Türkiyede üniversite kazanamayana fas ta 3 dil
Türkiye’deki üniversite imkanlarının zorluğu ve kontenjan sıkıntısı öğrencileri değişik arayışlara itiyor. Her yıl 50 binin üzerinde öğrenci eğitim amaçlı yurtdışına gidiyor.
Yurdışında eğitim denildiğinde ilk akla gelen ülkeler ABD veya İngiltere oluyor; ancak eğitimdeki avantajları ve yerel güzellikleriyle bazı ülkeler var ki gelişmiş ülkelerdeki imkanları aratmıyor. Fas, bu ülkelerden biri; ama henüz Türk öğrenciler tarafından keşfedilmemiş. Devlet üniversitelerinde yabancılara ücretsiz eğitimin verildiği, en az üç yabancı dilin öğrenilebildiği ve üniversiteye girişin hiç de zor olmadığı Fas’ta Türkiye’den toplam 43 öğrenci yükseköğrenim görüyor.
Fas; Türkiye’ye uçakla 4,5 saat mesafede olan bir ülke. Afrika’nın kuzeyinde, Atlas Okyanusu ile Akdeniz’in birleştiği son noktada bulunan Fas’ta krallık rejimi olsa da ülke liberal ekonominin etkisinde. Fas’a girişte Türk vatandaşlarına vize istenmiyor. Başşehri Rabat olmasına rağmen 1940’lı yılların Hollywood klasiklerinden Oscar ödüllü Casablanca filmi sayesinde Kazablanka şehri ünlenmiş. Arapların El Mağrip, bütün dünya ülkelerinin ise Müslüman ülke anlamında ‘Morocco’ dediği ülkeye Türkler tarihî Fes şehrinden dolayı Fas demiş. 35 milyona yakın nüfusu olan ülkede 15’e yakın üniversite, yüzlerce enstitü var. Amerika, İngiltere, İspanya, Fransa gibi ülkeler burada üniversite açmışlar. Ülkede Arapçaya ilave Fransızca anadil gibi konuşuluyor. Eğitimde de bu iki dil zorunlu olarak öğretiliyor. Fas’ta devlet üniversiteleri ücretsiz; ancak özel üniversitelerin yıllık eğitim ücreti 3-4 bin Euro civarında. Fas’ın en önemli üniversiteleri 2. Hasan Üniversitesi ve 5. Muhammed Üniversitesi. Türk öğrencilerin Fas’taki tercih ettiği bölümlerin başında ise İngiliz dili ve edebiyatı bölümü ile ilahiyat geliyor.
Fas’ta katsayı sorunu yok
Türkiye’de meslek lisesi mezunlarına üniversiteye girişte uygulanan katsayı ambargosu Fas’ta yok. Öğrenci Seçme Sınavı’ndan (ÖSS) 185 barajını aşan ve en fazla 2 yıl önce mezun olmuş bütün lise mezunları Fas üniversitelerinde rahatlıkla okuyabiliyor. İlahiyat fakülteleri dışında uluslararası ticaret ve İngiliz dili ve edebiyatı gibi bölümleri tercih eden Türk öğrencilerin en büyük avantajı ise öğrendikleri en az 2 yabancı dil. Öğrenci isterse Arapça ve İngilizcesine ilave Fransızca ile bunu üç dile çıkarabiliyor.
İnegöl İmam Hatip Lisesi mezunu Ümit Akdemir, Fas’a bu yıl gelmiş. İngilizlerin açtığı Sunderland Üniversitesi’nde Uluslararası Ticaret bölümünde okuyor. Bir arkadaşının tavsiyesi üzerine Kazablanka’ya geldiğini belirten Ümit Akdemir, Fas’ın, dil üzerine çalışmak isteyenler için avantajları bol olan bir ülke olduğunu söylüyor. “Okulda eğitim dili İngilizce. Öğrencilerle ve hocalarla ortak konuşma diliniz de hem İngilizce hem Arapça. Din öğrenimi için her türlü ortam var.” diyen Ümit Akdemir şöyle konuşuyor: “Türkiye’de ilahiyat fakültelerine az öğrenci alınıyor. İmam hatip mezunlarının, puanların yüksekliği ve kontenjan azlığından dolayı Türkiye’de ilahiyatı bile kazanması çok zor. Zaten diğer bölümler için bir de katsayı problemi var. Bu yüzden Fas’ta okumaya karar verdim. Türkiye’de yurtdışı eğitim deyince genelde Batı ülkeleri akla geliyor ancak buraya gelince gördük ki Fas’ın imkanları ve ortamı da çok iyi.”
Fas’ta Türk öğrencilerin en büyük sıkıntısı barınma sorunu. Üniversite yurtları dışında ev kiralamak ancak 3-5 arkadaş bir araya gelerek mümkün oluyor. Çünkü ev kiraları aylık en az 500 Euro civarında. Bunun dışında Fas’ta hayat şartları uygun. Barınma sorununu aşan bir öğrencinin en fazla aylık masrafı 100-150 Euro civarında. Yozgat Sarıkaya Süper Lisesi mezunu Rüstem Akça, 2. Hasan Üniversitesi İngiliz dili ve edebiyatı bölümü 3. sınıfta okuyor. Daha önce Fas’ta okuyan bir komşusunun tavsiyesi üzerine Fas’a geldiğini anlatan Akça, insanların yardımsever ve sıcakkanlı olmasından duyduğu memnuniyeti ifade ediyor: “Öğrenci ve hocalar yabancılara inanılmaz yardımcı oluyor. Üniversiteler, yabancılar Fransızca ve Arapçasını geliştirsin diye özel ücretsiz kurs bile açıyor.” diyor. Güngören Anadolu İHL mezunu Gökalp Peynirci, bu yıl Türkiye’de üniversiteyi kazanamayınca Fas’a gelenlerden. 5. Muhammed Üniversitesi’nde hazırlık okuyan Gökalp, seneye ilahiyat fakültesine başlayacağını söylüyor. Dil eğitimindeki kaliteden bahseden Gökalp, “Öğrendiğiniz 2 yabancı dil bile insan için büyük avantaj.” diyor. Maltepe Anadolu İHL’den mezun olduktan sonra 5. Muhammed Üniversitesi İlahiyat Fakültesi’ne gelen Orhan Coşkun, Türkiye’de 4 yıl Arapça ders görmesine rağmen dil eğitimindeki eksikliği ise şu örnekle özetliyor: “Türkiye’de biz 4 yıl Arapça okuduk. Buna rağmen buraya geldiğimde insanlarla Arapça anlaşamadık. İngilizce konuştum.”
