Edebiyatımızda Bazı İlkler

*İlk yerli tiyatro eseri: Şinasi / Şair Evlenmesi /1859
*İlk yerli roman : Şemsettin Sami / Taaşşuk-ı Talat ve Fitnat
*Batılı tekniği uygun ilk roman : Halit Ziya Uşaklıgil/Aşk-ı Memnu
*İlk çeviri roman : Yusuf Kamil Paşa/ Fenelon’dan Telemak /1859
*İlk köy romanı : Nabizade Nazım / Karabibik
*İlk psikolojik roman: Mehmet Rauf / Eylül
*İlk gerçekçi (realist) roman : Recaizade Mahmut Ekrem / Araba Sevdası
*İlk tasvir ve tahlil ağırlıklı roman Namık Kemal’in “İntibah”
*İlk resmi Türkçe gazete : Takvim–i Vakayi
*İlk yarı gazete : Ceride-i Havadis
*İlk tarihi roman : Namık Kemal / Cezmi , A. Mithat / Yeniçeri
*İlk özel gazete : Tercüman-ı Ahval / Şinasi ile Agah Efendi
*İlk pastoral şiir : A.Hamit Tarhan /Sahra
*İlk şiir çevirisini yapan, ilk makaleyi yazan ve noktalama işaretlerine ilk kez kullanan
ilk Türk gazeteci : Şinasi
*Aruzla ilk manzum tiyatro eseri yazan : A.Hamit Tarhan/Eşber veya Sardanapal
*Heceyle yazılan ilk manzum tiyatro eseri : A. Hamit Tarhan / Nesteren
*İlk bibliyografya : Keşfü’z Zünun /Katip Çelebi
*İlk hatıra kitabı : Babürşah /Babürname
*İlk hamse yazarı : Ali Şir Nevai
*İlk tezkire : Ali Şir Nevai /Mecalisün Nefais
*İlk antolojisi : Ziya Paşa /Harabat
*İlk atasözleri kitabı : Şinasi /Durub-i Emsal-ı Osmaniye
*İlk mizah dergisi : Diyojen /Teodor Kasap
*İlk hikaye kitabı : A.Mithat Efendi / Letaif-i Rivayet
*İlk fıkra yazarı : Ahmet Rasim
*İlk Türkçe yazılan ilk kitap : Kutadgu Bilig
*İlk siyasetname : Kutadgu Bilig
*İlk mensur şiir örneklerini veren : Halit Ziya Uşaklıgil
*Şiirde ilk defa Türk kelimesini kullanan : Mehmet Emin Yurdakul
*Dünya edebiyatındaki ilk modern roman : Cervantes/Don Kişot
*İlk makale : Tercüman-ı Ahval Mukaddimesi
*İlk edebi bildiriyi yayımlayan topluluk : Fecr-i Ati
*Mesnevi tarzında yazılmış ilk eser : Kutadgu Bilig
*İlk seyahatname : Seydi Ali Reis / Mir'atül Memalik
*İlk Edebiyat tarihçimiz: Abdulhalim Memduh Efendi
*Batı anlayışındaki ilk edebiyat tarihçimiz : Fuat Köprülü
*Dünya edebiyatındaki ilk hikayeci ve eseri : Boccaio Decamkeron
*Sahnelenen ilk tiyatro : Namık Kemal / Vatan yahut Silistre
*Kafiyeyi şiire serperek klasik nazım şekillerinden farklı ilk örnekleri veren: Tevfik Fikret
*Türkçe'nin ilk dil bilgisi kitabı : Süleyman Paşa / Sarf-ı Türki
*İlk natüralist eserimizin yazarı : Nabizade Nazım / Zehra
*Divan Edebiyatında mahallileşme akımının temsilcisi: Nedim
*Şarkı nazım türünü ilk kullanan: Nedim
*İlk tarih ve coğrafya ansiklopedisi : Kamus'ul Alam
*İlk sözlüğümüz : Divan-ı Lügat-it Türk
*İlk Türkçe sözlük : Şemsettin Sami - Kamus-ı Türki
*İlk özdeyiş örneklerini veren : Ali Bey / Lehçet’ül Hakayık
*İlk didaktik şiir örneğimiz ve aruzla yazılan ilk eserimiz : Kutadgu Bilig
*Türk adının geçtiği ilk Türkçe metin : Orhun Abideleri
*Edebiyatımızda objektif eleştirinin nasıl olacağını ilk açıklayan : R. Mahmut Ekrem
*Edebiyatımızdaki milli dönemin açılmasına öncülük eden : Mehmet Emin Yurdakul
*Konuşma diliyle yazılmış ilk hikayenin yazarı : Ömer Seyfettin
*Edebiyatımızda ilk kafiyesiz şiirini yazan : A. Hamit Tarhan / Validem
*İlk köy şiiri : Muallim Naci / Köylü Kızların Şarkısı
*İlk alfabemiz : Göktürk Alfabesi
*Tekke şiirinin babası : Ahmet Yesevi
*İlk Türk destanı : Alp Er Tunga Destanı
*Bizde batılı anlamda ilk eleştiriyi yazan : Namık Kemal
*Bizde epik tiyatro türünün kurucusu : Haldun Taner
*İlk kadın romancımız : Fatma Aliye Hanım
*Süslü nesrin ilk temsilcisi : Sinan Paşa
*Dünyanın bilinen ilk destanı : Sümerlerin Gılgamış Destanı
*Dünyanın halen yaşayan ,en büyük ve ilk Müslüman Türk Destanı : Kırgızların Manas Destanı
*Edebiyat kelimesini bizde ilk kullanan : Şinasi
*Kurtuluş savaşımızı doğrudan işleyen roman : Ateşten Gömlek
*Komedi türünün ilk büyük ustası : Aristofanas
*Trajedi türünün ilk büyük ustası : Aiskylos
*İlk uyarlama tiyatro eserinin yazarı : Ahmet Vefik Paşa
*Deneme türünün kurucusu : Montaigne
*İlk divan şairi : Hoca Dehhani
*Hikayede gerçek anlamda ilk kez Anadolu'yu işleyen : Refik Halit Karay
*En başarılı psikolojik roman yazarımız : Peyami Safa / 9.Hariciye Koğuşu
*İlk çocuk şiirlerini yazan : Tevfik Fikret / Şermin
*Dilde sadeleşmeyi savunan ilk yayın organı : Genç Kalemler