"Olur, edeyim!"
Hakkı hukuku cok gözetiriz ya...
Bir ayrılık esnasında, karsımızdakinden ayak üstü hakkını helal etmesini talep ederiz.
Biraz da usulen. Âdet yerini bulsun hesabı.
Ates ister gibi... Saatin kac oldugunu sorar gibi. Zırt pırt dilimizden dökülüverir... "Hakkını helal et."
***********************
Yahu dur bakalım... O kadar kolay mı bu is?
Madem ki sana hakkım gectigini düsünüyorsun, önce bir tartalım... Vaziyeti bir irdeleyelim.
Ne oldu, nasıl oldu, nicin oldu?
Benim hakkımı niye gasp ettin?
O zaman aklın neredeydi?
Tam ayrılacagımız zaman mı hatırlayıverdin hak hukuk meselesini?
Neye mukabil helal edeyim?
******************************
Yıllar önce bir fabrikada... Bir ustabası, isten cıkarılan iscisinden hakkını helal etmesini istemisti.
İsci dönüp adamın yüzüne öyle bir baktı ki...
Hani küfür etse daha iyi. Kavgada öyle bakılmaz. Arenada, sırtından kanlar süzülen boganın, mızrakları saplayan matadora bakısı bile daha masum kalır.
Ustabası iscinin elini tutmustu. Bırakmıyordu. İstedigi helalligi alana kadar da bırakmaya niyeti yoktu.
Fakat isci, yıllarca kendisini ezen, itirazlarını umursamayan, gücünün sehvetine kapılarak konumunu istismar eden, sürekli emri altındakinin hakkını gasp eden ve nihayet isten ayrılmasına yol acan ustabasına hakkını helal etmedi.
"Gerekmez" dedi, yürüdü gitti.
Ustabası arkasından bakakaldı. Diger isciler bakakaldı.
İscinin hakkı da ustabasının omuzlarında kalakaldı. Agırdı o yük.
Yıllar gecti, ustabası yaslandı. O isciyi bir türlü unutamamıstı.
Ömrünün son günleriydi belki. Hasta yatagındayken haber gönderdi ve tekrar helallik istedi.
Tek kelimeyle cevap geldi:
"Niye?"
Kin mi bu? İnat mı? Degil. Hak, baska bir dâvâ.
Yüce Mevlâ isterse her tür günahı affedebilecegini, yalnızca kul hakkına karısmayacagını bildiriyor... Ki birbirimizi ezmeyelim.
Hepimizin cok iyi bildigi bu husus, nedense hep kulak ardı edilir.
Kul hakkı denilince, Kul Himmet gibi bir sairden bahsediyoruz sanki! Mahlâs mıdır o?
Ama insan yok mu insan! Hem yaratılmısların en sereflisi, hem en pespayesi.
Kul hakkına riayet edebilseydik, kimsenin kimseden helallik dilenmesine gerek kalmazdı.
Hayatın icinde harala gürele yasarken, güclü zayıfı ezecek, gözünün icine baka baka hakkını gasp edecek, sonra da bir cift lâfla yakayı sıyırıp, kurtulacak.
Efendi, o is bu kadar basit degil.
İsci, arayı bulmak icin gelen adama derin hürmet duyardı. Buna ragmen dedi ki:
"Selâm söyle ustabasına... Ben günahkâr biriyim. Üstelik zavallı. Dünyadayken hakkıma kavusamadım. Hep hakkım yendi. Bir de öbür tarafta haklarımdan gecemem. O yüzden ne kimse bana hakkını helal etsin, ne de ben kimseye..."
Simdi düsünelim..
Kimlerde hakkımız kaldı? Kimlerden zorla helalik istedik? Ya da kimler gönlü razı ola ola yürekten '' helal olsun '' diyebildi?
