Evimizde kullandığımız kişisel bilgisayarımız yada artık eskidiğini hatta atılması gerektiğini düşündüğümüz bilgisayarlarımızın aslında bildiğimizden çok daha fazla marifetleri vardır. En basitinden bilgisayarımızın portlarını kullanarak bir ledi yakabilir söndürebilir istediğiniz kombinasyonlarda yanmasını sağlayabilirsiniz. Bu çok basit bir amaç oldu, bilgisayarınızla evinizdeki tüm elektrikli aletleri kontrol edebilir ve evinizi bir dijital eve çevirebilirsiniz. Robot kollar yapabilir, herhangi bir elektronik aleti bilgisayarınızla kontrol edebilirsiniz. Uzaktan kumandalı arabanıza bir kamera takarak bilgisayar üzerinden hem görüntü alabilir hem de fonksiyon sayısı normal uzaktan kumandalardan daha fazla olan klavyenizle veya joystick'inizle arabanızı kontrol edebilirsiniz. Tüm bunları gerçekleştirebilmeniz için ise paralel, seri port ve game port mantığını iyi anlamanız yeterli. Elimden geldiğince bu konuları anlatmaya çalıştım umarım anlaşılır olabilmişimdir.
PARALEL PORT
Paralel port dediğimiz şey bilgisayarımızın kasasının arkasında bulunan 25 pinlik D şeklindeki konnektördür. Genellikle printer bağlanmak için kullanılır.
Bir bilgisayarın paralel portu, kontrol etmek istediğimiz devreleri veya cihazları bu porta bağlamak için oldukça kullanışlıdır. Bu portu kullanmak ise bazı püf noktaları anladığımız taktirde çok kolaydır.En çok kullanacağımız bu 25 pin içinden 8 adet çıkış (output) pini, 5 adet giriş (input) pini ve şasedir (ground, toprak). Bu output pinlerini birçok maksatla kullanabiliriz..
18,19,20,21,22,23,24 ve 25 numaralı pinlerin hepsi şasedir.
Bu data pinlerinin hepsi TTL seviyesinde çıkış pinleridir. Bunun anlamı, data pini 0 konumundayken çıkışta 0 Volt vardır. 1 konumundayken ise çıkışta +5 Volt vardır. Paralel porttan çekilecek veya porta akıtılacak akım seviyeleri birkaç miliamperle sınırlıdır. Pinlerden her birisi dışarı doğru (sourcing) 2,6 mA içeri doğru (sinking) ise 24 mA akım akıtabilme kapasitesine sahiptirler. Dikkat edilmesi gereken nokta, harici cihazların veya devrelerin bu hatları toprağa çekmemeleridir.
Aşağıdaki tabloda bu 25 pinlik paralel portun pin numaraları ve karşılıklar görülmketedir. Paralel portun diğer bir adı da printer portudur. Bu port 1 veya 2 adet olabilir ve LPT-l ve LPT-2 kısaltmasıyla gösterilir.
Paralel portla rahatça çalışabilmeniz için bir konnektör ve biraz data kablosuna ihtiyacınız olacaktır. Piyasadaki adı DB-25 olarak geçen bu konnektörün erkek (male) olanından bir tane almanız gerekmektedir.
Bu konnektörlerin vidalarını sökerek için açın ve 2-9 nolu pinler ile 10,11,12,13,15 nolu pinleri 16'lı data kablosunun içindeki kablolara lehimleyin. Şase içinde bir pin lehimlemeyi unutmayın. Lehimlediğiniz bu parçayı kapatıp biligsayarınızın arkasındaki paralel porta takabilirsiniz. Hangi rengi hangi pine lehimlediğinizi mutlaka not edin. Şimdi kablonun diğer ucunu soyarak deneylerde kullanacağımız pinleri elde edin. Hepsi bu. Yaklaşık 1-1.5 metre 16'lı data kablosu yeterli olacaktır.
Basit Bir LED Sürücü Devre
Paralel portunuzla yapabileceğiniz en basit devre bir led yakmaktır. Tüm gerekenler ise bir led ve bir tane 470 ohm luk dirençtir. Yapmanız gereken ledi ve direnci birbirine seri bağlamak ve ledin + ucunu paralel portun çıkış pinlerinin birine (data pin) bağlamaktır. Ve devrenin diğer ucunu yani - ucun bağlı bulunduğu direnç ucunu da şase olan pinlerden herhangi birine bağlamalısınız. Portun verebileceği akım sınırlı olduğundan burada direnci her ihtimale karşı çekilebilecek akımı sınırlamak için kullanıyoruz.
Led'in uzun bacağı pozitiftir (+). Şimdi; pozitif ucu data pinlerinden birisine ve diğer ucu da ground pinlerinden birisine bağladığımızdan eminsek program yazmaya geçebiliriz. Ben programda 2 nolu pine bağladığımızı varsayıyorum yani 1. bit. Merak etmeyin kısacık bir program. Şimdilik örneğimi Pascal ile yazıyorum.
SERİ PORT
Yine isminden de anlaşılabileceği gibi seri olarak bilgilerin aktarıldığı bir porttur. Veriler bir hat üzerinden zamansal olarak sıra ile yollanarak istenilen veriler sıra ile karşıya bit bit ulaştırılır. Burada zamanlama yani frekans uyumu çok önemli bir yer almaktadır bunun için protokol kavramı oluşmuştur. Aynı zamanda çift yönlü iletişim ile seri iletişim paralel iletişimin önüne geçerek daha az kablo ile maksimum mesafeye veri ulaştırır hale gelmiştir. Veriler TTL boyutundan çıkarak lojik seviyelerini +10V ile -10V arasında düzenlenmiştir.
USB (UNIVERSAL SERIAL BUS)
Universal Serial Bus yani Genel Seri Veri yolu olarak tanımlanan yeni bir standart olan usb aslında seri porta çok benzemekle beraber ondan farklı olarak genel bir protokol yapısı içerisinde paket teoreminin kullanılmasıdır. Ilk olarak 1995 yılında içerisinde bazı temel öğeleri barındırarak ortaya çıkmış ve zamanla günümüze kadar gelişme göstermiştir. Çalışma sistemindeki paketler aslında belirli bir uzunlukta olan veri bloklarıdır. Bu Portta farklı olan asıl etmen ise direkt olarak işlemci ile muhatap olunduğundan veri yolu işlemci ile aynı hızda yani veri yolu hızından bağımsız olarak çalışabildiğinden dolayı bilgisayara yani işlemciye göre değişmesidir. Pentium 3 işlemciye sahip bir makineye takılan bir USB kamera ile Pentium 2 işlemciye takılan aynı kameranın çektiği görüntünün karesel hızı bize bu olayı açıkça göstermektedir. Fakat geliştirilen bu yeni standart ta asıl yapılan istenen tak kullan mantığıyla alakalıdır, yeni alınan veya var olan bir device(araç) makine açıkken dahi kolayca takılıp sökülebilmektedir USB portları üzerinden ayrıca veri yolunun ulaştığı bu korkunç hız bilgisayar ortamlı ağ yapısını da bu çerçeveye taşınmasını sağlamıştır. Kısmen veri bloklarını incelediğimizde veri bloklarının başında kimden geldiği ve kime gittiği gibi birtakım bilgiler yer almaktadır bu bilgilerden gelen, giden device bir byte ile tanımlandığından bir usb portu üzerinden aynı anda 255 yani maksimum bir byte'lık aygıt işletilebilir.
