Çürük Müşteri

Bundan birkaç ay önce, şaka ile karışık, ama gerçeklerden çok uzak olmayan, Çürük Tasarımcı diye bir yazı yazdım. Bazı kesimler beğendi, bazıları ise "hadi canım oradan!" dedi. Ama hemen hemen herkes, "Çürük tasarımcı var da çürük müşteri yok mu sanki?" dedi. Peki web tasarımı hizmeti verirken nelere dikkat etmeli? Çürük müşteriyi ele veren, zamanınızı boşa harcadığınızı gösteren ipuçları var mı? Yoğun istek üzerine :-) aklıma gelen ilk 21 ipucu:

1. Size websitesini neden istediğini, ne görev yapacağını anlatmadan önce "Site büyük değil. Bir ana sayfa, bir hakkımızda bir de iletişim. O kadar! 3 sayfalık bir site kaça olur?" gibi fırından ekmek isteyen bir kişinin edasıyla konuşmaya başlıyorsa

2. Websitesi için içerik istediğinizde size "Vallahi olayımızı biliyorsun! Yaz sen bir şeyler, bu işin ustası sensin" diyorsa

3. Tasarım içinde önemli bir yeri olan beyaz boşluklara bakıp, "Niye ziyan ediyorsun canım bu kısmı! Bak burası boş duruyor! Oralara da bir şeyler koyalım söyle cici bici" diyorsa

4. Şirketin logosunu, kartvizitten taramanızı istiyorsa

5. Muhasebe bürosu için website yapmanızı isteyip, bir de ana sayfaya "Namaz saatlerini falan da koyalım, ilginç ve yararlı olur" diyorsa

6. Size istediğiniz ücret yerine "Bak gelirden pay versem sana daha iyi olmaz mi? Bu site çok para kazanacak" diyorsa hatta daha da kötüsü "Sen bunu ucuza yap, bak benim çevre geniş, sana çok müşteri gönderirim ben" ile işi bedavaya getirmeye çalışıyorsa

7. Sitenin açıldığının ikinci günü sizi telefon ile arayıp, siteyi Google'da bulamadığını söylüyorsa

8. Gösterdiğiniz birkaç prototipten sonra size "şu bana gösterdiğin o ilk tasarım ile ikinci tasarımın renklerini bir karıştırıp, üçüncü tasarımdaki resimleri ve menüyü kullansak çok daha iyi olacak" adlı ortaya "tasarım salatası" istiyorsa

9. Aklındakileri öğrenmek istediğinizde kendi işiyle alakalı olmayan bir eczane, bir kuyumcu bir de Amazon websitesini gösterip "Bunlara benzer bir şeyler yap işte. Bu siteler benim çok hoşuma gidiyor" diyorsa.

10. "Sen şöyle cıvıl cıvıl, yanar-döner kayan yazılı falan bir sayfa yap bana" diye işi geçiştirip, olayı kavrayamıyorsa

11. Her istediğiniz bilgi, görsel, içerik için size başka bir şirketin websitesinin adresini veriyorsa

12. "Senin bu yaptığın tasarımı benim eşim hiç sevmedi" cevabıyla size anlamsız, gereksiz ve nedensiz geri-bildirimde bulunuyorsa

13. Size renk paleti olarak, yeni döşediği ofisin mobilya ve duvar renklerini veriyorsa

14. Web tasarımını yalnızca dekorasyon ve yalnızca tasarım sanıyorsa

15. Tutkal satan şirketi için, Amazon'daki birçok fonksiyonu istiyorsa: "Bak şu tutkalı alanlar, bu tutkalı da alsın dese site. Ne güzel olur değil mi?... İyi fikir değil mi?"

16. İlk görüşmeden sonra size "Bak ben bu bilgisayar işlerinden anlamam, benim oğlum iyi bilir bu işleri" diyerek, 13 yaşında, tek ilgisi sanal chat ve MySpace olan oğlunu sizin muhatabınız yapıyorsa.

17. Şirketindeki bütün broşürleri getirerek, "İşte kardeş, site böyle bir şey olacak" diyorsa

18. Çalışmaya başladıktan bir hafta sonra sizi telefonla arayıp "kusura bakma birader, ben başka bir tasarımcı buldum ucuza. O yaptığın tasarımları şu vereceğim emaile bir yolla sen" diyorsa

19. Google'a, YouTube'a ve Amazon'a bakıp, her açılan sitenin hemen para kazanacağını zannediyorsa

20. "Çok acelemiz var. Bu ayın sonunda hemen bu siteyi açmamız lazım" diyor, sizi işe başlatıyor fakat sonra tasarım ile ilgili bir şeyler sorduğunuzda/istediğinizde telefon ve emaillerinize zamanında cevap vermiyorsa

21. "Bir kullanıcı araştırması yapsak, siteyi test etsek" dediğinizde size "Ya ne gereği var şimdi? Ben müşteri mi tanımıyor muyum sanki? Ben onların ne istediğini çok daha iyi biliyorum. Şu benim ana sayfadaki fotoğrafımı biraz daha büyültebilecek misin bu arada?" cevabını veriyorsa

arkanıza bile bakmadan kaçın! Sizin aklınıza başka şeyler geliyor mu?

************ Mehmet Doğan / Şubat 2007


Bence harika bir yazı

Saygılar....

Allah beni çarpsın ki, burada yazılanların hepsi de başıma gelmiş olaylardır. Bir yerden alıntı yaptım ama bire bir olayı yaşamış biri olarak yazan kişinin ellerinden öpmek isterim.

Maalesef site yapmak ve yayınlamak sanıldığı kadar kolay değil. Bugün herkes kolay bir şekilde websitesi sahibi oluyor ama o sitenin göze hoş gelmesi, grafikleri, yönetimi ile uğraşmak bir yana dursun, bu siteden sonra biri gelip bana da site yap, sayfasını kaça yapıyorsun, dükkanımın fotoğraflarını çek, gelirden pay veririm sana, üstümde para yok sonra veririm, bak benim çevrem yok sana çok müşteri toplarım, sitenin her tarafını doldur boş yeri kalmasın"" vs vs vs.

Dışaradan fiyat alıp Siirt ile kıyaslıyorum. Bugün en basit site fiyatı 3 sayfa üzerinden standart site fiyatı 1 milyardan başlıyor. bugünün değeri ile 1000 ytl.

Bu en taban fiyat, fiyatlar 5-6 milyara kadar çıkmakta. Çok özel birşey istiyorsanız bu fiyatı 10 milyar olarak değerlendirmelisiniz.

Siteden kazanır mıyım? Valla o şansa bağlı, bazı siteler gördüm 5 sene geçmesine rağmen pagerankı 0 ama bir aylık siteleri de gördüm pagerankı 1'e yükseldi.

Tasarımcının, webmasterin konuya iyice odaklanması için gerekli tüm doküman verilmeli, kendi sitesini yapacak kadar bilgi verilmeli. Süre sınırı konulmamalı. Telefon açıp da "sitem ne zaman googleye geçer? Ne zaman para kazanmaya başlayacam" gibi abuk sabuk sorularla başı şişirilmemeli.

Neyse çok konuştum ama bugüne kadar yaptığım 30-50 arası sitenin %90'nın da aynı şeylerle karşılaştım. Anlattıklarım tek bir kişiyi değil, geneli kapsamaktadır.

Umarım bir gün biz webmasterler hakkettiğimiz değeri alırız.


bu uzun yorumumu okuduğunuz için teşekkür ederim.