-Kadın bir kaburga kemiğinden mi?
-Kadın bir kaburga kemiğinden, bir eğri kaburga kemiğinden yaratıldı, onu doğrultmaya kalkarsan kırarsın- kadının yaratılışı ile ilgili bu hadisi açıklar mısınız?
Kadın bir kaburga kemiğinden, bir eğri kaburga kemiğinden yaratıldı, onu
doğrultmaya kalkarsan kırarsın, kırılması da boşanmasıdır."(Müslim, Reda 64; Nesai, Nikah
15; Ahmed b. Hanbel, II, 168. ) buyurulmuştur.
Burada eğrikaburga kemiği, bu yarılmaya işaret etmekle beraber erkekle kadın arasındaki
tabiat uyumsuzluğuna ve kadınların erkekleştirilmeye kalkışılması, onları kırıp atmak demekolduğuna dair uyarıyı içeren bir misaldir. Bundan başka bu kısımlaraayrılmanın, cennetteki yaratılış başlangıcında meydana geldiği de hadislerde yer almıştır.
Hz. Ebu Hüreyre
(radıyallahu anh) anlatıyor: "Resulullah (aleyhissalâtu vesselâm) buyurdular ki: "Kadınlara hayırhaholun, zira kadın bir eyeği kemiğinden yaratılmıştır. Eyeği kemiğinin eneğri yeri yukarı kısmıdır. Onu doğrultmaya kalkarsan kırarsın. Kendi hâlinebırakırsan eğri halde kalır. Öyleyse kadınlara hayırhah olun." [Buharî, Nikâh79, Enbiya 1, Edeb 31, 85, Rikâk 23; Müslim, Radâ65, (1468); Tirmizî, Talâk 12, (1188).>
AÇIKLAMA:
1- Bu hadis
muhtelif vecihlerde rivayet edilmiştir. Burada zikri gereken ziyâdeli bir veçhişöyle: "Kadın eyeği kemiğinden yaratılmıştır. Aslâ bir istikamet üzere doğruolmayacaktır. Ondan istifâde etmek istersen eğri haliyle istifade et, doğrultmayakalkarsan kırarsın. Onun kırılması,boşanmasıdır."
2-
Hadis kadınların kendilerine has tabiatları olduğuna, bu tabiatın fıtri olupistenen şekilde değiştirilemiyeceğine, onu kendi tabiî şekliyle kabul etmek, mevcuthali üzere uyum yapma yolları aramak icabettiğine, onların eğriliklerine tahammületmek gerektiğine dikkat çekiyor. Aksi halde istenen şekilde bir istikametvermek, onu kırmak demek olacaktır. Bu da boşanmadır. Hadisin bir
veçhinde: "Kadın eyeğidendir, doğrultursan kırarsın. Ona iyi muâmelede bulun onunlayaşa" denir.
Bu veçhinden daha
iyi anlaşılacağı üzere, Resulullah kadınların hassas bir mizaç üzere yaratıldıklarına,onlara iyi muamele yapıldığı takdirde onlarla uyum içinde yaşanabileceğine dikkat
çekmektedir. İmam Gazâli: "Kocanın karısı ile iyi geçinmesi, ona karşıgüzel ahlakla muamelede bulunması, kadının hakkıdır. Güzel ahlaktan murad kadına
göstermektir, Resulullah'ın yolundan
giderek kadının taşkınlık ve gazabına karşı halîm selîm davranmaktır" der.Bazı âlimler bu hadiste Resulullah'ın kadınlara olan şefkat ve merhametinigörürler.
3- Hadis kadınların bidayette
eyeği kemiğinden yaratıldığına da parmak basıyor. Yani ilk kadın Hz.Havva'nın, Hz. Adem aleyhisselam'dan yaratıldığına dikkat çekiyor. Başka rivayetlerde dahasarîh olarak Hz. Havvâ'nın, Hz. Adem'in en kısa olan soleyeği kemiğinden yaratıldığı ifade edilmiştir. Esâsen Kur'an muhtelif âyetlerinde insanlığınbir tek nefisten (Hz. Âdem'den) yaratılıp sonradan çoğaltıldığını açıklar. Ayettebir tek nefisten nasıl yaratıldılar? Eyeğisinden mi, hangi eyeğisinden? gibiteferruata girilmez. Nisa sûresindeki âyet şöyle:
"Ey insanlar sizi bir nefisten yaratan, ondan
da zevcesini (Havva'yı) yaratan Rabbinizden korkun. Sonra da o ikisindençok sayıda erkek ve kadınlar yarattı" (Nisâ 1).
4- Alimler kadınların eğriliği deyince onların hırçınlığı,
hissiliği, aklen zayıf oluşu, en basit bir hâdisede boşanma talebetmesi, kocanın gücünü aşan talep ve isteklerde bulunması, aile sırrınıifşa etmesi, nankörce davranması, dedikodu yapması gibi umumiyetle fıtrî olanzaaflarını anlarlar. Şu halde Resulullah, sadedinde olduğumuz hadiste, kadınların bufıtrî hallerine dikkat çekerek, onların bu zaaflarını gidermeye kalkma yanlışlığınadüşmeden, bu hallerine tahammül ederek geçinme yollarını aramayı tavsiye etmektedir.Onlarla güzel geçinmede nebevî tavsiyenin esası tahammül, anlayış ve iyidavranıştır.