Vergi Kanununda sil baştan yenilik

Vergi Kanunu'nda herşey silbaştan!.

Çalışma Bakanı Faruk Çelik'in TBMM'nden grubu bulunan siyasi partilere dağıttığı kanun taslağı bina inşasından gümrüklere kadar önemli değişiklikler içeriyor.05 Şubat 2009 19:35


Tarım Ürünleri Lisanslı Depoculuk Kanunu kapsamında düzenlenen ürün senetlerinin elden çıkartılmasından doğan kazançlar, 31 Aralık 2013 tarihine kadar gelir ve kurumlar vergisinden muaf olacak.

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Faruk Çelik'in, TBMM'de grubu bulunan siyasi partilere dağıttığı Gelir Vergisi Kanunu ile bazı kanunlarda değişiklik yapılmasını öngören taslağa göre, ücretlerin vergilendirmesinde, asgari geçim indirimi uygulandıktan sonra varsa teşvik amaçlı diğer indirim ve istisnalar dikkate alınacak.

Maliye Bakanlığı, 94. maddeye göre tevkifat yapacaklardan 10 ve daha az hizmet erbabı çalıştıranlar ile hizmet erbabı çalıştırmayanlara ilişkin olarak beyanname verme süresinden itibaren 3 ayı geçmeyecek şekilde, ödeme zamanı belirlemeye yetkili olacak.

Tarım Ürünleri Lisanslı Depoculuk Kanunu kapsamında düzenlenen ürün senetlerinin elden çıkarılmasından doğan kazançlar, 31 Aralık 2013 tarihine kadar gelir ve kurumlar vergisinden istisna tutulacak. İstisna edilen bu kazançlar üzerinden tevkifat yapılamayacak. Yalnız bu kazançlar için gelir vergisi mükelleflerince yıllık beyanname verilmeyecek.

İktisadi işletmeler hariç, Türkiye Kızılay Derneğine makbuz karşılığı yapılan ayni ve nakdi bağış ve yardımlar, kurumlar vergisi beyannamesinde gösterilmek şartıyla, kurum kazancından indirilecek.

Ekonomik kalkınmanın hızlandırılması, istihdamın artırılması ve bölgeler arası gelişmişlik düzeyi farkının en aza indirilmesi ve sektörel olarak da kümelenme olgusunun öne çıkartılarak yatırımların teşvik edilmesine yönelik indirimli kurumlar vergisi oranı uygulamasına imkan tanınacak.

İndirimli kurumlar vergisi uygulamasından yararlanacak yatırımlar, teşvik belgesine bağlanacak. Bu yatırımlardan elde edilen kazançlar, yatırım kısmen veya tamamen işletilmesine başlanılan hesap döneminden itibaren yatırıma katkı tutarına ulaşıncaya kadar, indirimli oranlar üzerinden kurumlar vergisine tabi tutulacak.

-İLLER GRUPLANDIRILACAK-

Bakanlar Kurulu, istatistiki bölge birimleri sınıflandırması ile kişi başına düşen milli gelir ve sosya-ekonomik gelişmişlik düzeyini dikkate alarak illeri gruplandırmaya ve gruplar itibariyle teşvik edilecek sektörleri ve bunlara ilişkin yatırım, istihdam büyüklüklerini belirlemeye yetkili olacak.

Her bir il grubu için yatırıma katkı oranını yüzde 25'i, yatırım tutarı 50 milyon lirayı aşan büyük ölçekli yatırımlarda ise yüzde 45'i geçmemek üzere belirlemek de Bakanlar Kurulunun yetkileri arasında olacak.

Bakanlar Kurulu ayrıca, yatırım harcamaları içindeki arsa, bina, kullanılmış makine, yedek parça, yazılım, patent, lisans ve ''know-how'' bedeli gibi harcamaların oranlarını, ayrı ayrı veya topluca sınırlandırabilecek.

Yatırıma katkı ve vergi oranı farklı illerde aynı mükellef tarafından yapılan yatırımlarda, toplam yatırımın her bir ile isabet eden oranına göre, ilgili ilin yatırıma katkı oranı ve indirimli vergi oranı uygulanacak.

Tevsi yatırımlarda, elde edilen kazancın işletme bütünlüğü çerçevesinde ayrı hesaplarda izlenmek suretiyle tespit edilmesi halinde, indirimli oran bu kazanca uygulanacak. Kazancın ayrı bir şekilde tespit edilememesi halinde ise indirimli oran uygulanacak kazanç, yapılan tevsi yatırım tutarının, dönem sonunda kurumun aktifine kayıtlı bulunan toplam sabit kıymet tutarına oranlanmasıyla belirlenecek. Bu hesaplama sırasında işletme aktifinde yer alan sabit kıymetlerin kayıtlı değeri, yeniden değerlenmiş tutarlarıyla dikkate alınacak. İndirimli oran uygulamasına, yatırımın kısmen veya tamamen faaliyete geçtiği geçici vergi döneminde başlanacak.

Yatırımın faaliyete geçmesinden önce devri halinde, devralan kurum, aynı koşulları yerine getirmek şartıyla indirimli vergi oranından yararlanacak. Bu düzenlemelerden gelir vergisi mükellefleri de yararlanacak.

-TEKSTİL SEKTÖRÜ-

Bakanlar Kurulu, tekstil, konfeksiyon ve hazır giyim, deri ve deri mamulleri sektörlerinde faaliyet gösteren ve üretim tesislerini, belirlenen illere 2011 yılına kadar taşıyan ve asgari 100 kişilik istihdam sağlayan mükelleflere, 5 yıl süreyle kurumlar vergisi oranını yüzde 75'i geçmemek üzere indirimli uygulatmaya yetkili olacak.

Müzayede mahallerinde ve gümrük depolarında yapılan satışlar ile Tarım Ürünleri Lisanslı Depoculuk Kanununa göre düzenlenen ürün senetlerinin teslimi, vergi konusunu teşkil eden faaliyet olacak. Tarım Ürünleri Lisanslı Depoculuk Kanuna göre düzenlenen ürün senetlerinin, senedin temsil ettiği ürünü depodan çekecek olanlara teslimine ait KDV'nin ödenmesinden, lisanslı depo işletmecileri sorumlu olacak.

Bir teslimin, ihracat teslimi sayılabilmesi için; teslim yurt dışındaki bir müşteriye veya bir serbest bölgedeki alıcıya ya da yetkili gümrük antreposu işleticisine yapılması, mallar yetkili gümrük antreposu işleticisine tevdi edilmesi, teslim konusu mal, Türkiye Cumhuriyeti gümrük bölgesinden çıkarak bir dış ülkeye veya bir serbest bölgeye ulaşması ya da yetkili gümrük antreposuna konulması gerekecek.

-GÜMRÜK ANTREPOLARI...-

Yetkili gümrük antrepoları ile buralarda düzenlenmesi zorunlu belgeleri belirlemeye, konulacak malın cinsi ve miktarı ile bunların antrepoda bekleme sürelerine ilişkin olarak sınırlama getirmeye, Gümrük Müsteşarlığının görüşü alınmak suretiyle Maliye Bakanlığı yetkili olacak.

Yetkili gümrük antrepolarının işleyişine ilişkin olarak belirlenen esaslara uyulmaması halinde kayba uğratılan vergi, buna ilişkin olarak kesilecek ceza ve hesaplanacak gecikme faizinin ödenmesinden, katma değer vergisi iadesi alanla birlikte antrepo işleticisi de müteselsilen sorumlu tutulacak.

Standart depolarda istisna uygulanacak motorin miktarı; TIR çekicilerinde 550 litreyi, istiap haddi 15 tona kadar olan (15 ton dahil) kamyon ve tankerlerde 300 litreyi, istiap haddi 15 tonun üzerinde olan kamyon ve tankerlerde ise 400 litreyi aşamayacak. Bu istisna miktarları, araçların frigorifik depoları için ayrıca uygulanacak. Bakanlar Kurulu, istisna uygulanacak bu miktarları, sıfıra kadar indirmeye, iki katına kadar çıkarmaya, araç cinsleri ve özellikleri itibarıyla farklılaştırmaya, Maliye Bakanlığı ise bu istisna uygulamasına ilişkin usul ve esasları belirlemeye yetkili olacak.

Dahilde işleme ve geçici kabul rejimi kapsamında ihraç edilecek malların üretiminde kullanılacak maddelerin tesliminde, Katma Değer Vergisi Kanununa göre; bölgeler, sektörler veya mal grupları itibariyle işlem yaptırmaya Bakanlar Kurulunun yetkili olmasıyla ilgili süre, 31 Aralık 2008 tarihinden, 31 Aralık 2010 tarihine ötelendi.

İhracatın şartlara uygun olarak gerçekleştirilmemesi halinde zamanında alınmayan vergi, vergi ziyaı cezası uygulanarak gecikme faiziyle birlikte alıcıdan tahsil edilecek.

Bu maddenin yürürlük tarihinden itibaren 31 Aralık 2011 tarihine kadar tamamlanmak üzere projelendirilen ve toplam proje bedeli içinde en az 200 milyon lira tutarında makine ve teçhizat alımı öngörülen yatırımlarda, yeni makine ve teçhizatın teslim veya ithalinde ödenen katma değer vergisi, yatırımcı mükellefe 3 aylık dönemler itibarıyla Maliye Bakanlığınca kanunda belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde iade edilecek.

Kablolu, kablosuz ve mobil internet servis sağlayıcılığı hizmetinden alınan Özel İletişim Vergisi, yüzde 15'den yüzde 5'e indiriliyor.

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Faruk Çelik'in, Mecliste grubu bulunan partilere sunduğu Gelir Vergisi Kanunu ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Öngören Kanun Taslağı, menkul kıymet yatırım fon ve ortaklıklarında; sermaye piyasalarında yapılan işlemlerdeki aracılık maliyetleri düşürülerek, kurumsal yatırımcılığın gelişmesi, sermaye piyasalarının geliştirilmesi amaçlanıyor.

Buna göre, emeklilik yatırım fonlarının yanı sıra, menkul kıymet yatırım fonları ve menkul kıymet yatırım ortaklıkları; banka ve sigorta muameleleri vergisinden istisna olacak.

Kablolu, kablosuz ve mobil internet servis sağlayıcılığı hizmetine ilişkin Özel İletişim Vergisi yüzde 15'ten yüzde 5'e indirilecek.

Ön ödemeli kart satışları dahil, her çeşit telekomünikasyon işletmeciliği kapmasındaki tesis, devir, nakil ve haberleşme hizmetleri, radyo ve televizyon yayınlarının uydu platformu ve kablo ortamından iletilmesine ilişkin hizmetler ile kablolu ve kablosuz internet servis sağlayıcılığı hizmeti kapsamına girmeyen, diğer telekomünikasyon hizmetlerinden yüzde 15 Özel İletişim Vergisi alınacak.

Söz konusu hizmetlerin birlikte veya birbiriyle bağlantılı olarak verilmesi halindeyse, her hizmet tabi olduğu oran üzerinden vergilendirilecek.

Bakanlar Kurulu, yüzde 25 oranı yüzde 10'a, yüzde 15 oranlarını ayrı ayrı veya birlikte yüzde 5'e, yüzde 5 oranı ise sıfıra kadar indirebilecek veya artırabilecek.

-MUHTASAR BEYANNAME İÇİN DAMGA VERGİSİ-

Bundan sonra elektronik ortamda birlikte alınabilecek muhtasar beyannameler ile sigorta prim bildirgelerinden sadece muhtasar beyanname için 20 lira damga vergisi tahsil edilecek.

Tarım ürünleri ticaretini kolaylaştırmak ve geliştirmek amacıyla oluşturulan tarım ürünleri lisanslı depoculuk sistemine ilişkin de düzenlemeler yapılıyor. Mudi ile lisanslı depo işletmesi arasında düzenlenen sözleşmelerden ve ürün senedinden damga vergisi alınmayacak.

-ARSA ÜZERİNE YENİDEN İNŞA OLUNACAK BİNALAR-

Kat irtifaklı gayrimenkul devir ve iktisaplarında tapu harcı, devir ve iktisap bedelinin tamamı üzerinden hesaplanacak.

Nispi harçların oranlarının tespitine ilişkin Bakanlar Kuruluna verilen yetki sınırları yeniden belirleniyor. Bakanlar Kurulu, maktu harçları yarısına, nispi harçları ile kanunla belirlenen oranların 10'da 1'ine kadar indirebilecek.

Cins tashihi harçlarının, beyannameyle tahsiline son verilecek. Böylece, vatandaşların, cins değişikliği işlemindeki mali yükü hafifletilecek, kayıt dışında bulunan gayrimenkullerin kayda alınması teşvik edilecek.

Arsa ve arazi üzerine yeniden inşa olunacak tesislerin tescilinde, her bir bağımsız bölüm için 100 TL, Bayındırlık ve İskan Bakanlığının görüşü alınarak Maliye Bakanlığınca tespit ve ilan edilen sosyal mesken, işçi evleri ve bunlardan daha düşük nitelikteki meskenlerin tescilinde, her bir bağımsız bölüm için ise 50 TL alınacak.

Bunların dışında her türlü cins ve kayıt tashihinde her bir işlem için 50 TL tahsil edilecek.

Söz konusu işlemlerden Emlak Vergisi bildirimi verilmesini gerektirenlerin, yazılı bildirim verme süresi sonuna kadar tapuda gösterilememesi halinde, artık harcın yüzde 50 fazlası alınmayacak.

-ŞANS OYUNLARI-

Düzenleme, Şans Oyunları Hasılatından Alınan Vergi, Fon ve Payların Düzenlenmesi Hakkında Kanunda da değişiklik yapıyor.

Söz konusu vergiler ile ''oyun planlarına göre hesaplanan ödenecek ikramiyeler düşüldükten sonra kalan tutar'' şeklindeki ''net hasılat'' tanımı; ''Hasılattan, şans oyunları vergisi ve eğlence vergisi ile oyun planlarına göre hesaplanan ve süresi içinde iştirakçilere ödenen ikramiyeler düşüldükten sonra kalan tutar'' olarak değiştiriliyor.

İlgili kurum ve kuruluşların bir takvim yılı içindeki her türlü yatırım ve işletme giderlerinin toplamı, aynı dönemde elde ettikleri hasılat ve her ne ad altında olursa olsun elde edilen diğer gelirler toplamının yüzde 20'sini geçemeyecek.

Şans oyunlarının lisans ve işletim hakkının devri halinde, lisans veya işletim hakkını devreden ve devralan kurum ve kuruluşların payları, at yarışları hasılatından yarış müessesesine aktarılan müessese payı ve Tarım ve Köyişleri Bakanlığı emrine açılan özel hesaba aktarılan tutarlar, Spor Toto Teşkilat Başkanlığınca oynatılan şans oyunları hasılatından Gençlik ve Spor Genel Müdürlüğüne, federasyonlara ve spor kulüplerine aktarılan tutarlar, bu orana dahil olmayacak.

İlgili kurum ve kuruluşların 31 Mart 2007 tarihi itibariyle kanuni defter ve belgelerinde yer alan borçlarından bu tarihten sonra ödenen kısmı, hesaplanan kamu payından indirilebilecek.

-ELEKTRONİK ORTAMDA TEBLİĞ-

Araştırma ve Geliştirme Faaliyetlerinin Desteklenmesi Hakkında Kanunu göre AR-GE faaliyetlerinde bulunan iş yerlerinde çalışan personelin ücretlerinin belli bir kısmı, gelir vergisinden muaf olacak.

Bazı Dernekler ve Kurumların Bazı Vergilerden, Bütün Harç ve Resimlerden Muaf Tutulmasına İlişkin Kanun kapsamına giren bazı dernek ve kurumların iktisadi işletmeleri, muafiyet kapsamı dışında tutulacak.

Resmi sicile kayıtlı olan menkul mallar ve hakların haczi, sicillerine işlenmek üzere sicilin tutulduğu daireye tebliğ edilerek yapılacak. Tahsil dairelerince düzenlenen haciz bildirileri, alacaklı tahsil dairelerince ya da alacaklı amme idaresi aracılığıyla posta yerine elektronik ortamda tebliğ edilebilecek ve bu tebligatlara elektronik ortamda cevap verilebilecek.

Kamu alacaklarının takibi için tahsil dairelerince gayrimenkullerin ve gemilerin kayıtlı oldukları sicillere işlenmek üzere tebliğ edilecek haciz bildirileri de elektronik ortamda tebliğ edilecek.

Yapılacak takip sonunda tahsili imkansız veya tahsili için yapılacak giderlerin alacaktan fazla bulunduğu anlaşılan ve Vergi Usul Kanunu kapsamına giren amme alacaklarında 10 TL, diğer amme alacaklarında 20 TL'ye kadar olan alacaklar, amme idarelerince, tahsil zaman aşımı süresi beklenilmeksizin terkin olunabilecek. Bakanlar Kurulu bu tutarları topluca veya ayrı ayrı 10 katına kadar artırabilecek.

Tahsile yönelik bilgilerin ve borcun olmadığına dair belgeyi arama zorunluluğu getirilen kurum ve kuruluşlara, ödeme ve işleme taraf olanlara ilişkin borç bilgilerinin verilmesi sırrın açıklanması sayılmayacak. Ancak bu kurum ve kuruluşlarda görevli olanlar, edindikleri bilgileri açıkladıkları takdirde cezalandırılacak.

-ÇEKLERE YÖNELİK DÜZENLEME-

Bu yılın sonuna kadar, üzerinde yazılı keşide tarihinden önce çekin ödenmek için muhatap bankaya ibrazı geçersiz kabul edilecek.

''Keşideci çekin kendisinin veya üçüncü kişinin elinden rızası olmaksızın çıkmış olduğu iddiasında ise muhatabı çeki ödemekten menedebilir'' şeklindeki hüküm yürürlükten kaldırılacak.

Uygulama ve Veri Yönetimi Daire Başkanlığı; Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu kapsamındaki kamu idarelerine verilmesi gereken her türlü beyanname, bildirge ve benzeri belgeleri, bu idarelerin mevzuatı gereğince elektronik ortamda, bunlar adına alacak.

1979 veya daha eski model motorlu taşıtların, 30 Haziran 2010'a kadar hurdaya çıkarılması durumunda, ödenmemiş vergi, bu vergiye ilişkin gecikme zammı ve plakaya kesilen cezaları alınmayacak.

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Faruk Çelik tarafından Mecliste grubu bulunan partilere sunulan Gelir Vergisi Kanunu ve bazı kanunlarda değişiklik öngören metne göre, Organize Sanayi Bölgelerinin (OSB) kurulu bulunduğu mera alanları, bedel karşılığı kamulaştırılacak.

Buna göre, 1 Ocak 2005'ten önce kesinleşen imar planlarında küçük sanayi sitesi olarak ayrılan veya bakanlık tarafından onaylanan ve yatırım programına alınan OSB'lerin bulunduğu alanlardaki mera vasıflı taşınmazlar hakkında ilgili kamu idarelerince daha önce yapılan kamulaştırma ve diğer işlemler; tezyidi (artırma) bedeli dahil kamulaştırma, faiz ve diğer bedellerin ödenmesi kaydıyla geçerli kabul edilecek. Bu işlemlere dayanılarak ilgili gerçek ve tüzel kişiler adına tapuda yazılan tesciller korunacak. Hazine, mülkiyete yönelik dava açamayacak, açılmış davalardan vazgeçilecek. Açılan davalar sonucunda taşınmazların mera olarak sınırlandırılmasına ve özel tescile yazılmasına dair verilen ve kesinleşen mahkeme kararları uygulanmayacak ve bu kararlar uyarınca tapu kütüklerine konulan şerhler silinecek.

Sit alanlarında kalan özel mülkiyet konusu taşınmazlar için belge düzenlenmesi uygulaması, kaldırılacak.

-TAŞINMAZLARA 49 YILLIK KULLANMA İZNİ-

Kurumlar Vergisi Kanunu kapsamındaki yatırımlarla ilgili olarak talep edilen taşınmazın bulunduğu ilçenin mülki sınırları içindeki organize sanayi veya endüstri bölgelerinde bu yatırımlar için tahsis edilebilecek boş parsel bulunmaması, gerçekleştirilecek yatırımın toplam tutarının, talep edilen taşınmazların maliki idarelerce takdir edilecek rayiç değerlerinin 3 katından az olmaması kaydıyla; Hazineye, özel bütçeli idarelere, il özel idarelerine veya belediyelere ait arazi veya arsaların üzerinde 49 yıl süreyle bağımsız ve sürekli nitelikli irtifak hakkı tesis edilebilecek. Orman Kanununa tabi alanlar hariç olmak üzere, devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunması nedeniyle irtifak hakkı tesis edilemeyen taşınmazlar üzerinde ise aynı şartlarla 49 yıl süreli kullanma izni verilebilecek.

Yatırımcılar lehine tesis edilecek irtifak hakkı veya kullanma izinlerinde ilk yıl bedeli, yatırım konusu taşınmazın emlak vergi değerinin yüzde 5'i kadar olacak. İrtifak hakkı veya kullanma izni verilenlerden ayrıca hasılat payı alınmayacak.

İrtifak hakkı tesis edilecek veya kullanma izni verilecek taşınmazlar üzerindeki kamuya ait ihtiyaç dışı bina ve müştemilat ile üzerinde henüz faaliyete geçirilmemiş yatırım bulunan arazi ve arsalar da bu kapsamda değerlendirilecek. Bu taşınmazlardan imar planı bulunmayanların planı ile uygulama projeleri bedelsiz olarak verilen ön izin süresi içinde yapılacak. Ön izin süresi 2 yılı geçemeyecek.

Yatırım konusu işletmenin faaliyete geçtiği tarihten itibaren istihdam edilecek işçi sayısına 5 yıl süreyle uyulması zorunlu olacak. Yatırımcının şartlara uymaması halinde irtifak hakkı veya kullanma izni iptal edilecek.

Hazineye ait taşınmazlar; en az 50 milyon dolar karşılığı TL tutarında en az 100 kişi istihdam edecek şekilde yatırım yapanlara, harç değeri üzerinden doğrudan satılabilecek. Bu yerin amacı dışında kullanılamayacağına dair tapu kütüğüne şerh konulacak.