Adak Şartlara Uygunmu Olmalıdır

Yerine getirmek için adağın şartlara uygun olması gerekir deniyor, örneklerle açıklar mısınız?
CEVAP

Adanan şeyin yapılmasının lazım olması için, adağın şartlara uygun olması gerekir:
1- Bir farz-ı ayn veya vacip cinsinden olması gerekir Mesela oruç, namaz, sadaka gibi (Şu işim olursa, yüz metre koşacağım) şeklinde bir adak sahih olmaz
2- Başlıbaşına bir ibadet olması gerekir Abdest almak başlıbaşına bir ibadet olmadığı için adak olmaz
3- Kendisi günah olmamalıdır Haram bir şeyi adamak yemin olur Bunu yapması günah olur Mesela birini öldürmeyi adayan, onu öldürmez, yemin kefareti verir Hadis-i şerifte buyuruldu ki:
(Günah işlemek için adak olmaz Kefareti de yemin kefaretidir) [Nesâî]
Bayram günü oruç tutmak haramdır Fakat orucun kendisi haram olmadığı için Kurban bayramı günü oruç adamak câiz olur Başka gün tutması gerekir [Bunun gibi nafile namazı cemaatle kılmayı adayan kimse, mekruh işlememek için, bu namazı yalnız başına kılar (Tesbih namazını cemaatle kılanları görürsem, mekruh işledikleri için dövmek nezrim olsun) diye adakta bulunsa, dediğini yapmaz Yemin kefareti verir]
Kendine farz olmamalı
4- Yapması kendine zaten farz olan bir şeyi adamak sahih olmaz Mesela bu seneki Ramazan orucumu tutacağım demek adak olmaz
5- Adanan şeyin mal olması, mülkünden çok olmaması ve başkasının malı olmaması gerekir Mesela bir kimsenin, gözünü falanca kimseye vermek için adaması sahih olmaz Bir milyon lirası olan, bir milyar lira sadaka vermek için adakta bulunsa, bir milyonu verir (Oğlum iyileşirse, onun maaşından bir hayvan keseceğim) diye adakta bulunmak sahih olmaz Kendi malından adaması gerekir (R Muhtâr)
Hadis-i şerifte buyuruldu ki:
(Allaha masiyet olan veya malik olmadığı şeyde adak olmaz) [Müslim]
Adak kurbanının, belli üç günde kesilmesi gerekir Bu günler gelmeden önce kesilirse, kurban olmaz ve adak yerine getirilmiş olmaz Adak kurbanı belli üç günde kesilemedi ise, altın veya gümüş olarak değeri veya diri olarak kendisi fakirlere verilir Belli üç günden sonra kesilip de, eti fakirlere dağıtılırsa, etin değeri, diri kurban değerinden az olmamalıdır
Adak kurbanını kesmeyip, bedelini tasadduk etmek câiz değildir Çünkü adağı yerine getirmek vacip olduğu için, bedeli verilmez Eğer Kurban bayramında kesilememişse, bedeli tasadduk edilir Kurban denilmemişse, adak hayvanı her zaman kesilebilir Gecikse de, yine bedeli verilmez, kesmek gerekir
Kurban denmeden adanırsa, mesela bir koyun keseceğim denirse, gün ve yer belli etse bile, Kurban bayramı günleri dahil, istediği zaman ve istediği yerde kesebilir
Sevabını ölüye göndermek için kesilecek kurban da, her kurban gibi, yalnız Allah rızası için kesilir Kesilen kurbanın sevabı bütün ölülere gönderilebilir Ölü için, vârisi veya başkaları, her zaman kendi malından hayvan kesip, sevabını o ölüye hediye edebilir Bunların etinden, kesen de yiyebilir Çünkü adak değildir
Adak kurbanını, Kurban bayramında kesemiyen, bedelini altın olarak fakire verirken, “Bu kurban adağımın bedeli” demesi gerekmez “Hediye” dense de câizdir (Hindiyye)
Kurban adayan, bayramdan önce kesse, sonra da bayramda kesileceğini öğrense, bayramda da keseceği için, bunun etinden kendisi yiyebilir
Bir kimse, kestiği hayvanı Allah için kesiyorsa, ister arabanın tekerleği yanında, ister arabanın üstünde kessin mahzuru olmaz Adak edilen hayvan, yalnız Allah rızası için kesilmelidir İnsan için, put için kesilenler yenmez