Tarihte Bugün 25 Ocak

[HaNıM aGa]

Tarihte Bugün 25 Ocak



Olaylar

* 1072 - Divan-ı Lügat-it Türk, Türk kültürün ilk Türkçe dilinde yazılan Sözlük eseri, Kaşgârlı Mahmut tarafından yazılmaya başlandı (10 Şubat 1074'te bitirildi).
* 1327 - III. Edward İngiltere kralı oldu.
* 1348 - Venedik’te yüzlerce kişinin ölümüne neden olan bir deprem meydana geldi.
* 1363 - Sırp Sındığı Savaşı'nı Osmanlı Devleti kazandı.
* 1554 - São Paulo (Brezilya) şehrinin kuruluşu.
* 1579 - Utrecht antlaşması imzalandı ve günümüz Hollanda'sının temelleri atılmış oldu.
* 1755 - Moskova Üniversitesi kuruldu.
* 1792 - İngiltere'de, fakir sınıfların ilk siyasi örgütü sayılan « London Corresponding Society » örgütü kuruldu.
* 1831 - I. Nicolas ve Romanov'ların düşmesiyle Polonya'nın bağımsızlığı ilan edildi. (SSCB) oluşunu ilan etti.
* 1881 - Thomas Edison ve Alexander Graham Bell Oryantal Telefon Şirketini kurdular.
* 1890 - Arjantin ve Brezilya arasında Montevideo antlaşması imzalandı.
* 1918 - Rusya, Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği (SSCB) oluşunu ilan etti.
* 1919 - Milletler Cemiyeti kuruldu.
* 1924 - İlk Kış Olimpiyat Oyunları Chamonix'de başladı.
* 1926 - Şeker, petrol ve benzin inhisarı (tekeli) hakkında kanunlar kabul edildi.
* 1931 - Mahatma Gandi İngilizler'ce serbest bırakıldı.
* 1932 - Sovyetler Birliği ve Polonya saldırmazlık paktı imzaladı.
* 1936 - İstanbul'da vapurculuk şirketi ile bütün kabotajın Denizyolları İdaresine geçmesini sağlayan sözleşme imzalandı.
* 1937 - Cincinnati'de seller petrol rezervlerinin patlamasına yol açtı,şehir alevler içinde kaldı.
* 1938 - İzmir Telefon İşletmesinin hükümetçe satın alınmasına dair sözleşme Ankara'da imzalandı.
* 1939 - Celâl Bayar hükümeti istifa etti. Yeni hükümet Refik Saydam başkanlığında kuruldu.
* 1939 - Şili'de Richter ölçeğiyle 8.3 derecesinde oluşan deprem tahminlere göre 25.000 kişinin ölümüne yol açtı.
* 1942 - Tayland, Amerika Birleşik Devletleri ve İngiltere'ye savaş ilan etti.
* 1949 - Şair Behçet Kemal Çağlar, CHP'den istifa etti.
* 1949 - İsrail'de ilk seçimler yapıldı. David Ben-Gurion başbakan oldu.
* 1950 - Amerika'da eski bürokrat Alger Hiss, hiç bir kanıt bulunmaksızın, komünist casus olduğu gerekçesiyle, 5 yıl ağır hapis cezasına mahkûm edildi.
* 1950 - Şiddetli kış nedeniyle İç Anadolu ve Doğu Anadolu'da yollar kapandı, Çubuk Barajı dondu.
* 1951 - Kumyangjang-ni Zaferi
* 1952 - Milli Eğitim Bakanlığı bir genelge yayımladı;1952-1953 öğrenim yılından itibaren lise eğitimi 4 yıla çıkarılacak.
* 1952 - Gümrük ve Tekel Bakanı Sıtkı Yırcalı kibrit tekelinin kalktığını açıkladı; özel sektör kibrit üretebilecek.
* 1954 - Ankara'da sıcaklık -30 dereceye düştü; okullar tatil edildi.

* 1957 - Hint Keşmir'i kendine ilhak etti.
* 1958 - İstanbul'da 25 kişi, komünizm propagandası yaptıkları gerekçesiyle tutuklandı. Tutuklananların arasında Doktor Hikmet Kıvılcımlı da bulunuyordu.
* 1966 - Ekonomik Kalkınma ve İşbirliği Örgütü (OECD) Türkiye'ye Yardım Konsorsiyumu Türkiye'nin dikkatini çekti; enflasyon hızla artıyor.
* 1968 - Türk Ordu Futbol Takımı dünya şampiyonu oldu.
* 1969 - Amerika Birleşik Devletleri ile Kuzey Vietnam arasında barış görüşmelerine Paris'te başlandı.
* 1970 - Necmettin Erbakan 17 arkadaşıyla Milli Nizam Partisi'ni kurduğunu açıkladı.
* 1971 - İdi Amin gerçekleştirdiği darbe ile Milton Obote'yi devirdi ve Uganda'nın başkanı oldu.
* 1973 - Başbakan Ferit Melen "İşkence yalandır" dedi. Bülent Ecevit bunun bir yalan olduğunu söyleyince Cumhuriyetçi Güven Partililerin (CGP) saldırısına uğradı.
* 1974 - Cumhuriyet Halk Partisi (CHP) ile Milli Selamet Partisi (MSP) hükümet ortaklığı protokolü imzaladı.
* 1977 - İstanbul'da bir yıl içinde 510 öğrenci olayı meydana geldi, 13 öğrenci öldü.
* 1980 - Başbakan Süleyman Demirel'in azınlık hükümetinin görevde olduğu 73 günde politik nedenlerle 497 kişinin öldürüldüğü, 779 kişinin yaralandığı ve 72 soygun olayının yaşanmış olduğu açıklandı.
* 1981 - Mao'nun dul eşi Jiang Qing ölüm cezasına çarptırıldı.
* 1986 - Milli Direniş Hareketi, Uganda'da Tito Okello hükümetini devirdi.
* 1987 - 30 milyon dolara sigortalanan Muhteşem Süleyman Sergisi, Amerika Birleşik Devletleri'nin başkenti Vaşington, DC'de Ulusal Sanat Müzesinde açıldı.
* 1988 - Türkiye, BM İşkenceyle Mücadele Sözleşmesi'ni imzaladı.
* 1991 - Bakanlar Kurulu, Kürtçe konuşma ve şarkı söylemeyi serbest bıraktı.
* 1991 - A.B.D. ve müttefiklerinin bir hafta süren saldırısı karşısında Saddam Hüseyin yönetimi Kuveyt'teki petrol kuyularını ateşe verdi ve ham petrolü körfeze boşalttı.
* 1996 - Rusya Federasyonu'nun Avrupa Konseyi'ne girişi.
* 1996 - ABD'de son bir kez asılarak idam gerçekleştirildi. Cinayet suçlusu Billy Bailey, ABD'nin Delaware eyaletinde asıldı.
* 1997 - Yaşar Kemal Uluslararası Nonino Ödülü'nü İtalya'da düzenlenen bir törenle aldı.
* 1999 - Kolombiya'nın batısında 6,0 şiddetinde deprem meydana geldi, en az 1.000 kişi öldü.
* 2002 - Wikipedia, yazılımının ("II. Faz") ya da Magnus Manske Günü olarak bilinen yeni sürümüne geçti.
* 2004 - Opportunity adlı uzay sondası Mars yüzeyine indi.
* 2005 - San Francisco kenti meydanlarda,parklarda ve şehrin kamuya ait diğer yerlerinde sigara içmeyi yasakladı. Cezanın bedeli 100 dolar olarak açıklandı.
* 2005 - Hindistan'daki bir hac töreni sırasında çıkan izdihamda 258 kişi öldü.
* 2005 - MacGyver adlı Amerikan dizisinin 1. sezon DVD'si çıktı.
* 2006 - Dünyanın en büyük küreselleşme karşıtı eylemlerinden olan Dünya Sosyal Forumu Venezuela'da başladı.
* 2006 - İlk kez seçimlere katılan radikal dinci hareket Hamas, Filistin'de düzenlenen genel seçimlerin galibi oldu ve 10 yıllık El Fetih hakimiyetine son verdi. İsmail Haniye, 19 Şubat'ta başbakan oldu, ancak İsrail, Hamas hükümetiyle bütün müzakereleri durdurdu

[HaNıM aGa]

Doğumlar
* 750 - IV. Leo Hazar, Bizans imparatoru (ö. 780)
* 1627 - Robert Boyle, İrlandalı kimyacı (ö. 1691)
* 1736 - Joseph-Louis Lagrange, İtalyan matematikçi (ö. 1813)
* 1874 - W. Somerset Maugham, İngiliz romancı, oyun ve kısa öykü yazarı (ö. 1965)
* 1882 - Virginia Woolf, İngiliz yazar (ö. 1941)
* 1928 - Eduard Şevardnadze, Gürcistan eski devlet başkanı
* 1931 - Paavo Haavikko, Finlandiyalı şair
* 1933 - Corazon Aquino, Filipinli kadın siyasetçi
* 1935 - James Gordon Farrell, Britanyalı yazar (ö. 1979)
* 1936 - Onat Kutlar, Sinemacı, yazar
* 1938 - Vladimir Semyonoviç Viysotskiy, Rus tiyatro oyuncusu, şarkı sözü yazarı ve halk şarkıcısı.
* 1942 - Eusébio, Portekizli futbolcu
* 1980 - Xavi, İspanyol futbolcu
* 1982 - Maxim Shabalin, Rus buz patenci
* 1984 - Robinho, Brezilyalı futbolcu
* 1985 - Tina Karol, Ukraynalı şarkıcı
* 1985 - Ümit Sn, Mert Perrelli'nin sevgilisi- Mert'ten başka hiç birşeye değer vermeyen onu deli gibi seven

[HaNıM aGa]

ÖlÜmler
* 477 - Gaiseric, Vandal kralı
* 1896 - Frederic Leighton, İngiliz ressam.
* 1947 - Al Capone, ABD'li gangster (d. 17 Ocak 1899)
* 1952 - Sveinn Björnsson, İzlanda'nın ilk cumhurbaşkanı (d.1881)
* 1990 - Ava Gardner, ABD'li sinema oyuncusu (d. 1922)
* 2003 - Aysel Baykal, eski Devlet Bakanı 64 yaşında öldü.
* 2004 - Miklós Fehér,Macar futbolcu
* 2009 - Orhan Duru, Türk yazar ve gazeteci (d. 1933)