe yayınlanan IP trafiğinin yönlendirilme tekniği.

IPv6 : IPv4'ün yerini alacak olan yeni IP sürümü. Bu sayede IP
adresleri 32 bit'ten 128 bit'e çıkıyor.

ISDN (Integrated Services Digital Network) : Varolan herkese açık
anahtarlı telefon ağı üzerinde veri işaretlerini göndermek, ses ve videoyu
sayısallaştırmak için kullanılan bir iletişim standardı.

ISO (International Organization for Standardization) : 1946'da kurulmuş,
standartların oluşturulması için çalışan kurum. ISO, popüler bir ağ
referans modeli olan OSI referans modelini geliştirdi.

ISP (Internet Service Provider ) : Internet Servis Sağlayıcısı - ISS.
Internet erişimi sağlayan şirket. Gittikçe artan oranda telefon ağı operatörü
ISS olarak çalışmakta.

ITU-T (International Telecommunication Union Telecommunication
Standardization Sector) : İletişim teknolojileri için uluslararası
standartları oluşturan kurum.

JavaBeans
: Sun Microsystems'in nesne yönelimli programlama arayüzü. Ağ üzerinde
veya ana işletim sistemi platformunda yayabileceğiniz, yeniden kullanılabilen
uygulamalar veya komponent denen program parçaları oluşturmanızı sağlar.

JavaScript : Netscape'in programlama dili. Microsoft'un Visual Basic'ine,
Sun'ın tcl'ine, Unix'deki Perl'e ve IBM'in REXX'ine benzer özelliklere
sahiptir. Genellikle script dillerinin kullanımı ve kod üretimi, yapısal
veya C++ gibi derlenen dillere göre daha kolaydır.

Jini : Sun'ın ortaya attığı "anında networking" mimarisi.
Jini'yi kullanarak yazıcıları, depolama cihazlarını, hoparlörleri veya
herhangi bir cihazı doğrudan ağa bağlayabilirsiniz.

JPEG : Bazı sıkıştırma özellikleri seçilerek yaratılan grafik
formatı.

Junk e-mail (spam e-mail) : Internet üzerinde toplu olarak gönderilen
istenmeyen e-postalar.

KB
(kilobyte) : Bilgisayar belleği veya depolama alanı için ölçü birimi.
1 KB yaklaşık bin byte'dır (1.024 byte).

Kbps (kilobits per second) : Veri iletim ortamında bant genişliği ölçüsü,
saniyede geçen kilobit sayısı. Daha yüksek bant genişlikleri megabit'lerle
ve gigabit'lerle ölçülür.