Siirt'te Halk Oyunları..

[CeYmiS]

Siirt'te Halk Oyunları..







Şeyhani Oyunu :

Bu oyunun bir başka adı da “Saygı Oyunu”’dur. Oyunda eğilip kalkmaların, din adamlarının önünde, onlara saygı göstermek amacıyla yapılan hareketler anlamına geldiği ifade edilir.

Govent Oyunu :

Siirt’te oynanan bir karşılamadır. “Go” ezgi söylemek, “Vent” beraber demektir. Govent’in karşılığı ise “Beraber söylenen ezgi ve oyun” demektir. Bu oyunda hem solo hem de koro tarafından türküler söylenir. Daha çok düğünlerde oynanan bu oyunlarda kız ve erkek tarafları karşı karşıya dizilirler. Her düğünde “Govent” denilen oyundan sonra “Sergovent” denilen ve sırayı yöneten halaybaşı niteliğindeki kişinin yönetiminde halaylar, sıra ve halka halayları olarak oynanır.

Mirani, Şeyhani, Girani, Botani, Garzani, Çaçani, Hırpani, Roşkani Halayları :

İki tarafın başında birer “Sergovent” adı verilen baş çekeni vardır. Erkek tarafının sergoventi, erkeği öven bir ezgi söyler. Son kısmını topluluk tekrar eder. Aynı şey kız tarafının sergoventi tarafından, kızı övmek amacıyla yapılır. Ezgi aynı kalır, sözler değişir. Güfteler irticali olarak düzenlenmektedir. Tekrarlar sergovent dinlenerek yapılmaktadır. Bunlar toplu olarak oynanan halaylardır. Dizilişler karşılıklı sıra halınde olup, sıraların hareketleri öteki sıralara yaklaşarak ve uzaklaşarak yapılır, Ellerin serçe parmaklarının kenetlenmesi suretiyle yarı bağlantı sağlanır. Sonra öteki oyunlara geçilir. Oyunlar tür olarak genellikle halay şeklindedir.

Karakıştani Oyunu :

Bu oyunda avuçlar karşılıklı olarak karşıdaki oyuncunun avucuna vurulur. Karşılama oyunu iki bölümden oluşur. Birinci bölümü ağırdır. Bu bölüme “Girani” denir. İkinci bölümü ise hızlıdır. Bu hızlı bölüme de “Süvik” adı verilir. Halay türündedir.

Halk Oyunlarımıza Eşlik Eden Çalgılar :

Telli Çalgılar :

A- Tezene (Mızrap) ile Çalınanlar :

Tar,
Bağlama,
Divan,
Cuva,

B- Yayla Çalınanlar :

Kabak kemane,
Keman,
Kemençe,

2- Üflemeli Çalgılar :

Zurna ailesi (büyük, küçük vs.),
Tulum (deri),
Ney (kamış),
Klarnet (madeni),
Çığırtam, çırıtma (kemik),
Sipsi (kamış),
Dilli flüt


3- Vurmalı Çalgılar :

Deri Yüzlü Olanlar :

Davul ailesi (büyük davul, küçük davul, koltuk davulu),
Def ailesi (zilli, büyük, küçük, daire, bendir vs.),
Darbuka.