Hristiyan amentüsü nedir? Müslümanların amentüsü nedir?

1 — "Ben, yeri ve göğü yaratan herşeye kadir, baba Tanrıya inanırım. "


Tanrı için kullanılan"baba" tabiri çok alçaltıcıdır. Zira, insan cemiyetinde, kötü hatıra bırakan aile babaları vardır. Aynı zamanda baba terimi (sözü) cinsel ilişkileri hatırlatır. Baba da öleceği için ölümü düşündürür; yani Tanrı'nın öleceğini düşündürür. Mirası düşündürür.


2 —" Ve efendimiz olan, onun biricik oğlu İsa'ya inanırım."


Mecazî ve temsilî manada bile olsa, hem eski Ahid ve hem de yeni Ahid'de (Ahid, kitapların ismi) İsa'dan başka insanlar için "Tanrı'nın oğlu" tabiri kullanılmıştır. Bu ise "Biricik oğul" tabiri ile tezat halindedir. Luka'ya göre (3/38), Adem (a.s) Tanrının oğludur. "Seignur" kelimesinden, İsa'nın Tanrı oğlu, yani ulûhiyyete iştirak ettiği anlaşılıyor ki bu da Allah'ın birliğine zıt düşmektedir.(268)


3 — "Ruhu-1 Kudüs'ten gebe kalınana inanırım.
"

Ruhu-1 Kudüs'ün gösterdiği fonksiyondan,onun Tanrı için bir alet olduğu görünümü çıkıyor. Amil ile alet aynı şey olamaz. Bu ruhu ulûhiyyete ortak koşmak, ilahî birliğe ters düşer. Kur'an-ı Kerim (17-85) "ruh" kelimesinin emir manasına geldiğini beyan eder. Allah kendi emriyle, İsa'yı babasız yarattı. Bu durum fevkaladedir. Ve ilahî bir mucizedir. Diğer taraftan, Hz. Adem'in yaratılışında bir anne de söz konusu değildir. Onun ulûhiyyete ortak olmaksızın, fevkalade yaratılışı daha da üstün bir mucize idi.


4 — Ve bakire Meryem'den doğana inanırım.


Şayet Tanrı bir bakireden bir çocuk doğurtursa, bu çocuğa değil, bizzat Tanrı'ya tapınılma gereğini ortaya koyar.


5-6 — "Onun Pontus Pilatus'tan zulüm gördüğüne inanırım."


Doğum, işkence, ölüm ve defnedilmek insanla ilgili özelliklerdir. Tanrı'nın özellikleri değildir. Şayet Hz. İsa'nın, aynı anda ilahî ve insanî olmak üzere iki hüviyete sahip olduğu ve onun insanî hüviyetiyleöldüğü söylenirse, bu dahi anlaşmazlıklara sebep olur.


7 — Cehennemlere indiğine inanırım.


Cehennem günahkârların yeridir. Acaba İsa oraya niçin gitti ve bize oradaki acaip olaylar hakkında niçin bilgi verdi? Bir cezadan kurtarmak için mi? Allah suçluları affetmesi için bir masumu (günahsızı) cezalandırmaz. Günahkârları çıkarmak için, Hz. İsa niçin üç gün cehennemde kalsın? Hapishanenin kapısını açmak yeterli idi. Kaldı ki, İsa'nın oradan ayrılışından sonra gelecek günahkârların durumu ne olacaktı?


8 —" Üçüncü gün tekrar canlandığına inanırım"


Herhangi birşeyi yapmaya muktedir olmadan cehennemlere ölü olarak inişi, hiçbir işe yaramayacaktı.


9 —" Göklere çıkıp, kadir olan baba Tanrı'nın sağına oturduğuna inanırım".


Bu maddeye göre İsa, Tanrı'nın sağına oturduğu için, o (İsa) Tanrı'dan farklıdır. Zira birisinin, kendi kendisinin sağına oturması mümkün değildir. Şayet İsa, yeryüzünde insan olup, gökte de insan kalırsa o halde ne zaman Tanrı oluyor?


10 —" Oradan gelip ölüleri ve dirileri hesaba çekeceğine inanırım."


Şüphesiz ölüler, tekrar dirildikten sonra muhakeme edilirler. Fakat, yaşayanları hesaba çekmek acelecilik olmuyor mu? Zira onların hayatı henüz bitmediğinden, çok sayıda iyi veya kötü hareketlerde bulunma imkanına sahiptirler.


11 — Ruhu-1 Kudüs'e inanırım.


12 —" Mukaddes Katolik kilisesine inanırım. "


Tarih, kilisenin temel noktalarda bile görüş değiştirdiğini göstermiştir. Bu nedenle kilise dahi kesin ve mükemmel değildır.


13 —" Azizlerin cemaatine inanırım "


Azizler günahkârları kurtarmazlar. Allah istediğini cezalandırma veya affetme konusunda kesinlikle hürdür. Şayet "communition" "uluhiyyete iştirak" düşüncesiyle, biraz şarap içmek ve biraz ekmek yemek ameliyesine ihtiyaç duyuluyorsa, bu ilahi birliğin hiç bir şekilde müsamaha etmeyeceği bir şirk koşma çeşididir.


14 —" Günahların affedileceğine inanırım. "


Günahların affı, tövbe ve ilahî rahmet neticesinde olur. Bir masumun cezalandırılmasından değil. Velev ki Tanrı'nın oğlu olsun. Hıristiyan amentüsü metninin dışında İsa, Yeni Ahid'in hiçbir yerinde "Ben tanrıyım" demiyor.

Bilakis tam zıddını söylüyor. Meselâ, Matta 12, 18'de şöyle diyor: "İşte benim seçtiğim
kulum". Tanrının bu sözünü söyleyerek bunu kendisine tatbik eden İsa, Tanrı'nın kulu ve
kölesi ol maktan gurur duymaktadır.

Yine Matta 24/36 ve Markos 13,32'ye göre, dünyanın sonu ne zaman gelecek sorusuna, İsa şöyle cevap verir. "Fakat o gün saat hakkında negöklerin melekleri, ne de oğul, yalnız Babadan başka kimse bir şey bilmez."

Aynı şekilde Yuhanna 5/19'a şöyle denmektedir: "Doğrusu ve doğrusu size derim: Babanın yapmakta olduğunu gördüğü şeyden başka, oğul kendiliğinden birşey yapamaz, Çünkü, o ne yaparsa, oğul da onları öylece yapar."

15 —"Vücudun tekrar canlanacağına inanırım."


16 —"Ebedî hayata inanırım."

(268) İslâmiyet ve Hristiyanlık - Doç. Dr. İhsan Süreyya Sırma, Tercüme.
Emine Şenlikoglu Gençliğin İmanını Sorularla Çaldılar