Tarihte Bugün 7 Aralık

[HaNıM aGa]

Tarihte Bugün 7 Aralık

Ressam Abidin Dino, 1993'de, Paris'te 80 yaşındayken hayatını kaybetti.

Abidin Dino, 1913'te İstanbul'da doğdu. Çocukluğu İsviçre ve Fransa'da geçti. Robert Kolej'de eğitim görürken, sanata duyduğu ilgi nedeniyle ortaöğrenimini yarıda bırakarak resim, karikatür ve edebiyatla uğraşmaya başladı.

Dino'nun ilk karikatür ve desenleri 1930'lu yıllarda Yarın gazetesinde, ilk yazıları Artist dergisinde yayımlandı. 1933'te sanatçı arkadaşlarıyla birlikte D Grubu'nu oluşturdu.

D Grubu'nun ilk sergisinde yer alan desenlerini, o sırada Türkiye'de çalışmalar yapan Sovyet sinemacı Yutkeviç'in beğenerek çağrıda bulunması üzerine, Atatürk'ün isteğiyle sinema öğrenimi görmek üzere Rusya'ya gitti.

1934'te gittği Sovyetler Birliği’nde 1937'ye kadar kalan ve 1930'ların sonlarında Londra ve Paris'e giden Abidin Dino, Gertrude Stein, Tristan Tzara ve Pablo Picasso gibi zamanın önde gelen sanatçılarıyla dostluklar kurdu.

1938'de Türkiye'ye döndü. Arkadaşlarıyla, Liman Ressamları adıyla da bilinen toplumsal gerçekçi Yeniler Grubu'nu kurdu. Dino bu dönemde çeşitli dergilerde yayımlanan yazı ve desenleriyle yeni bir gerçeklik kavramı üzerinde duruyordu.

1941'de siyasal görüşleri yüzünden İstanbul'dan uzaklaştırılan Dino, 1946'ya kadar kaldığı Güney Anadolu'da yaptığı resimlerde köy yaşamını işleme olanağı buldu. Bu döneminde bir yandan da heykelle ilgilendi.

1952'de Paris'e yerleşen ve yaşamını orada sürdüren sanatçının 'İşkence', 'Atom Korkusu', 'Savaş ve Barış', 'Çıplaklar', 'Dört Kent', 'Dağ-Deniz' gibi birçok yapıtı çeşitli galeri, müze ve koleksiyonlarda yer aldı.

Aralarında Pertev Naili Boratav'ın 'Türk Masalları', Nazım Hikmet'in 'Kuvayi Milliye' ve Yaşar Kemal'in 'Deniz Küstü' gibi yapıtlarının da bulunduğu kitapları resimledi.

Kırk yılı aşkın zamandır yurdundan uzakta yaşamasına karşın resminde Türkiye'nin geleneksel kültürüne olan ilgisini her zaman canlı tutmayı başarabilen Abidin Dino, 7 aralık 1993'de Paris'te öldü.

Ölümünden sonra, 'Kısa Hayat Öyküsü', 'Kel' ve 'Verese' adlı oyunları; 'Eller', 'Pera Palas', 'Sinan' adlı anlatıları ile 1938-1993 yılları arasında yazdığı yazıları 'Kültür, Sanat ve Politika Üstüne Yazılar' başlığıyla yayımlandı.

Abidin Dino'nun cenazesi 16 aralıkta İstanbul'a getirilerek Aşiyan Mezarlığı'nda toprağa verildi.

Onların gözüyle Dino

John Berger:
"Abidin bu hafta Paris'te Villejuif Hastanesi'nde öldü. Sesini yitirdikten, konuşamayacak hale geldikten üç gün sonra... Ona ait aklıma gelen imgelerin hepsi ister istemez yollar, kervansaraylar, yolculuklarla ilgili. Gezginlerin tetikte olma hali vardı onda... Stüdyosundaki küçük kitaplığının ya da geceleri kaldırdığı portatif şövalesinin önünde durmadan yolculuklara çıkardı. Gezegenlere dönüşen kadın resimleri yapardı... Sonra çiçek resimleri yapardı, onların boyunlarını, aşka giden Boğaziçi geçitlerini... Acaba şimdi yeni bir yolculuğa mı çıktı?.."

Nazım Hikmet:
Sen mutluluğun resmini yapabilir misin Abidin?
işin kolayına kaçmadan ama
gül yanaklı bebesini emziren melek yüzlü anneciğin resmini değil
ne de ak örtüde elmaların
ne de akvaryumda su kabarcıklarının arasında dolaşan kırmızı balığınkini
Sen mutluluğun resmini yapabilir misin Abidin?
1961 yazı ortalarındaki Küba'nın resmini yapabilir misin?
Çok şükür çok şükür bugünü de gördüm
ölsem gam yemem gayrının resmini yapabilir misin üstad?

[HaNıM aGa]

Başka neler oldu:

1842: New York Filarmoni Orkestrası ilk konserini verdi.
1894: Süveyş Kanalı'nı hayata geçiren Fransız diplomat Ferdinand de Lesseps öldü.
1921: Sadrazam Sait Halim Paşa, Roma'da bir Ermeni tedhişçi tarafından öldürüldü.
1925: İstiklal Mahkemesi, Erzurum'da çalışmalarına başladı.
1932: Muhsin Ertuğrul'un 'Bir Millet Uyanıyor' filmi gösterime girdi.
1941: Japon uçakları Amerikan deniz üssü Pearl Harbor'u bombaladı, 2 bin 400 kişi öldü.
1944: Reşat Ekrem Koçu'nun İstanbul Ansiklopedisi'nin ilk fasikülü çıktı.
1956: 'Çalıkuşu'nun da yazarı olan Reşat Nuri Güntekin Londra'da 67 yaşında öldü.
1958: İstanbul'da sokaklarda holahop çevirmek yasaklandı.
1972: Apollo 17 uzay mekiği, Cape Canaveral Uzay Üssü'nden fırlatıldı.
1974: 'Hayali Küçük Ali' olarak tanınan Karagöz oynatıcısı ve yazar Mehmed Muhiddin Sevilen 88 yaşında öldü.
1979: İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesi öğretim üyesi Prof.Dr. Cavit Orhan Tütengil uğradığı saldırıda 58 yaşında öldü.
1988: Nemrut Dağı Ulusal Parkı açıldı.
1988: Ermenistan'daki depremde yaklaşık 100 bin kişi öldü.
1991: Devrimci İşçi Sendikaları Konfederasyonu'nun (DİSK) Genel Kurulu 11 yıl aradan sonra toplandı.
1992: Fotoğraf sanatçısı ve sinema yönetmeni Şahin Kaygun 41 yaşında öldü.
2002: Türkiye güzeli Azra Akın, Londra'da yapılan yarışmada Dünya Güzeli seçildi.

[HaNıM aGa]

Yedi Aralık Tarihinde Yaşanan Olaylar - Tarihte Bugün Yaşanan Olaylar

07/12/1787 -7 Aralık- Delaware, ABD anayasasını onaylayan ilk eyalet oldu.
07/12/1836 -7 Aralık- Martin Van Buren (1782-1862), Amerika Birleşik Devletleri'nin sekizinci başkanı seçildi.
07/12/1842 -7 Aralık- New York Filarmoni Orkestrası, ilk konserini verdi.
07/12/1917 -7 Aralık- I. Dünya Savaşı: ABD, Avusturya-Macaristan'a savaş ilan etti.
07/12/1920 -7 Aralık- Türkiye Halk İştirakiyun Fırkası kuruldu.
07/12/1921 -7 Aralık- Sadrazam Sait Halim Paşa, Roma'da bir Ermeni tedhişçi tarafından öldürüldü.
07/12/1923 -7 Aralık- İngiltere'de yapılan seçimlerde Muhafazakâr Parti 257, İşçi Partisi 191, Liberal Parti 158 milletvekilliği aldı.
07/12/1925 -7 Aralık- İstiklal Mahkemesi, Erzurum'da çalışmalarına başladı.
07/12/1932 -7 Aralık- Muhsin Ertuğrul'un ''Bir Millet Uyanıyor'' filmi, gösterime girdi.
07/12/1934 -7 Aralık- Türk Kadınlar Birliği, İstanbul'da bir mitingle kadınların milletvekili seçme ve seçilme haklarını kutladı.
07/12/1941 -7 Aralık- Pearl Harbor Saldırısı: Japon uçakları Amerikan deniz üssü Pearl Harbor'u bombaladı. 5 savaş gemisi, 14 gemi, 200 uçak yok edildi, 2400 kişi öldü.
07/12/1941 -7 Aralık- II. Dünya Savaşı: Kanada; Finlandiya, Macaristan, Romanya, ve Japonya'ya savaş ilan etti.
07/12/1944 -7 Aralık- Reşat Ekrem Koçu’nun İstanbul Ansiklopedisi'nin ilk fasikülü çıktı.
07/12/1958 -7 Aralık- İstanbul'da sokaklarda ''hoola-hoop'' (hulahop) çevirmek yasaklandı.
07/12/1961 -7 Aralık- MGK Başbakan İsmet İnönü'nün başkanlığında ilk toplantısını yaptı.
07/12/1972 -7 Aralık- Apollo 17 uzay mekiği, Cape Canaveral Uzay Üssü'nden fırlatıldı.
07/12/1975 -7 Aralık- Endonezya, Doğu Timor'u işgal etti.
07/12/1979 -7 Aralık- İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesi öğretim üyesi Prof. Dr. Cavit Orhan Tütengil öldürüldü. Olay yerine "Anti Terör Birliği" imzalı bir bildiri bırakıldı.
07/12/1983 -7 Aralık- İber havayollarına ait bir Boeing-727 ile bir DC-9 yoğun siste Madrid havaalanının pistinde çarpıştı: 93 kişi öldü.
07/12/1987 -7 Aralık- Paso Robles-Kaliforniya'da bir yolcu uçağı düştü: 43 kişi öldü.
07/12/1988 -7 Aralık- Nemrut Dağı Ulusal Parkı açıldı.
07/12/1988 -7 Aralık- Ermenistan'da 6,9 şiddetinde bir deprem meydana geldi: 25.000’in üzerinde ölü, 15.000'den fazla yaralı, 400.000 kişi evsiz kaldı.
07/12/1991 -7 Aralık- Devrimci İşçi Sendikaları Konfederasyonu'nun (DİSK) Genel Kurulu, 11 yıl aradan sonra toplandı.
07/12/1996 -7 Aralık- TBMM'de harçları protesto etmek için pankart açan öğrencilerin yargılanması sona erdi; gençler toplam 96 yıla mahkûm oldular.
07/12/1999 -7 Aralık- Düzce,Türkiye'nin 81. ili oldu.
07/12/2002 -7 Aralık- Londra'da 51'incisi yapılan Dünya Güzellik Yarışması'nda Türkiye Güzeli Azra Akın Dünya Güzeli seçildi.
07/12/2002 -7 Aralık- Bangladeş'te dört tiyatroya yapılan bombalı saldırılarda 18 kişi öldü, 200 kişi yaralandı.
07/12/2004 -7 Aralık- Hamid Karzai Afganistan devlet başkanlığı görevine başladı.
07/12/2004 -7 Aralık- Sahnede kaza sonucu komaya giren tiyatro sanatçısı Eren Uluergüven'e beyin ölümü tanısı konuldu. Uluergüven'in organları hastalara nakledildi.

[HaNıM aGa]

Yedi Aralık Tarihinde Doğanlar - Tarihte Bugün Doğan Ünlüler


07/12/1598 -7 Aralık- Gian Lorenzo Bernini, 17. yüzyıl Romasında ünlü, Barok tarzında çalışan bir heykeltraş (ö. 1680)
07/12/1823 -7 Aralık- Leopold Kronecker, Alman matematikçi ve mantıkbilimci (ö. 1891)
07/12/1838 -7 Aralık- Mathias Villiers de l'Isle-Adam, Fransız yazar.
07/12/1909 -7 Aralık- Nikola Vaptsarov, Bulgar şair
07/12/1928 -7 Aralık- Amerikalı dil bilimci, siyaset bilimci ve yazar Noam Chomsky
07/12/1933 -7 Aralık- Gazeteci Oktay Ekşi
07/12/1948 -7 Aralık- Müzisyen Tom Waits
07/12/1973 -7 Aralık- Basketbol oyuncusu İbrahim Kutluay
07/12/1980 -7 Aralık- John George Terry, İngiliz futbolcu
07/12/1987 -7 Aralık- Aaron Carter, ABD'li şarkıcı ve oyuncu

[HaNıM aGa]

Ölümler

* M.Ö. 43 - Cicero, Romalı politikacı ve yazar (d. M.Ö. 106)
* 1803 - Küçük Hüseyin Paşa, Osmanlı devlet adamı ve Kaptan-ı Derya (d. 1757
* 1894 - Süveyş Kanalı’nı hayata geçiren Fransız diplomat Ferdinand de Lesseps
* 1956 - Reşat Nuri Güntekin, Türk romancı, öykücü ve oyun yazarı (d. 1889)
* 1967 - Prof.Dr. Cavit Erginsoy, Türk bilim adamı, elektrik mühendisi (d. 1924)
* 1974 - Mehmed Muhiddin Sevilen (Hayali Küçük Ali), Karagöz oynatıcısı (d. 1886)
* 1975 - Thornton Wilder, ABD'li Pulitzer ödüllü oyun yazarı (d. 1897)
* 1985 - Robert Graves, İngiliz akademist, şair, ve romancı (d. 1895)
* 1990 - Joan Bennett, ABD'li aktris (d. 1910)
* 1992 - Şahin Kaygun, Türk Fotoğraf sanatçısı (d. 1951)
* 1993 - Abidin Dino, Ressam (d. 1913)
* 1979 - Cavit Orhan Tütengil, Bilim adamı, yazar (öldürüldü) (d. 1921)

[HaNıM aGa]

Tatiller ve Özel Günler

• Uluslararası Sivil Havacılık Günü