Çözümü kolay bir hastalık olan kansızlık daha çok kadınlarda görülüyor. Tedavi sürecinde teşhisin önemine dikkat çeken uzmanlar anemi belirtisi olanlara kan tahlili yapmayı öneriyor.
Günlük hayatınızda “Rengin ne kadar solgunkesin kansızsın!” gibi söylemleri değişen sıklıklarla da olsa duyarsınız. Solgun görünen
halsizlikten yakınan ve çok üşüyen insanlarda ilk akla gelen sorun kansızlık olur genellikle.
Kansızlıkalyuvarların sayısının ve hemoglobin miktarının cinsiyete/ yaşa göre gereken değerden daha az olması durumudur. Çözümü kolay bir hastalık olan kansızlık
bedendeki başka bir rahatsızlığın görünürdeki belirtisidir. Bu hastalık
demir eksikliği başta olmak üzere birçok nedenden dolayı ortaya çıkabilir.
Kansızlığın nedenleribelirtileri ve tedavi süreci hakkında görüşlerine başvurduğumuz Dahiliye ve İç Hastalıkları Uzmanı Dr. Yavuz Furuncuoğlu
hastalığı şu şekilde tanımlıyor:
“Derecesine göre hafiforta ve ağır olarak sınıflandırılabilen tıp dilinde ‘anemi’ olarak adlandırılan kansızlık
kanın bileşiminde herhangi bir nedenle ortaya çıkan eksikliği ve buna bağlı bozukluğu tanımlamak için kullanılan bir deyimdir. Anemi genellikle vücutta var olan başka bir hastalığın bulgusudur. Dolayısıyla kendisi tek başına bir tanı değil
araştırılması gereken bir tablodur. Anemi demir eksikliğinden olabileceği gibi B12
folik asit gibi vitamin eksikliklerinden veya başka hastalıklardan da kaynaklanabilir. Fakat bu eksikliklerin tespit edilmesiyle de hastalığın nedeni net olarak tanımlanamayabilir. Bu eksikliklerin nedeninin de (mide- barsak hastalığı- tümör
ülser
adet bozuklukları vs.) araştırmak gerekir.”
Kansızlık kadınlarda daha çok görülüyor
Kansızlığın kadınlarda daha sık görünmesinin nedenini muayyen günlere bağlayan Dr. Furuncuoğlu’na göre kanama miktarı normalden fazla olan kadınlarda kısa zamanda bedenin demir depoları tükeniyor. Bu nedenle özellikle kadınların kansızlık konusunda daha dikkatli olmaları gerekiyor.
Teşhiste en önemli bulgunun kan tahlili olduğunu kaydeden Dr. Furuncuoğlu konuya ilişkin şu açıklamaları getiriyor: “Kan sayım cihazıyla hemoglobin (Hb) değeri ölçülere tanı konur. Eritrosit sayısı veya hematokrit (Hct) değeri de bu tespit için kullanılabilir. Bu değerler bazı durumlarda olduğundan farklı çıkabilir. Örneğin; gebelikkalp yetersizliği gibi kandaki plazma (kanın çeşitli hücreler gibi bileşenleri ayrıldıktan sonra geriye kalan sıvı kısmı) miktarının arttığı durumlarda yalancı anemi tanısı konulabilir. Bunun tersine yanık ve ishal gibi su kaybının olduğu durumlarda da hemoglobin ve hematokrit değeri yalancı olarak yüksek bulunabilir.
Anemi nedeni araştırılırken hastanın beslenme durumuvejetaryen olup olmadığı
dışkısının rengi
idrarının rengi
doğum sayısı
toprak yeme gibi bir alışkanlığının olup olmadığı
kullandığı ilaçlar
mesleği
yaşadığı bölge
birinci derece akrabalarında kansızlık olup olmadığı
vücutta çürüklerin olup olmadığı
kanamalarının uzayıp uzamadığı gibi birçok soru sorulmalıdır. Gerektiğinde jinekolojik muayene de yaptırılmalıdır.”
Klinik belirti ve bulgular
Kansızlık kısa dönemde gelişmişse ciddi şikâyetlere neden olur. Uzun dönemde yavaş seyrederek gelişen vakalarda ise belirsiz şikâyetler bulunmaktadır. Yaşlılarda ise kalp ağrısı gibi daha farklı şikâyetlerle ortaya çıkabilmektedir. Hastalığın başlıca belirtileri şöyle sıralanabilir:
• Özellikle hareketten sonra yorgunluknefes darlığı ve çarpıntı olması.
• Ağır anemili hastalarda istirahat halinde şikâyetler.
• Halsizlik.
• Baş ağrısıbaş dönmesi.
• Kulak çınlaması.
• Baygınlık hissibayılma.
• Üşüme.
• Damar tıkanıklığı olanlarda göğüs ağrısıyürürken bacaklarda ağrı ve kalp yetersizliği bulguları.
• İştahsızlıkhazımsızlık ve bulantı.
• Uykuya doymamasabah erken kalkamama.
• Adet kanamalarının azlığı veya çokluğu.
• İdrar renginde değişmedışkının siyah gelmesi.
• Solukluk.
• Tırnaklarda düzleşmesoluklaşma
kolay kırılma ve çukurlaşma (kaşık tırnak)
• Dilde düzleşme veya kızarma.
• Diş etlerinde büyüme.
• Saç dökülmesi.
• Denge bozukluklarıel ve ayakta uyuşma.
• Toprak yemekireç yeme
buz yeme gibi normalde yenmesi alışkanlık olmayan nesnelerin tüketilmesi.
Önce teşhis sonra tedavi
Uzmanlara göre hastalığın teşhisinde uygulanması gereken yöntemler şöyle sıralanabilir:
Kan sayımı (hemogram) ve periferik yayma (kanın mikroskop altında incelenmesi) yapılmalıburadan çıkan sonuca göre ileri tetkik istenmelidir. Öncelikle tanı koyulmaya çalışılmalı
bunun için demir
demir bağlama kapasitesi
vitamin B12
folik asit düzeyi
dışkıda gizli kan
ferritin düzeyi
retikulosit sayımı
üre
kreatinin
LDH
ast-alt
biluubin düzeyleri
idrar tahlili
kemik iliği incelemesi gibi hastasına göre ileri tetkikler istenmelidir. Gerekirse ultrasonografi
bilgisayarlı tomografi
gastroskopi
kolonoskopi gibi daha özel tetkiklere de başvurulmalıdır. Unutulmaması gereken kural “önce teşhis sonra tedavi”dir.
Kansızlık (anemi) sorunu olan kişiler nasıl beslenmelidir?
Anemi sorunu olan kişilerin genellikle zayıf ve kuvvetsiz bir bünyeye sahip olmasından ötürü bünyelerini güçlendirmeleri için önerilen şu gıdalardan tüketmeleri faydalıdır:
Meyveler: Turunçgillertaze üzüm
erik
elma
armut
kavun
karpuz
kestane
ceviz.
Baklagiller: Kuru baklaların tümü.
Sıkma su olarak: Pancar suyunar suyu
limon veya turunçgiller suları.
Süt ürünleri: Yoğurt.
Sebzeler: Sarımsakkereviz
kuşkonmaz
ıspanak
pırasa
soğan
lahana
dolmalık biber
maydanoz
zeytin.
Et ve et ürünleri: Izgara olarak taze dalakkaraciğer özellikle dana ciğeri
beyin haşlama
az pişmiş sığır bifteği.
Kansızlık için şifa önerileri
• 1 bardak kaynar suya6–8 gram ufalanmış ısırgan yaprağı konulur. 10 dakika bekletilip
günde 2–3 bardak içilir.
• Bir litre suyun içine iki çorba kaşığı oğul otu konulup kaynatıldıktan sonra süzülüp günde üç fincan olmak üzere içilir.
• Kabukları soyulmadan havuç ve turp rendelenirçiğ olarak biraz da lahana ve ıspanak doğranır. Zeytinyağı ve limon katılıp salata halinde yenilir.
• Bir litre suyun içine bir avuç andız otu konulup kaynatıldıktan sonra süzülüp günde üç fincan olmak üzere içilir.
• Günde 3 çay bardağı pancar suyu içilir. Kırmızı pancar bolca yenilir.
• 1 bardak kaynar suya4–10 gram maydanoz tohumu konulur. 10 dakika bekletilip
günde 2-3 bardak içilir.
• 2 kilo suya30 gram enginar yaprağı
1 su bardağı siyah üzüm
1 kaşık pelin otu ufalanıp konulur. Orta ateşte 1 saat kaynatılır. Soğuyunca süzülüp
balla tatlandırılır. Günde 3–4 bardak içilir. Bu işleme 10–15 gün devam edilir.
• 1 bardak kaynar suya2 gram ıhlamur konulur. 10 dakika bekletilip
günde 3–5 bardak içilir.
• Bir litre suyun içine bir çorba kaşığı kantaron katılıp kaynatıldıktan sonra süzülüp günde üç defa aç karnına birer çay fincanı içilir.
• Bir fincan kaynar suyun içine dövülüp toz haline getirilmiş bir çay kaşığı ardıç tohumu katılıp demlenmesi için bekledikten sonra günde üç fincan içilir.
Sen benim ölümden uzak yasamdan öte sevdiğimsin...