Uyku Bozukluğu

Menopoz devresinde uyku bozuklukları:

Kadınların menopoz döneminde yaşadıkları fiziksel ve ruhsal değişiklikler arasında, çoğu kez gözden kaçan veya yeterince önem verilmeyen yaygın sağlık sorunlarından biri de uyku bozukluklarıdır. Özellikle menopoza dönemi yaklaşırken çok sayıda kadın, uykusuzluk (insomnia) veya aşırı uykululuk (hipersomnia) sorunlarıyla karşı karşıya kalır. Oysa uyku, insan sağlığının en temel ögelerinden birisidir. Geçtiğimiz yıllarda tıp bilimi, uykunun basit ve pasif bir kendinden geçme değil, son derece karmaşık mekanizmalarla düzenlenen, içimizdeki saatlerle yönlendirilen ve genel sağlığımızın her alanını etkileyen çok yönlü bir fonksiyon olduğunu ortaya çıkarmıştır. Yetersiz veya düzensiz uykunun yol açtığı problemler, genellikle kısa süreli ve geçici rahatsızlıklara sebep olmakla beraber uzun süreli uyku bozukluklarının, kalıcı ve ciddi sonuçlar yarattığı artık tıp çevrelerinde kabul edilmiştir. Bugün uykunun sadece süresinin değil, karmaşık iç yapısının, yani kalitesinin de çok önemli olduğu artık kesin olarak bilinmektedir.

Uyku kalitesini bozan faktörler:

Menopozda uyku kalitesini bozan faktörler arasında, özellikle hot flash denen, hararet ve ter basması bulunmaktadır. Terleme ve ateş basmaları kadınların uykusunu bölmekte, tekrar uykuya dalmayı güçleştirmektedir. Bunun sonucunda ise kadın, gün içinde yorgun dolaşmakta ve uykululuk hali artmaktadır. Menopoz sırasında sık görülen duygusal dalgalanmalar ve depresyon da gece uykularını olumsuz yönde etkilemektedir. Depresyonun çok sık rastlanan bir belirtisi de uyku sorunları olduğu için menopoz sırasında kadınlar uyku sağlığı bakımından tam bir kısırdöngünün içine girebilirler.

Tedavi:

Son yıllarda önem kazanan bir başka sorun da, menopoz sırasında ortaya çıkan hormonal değişikliklere bağlı olarak, kadınlarda karşılaşılan obstriktif uyku apnelerinde görülen artıştır. Horlama, ağız kuruluğu, dinlendirici olmayan bir uyku, gecede birkaç defa tuvalete gitme ihtiyacı, gün boyunca yorgunluk, uykululuk, bellek bozuklukları ve sıkıntı hali ile kendini gösteren uyku apnesi hastalığına genelde erkeklerde rastlanmaktadır. Menopozdan sonra kadınlardaki uyku apnesi hastalığı oranı erkek vaka sayısına yaklaşmaktadır. Uyku apnesi aynı zamanda tansiyon artışına ve nabız yükselmesine de sebep olamakta, beyin kanaması riskini de arttırabilmektedir. Bu nedenlerle menopoz tedavisi yapan hekimlerin hastalarının uyku sorunlarını da dikkatle sorgulamaları ve etkin tedavi yöntemlerini kullanmaları gerekmektedir. Genellikle hormon tedavisi gören kadınlarda, uykusuzluk şikayetleri azalmaktadır. Alkol ve kahveden uzak durmak, ağır akşam yemeklerinden kaçınmak, serin ve sessiz bir odada uyumak, pamuklu giysiler ve yatak takımları kullanmak hem ter basmalarını azaltmakta hem de genel olarak uykuyu daha derin ve sağlıklı bir hale getirmeye yardımcı olmaktadır. Menopoz sırasındaki psikolojik sorunlar artarsa, psikolojik danışma ve tedavi yöntemlerinden faydalanmak şarttır. Eğer içimizdeki saatin ayarı menopoz sırasında bozulursa, daha sonraki yıllarda tedavisi daha zordur.