78 - Karabük

[RoHaN]

KARABÜK,
Alın terinin demir olduğu, çelik olduğu bir şehir.



KARABÜK,
Türkiye Ağır Sanayisinin temellerinin atıldığı, Türk sanayisinin gelişmesinde anahtar rol oynayan şehir...



KARABÜK,
"AK Yönetimle" hızla gelişen; geliştikçe mutlulukları yaşayan, yaşatan şehir...


KARABÜK ADININ KAYNAĞI


İlin adının kaynağına ilişkin iki görüş söz konusudur. Bunlardan birincisine göre Karabük,"kara" ve"bük" olmak üzere iki unsurdan oluşan bir kent adıdır. Bu görüşü savunanlara göre kent, adını üzerinde kurulu olduğu coğrafi yapıdan almıştır. Anlatımlara bakılacak olursa, kara, tabiat parçaları üzerinde yerleşen ve tabiata damgasını vuran insanoğlunun sık başvurduğu bir sıfattır. Bu sıfat Türk toponimisinde çok önemli bir yer işgal etmektedir. Bük kavramı ise özellikle orta Karadeniz'de çok yoğun olarak bulunan bir bitki türünün adıdır. Buna göre Karabük adı, çalılık fundalıkların karaltısı anlamına gelmektedir.

İlin adına ilişkin ikinci görüşe göre, Karabük Türkmen cemaatin adı olup, bugün Türkiye'de bu adı taşıyan çeşitli ilçelere bağlı onüç adet meskun yer adı vardır. Taşköprü ile Boyabat arasında doğu-batı yönünde akan çay da bugün Karabük Çayı olarak adlandırılmaktadır.

1547 yılında düzenlenmiş olan Adana Tapu Defterleri üzerinde yapılan incelemelerde Yüreğir nahiyesine bağlı, Karabük adını taşıyan Türkmen topluluğu saptanmıştır. Safranbolu yöresindeki köylerin büyük ölçüde Türkmen, boy, aşiret, oymak ve topluluklarının adını taşımakta olmaları, Karabük adı içinde aynı durumu düşündürmektedir.




KARABÜK ŞEHRİNİN KURULUŞU VE TARİHİ GELİŞİMİ

1937 yılında Safranbolu'ya bağlı Öğlebeli Köyü'nün, 13 hanelik bir nüfusa sahip mahallesi olan Karabük 1935 yılında Ankara-Zonguldak demiryolunun açılması ile,bir istasyon adı olarak ilk kez Devlet Demiryolu haritasında Cumhuriyet tarihinde adı görülmeye başlar. Karabük'ün kuruluş öyküsü aynı zamanda Cumhuriyet tarihimizde endüstrileşmenin öyküsü ile eş zamanlı bir anlatımı konu alır.
3 Nisan 1937 yılında büyük önder Atatürk'ün direktifleri ile zamanın başbakanı İsmet İnönü tarafından Demir-Çelik Fabrikası'nın temeli atılır. Böylece Karabük'ün adını Türkiye ve daha sonra dünyaya duyuracak olan süreç başlamış olur.


Ağır sanayi kuruluşu olarak, Demir-Çelik Fabrikasının üretime geçmesi ile hareketlilik kazanan Karabük'te kısa zamanda köyden kurtuluşu sağlayan şehirleşme süreci başlamıştır.


Bir beldenin şehirleşmeye başladığının en güçlü göstergesi o beldede kamu hizmetlerinin yerine getirilmesini sağlayacak belediye teşkilatının kurulmasıdır. 1935 yılında demiryolunun beldeden geçmesi ile yavaş yavaş nüfus çekmeye başlayan Karabük, nihayet 1939 yılında bir belediyeye kavuşmuştur. 1941 tarihinde Aktaş nahiyesi köy haline dönüştürülürken, Karabük nahiye yapılmıştır. Karabük adına 1940 nüfus sayımanda rastlanılmamaktadır. Karabük adına ilk yer veren nüfus sayımı 1945 yılına aittir bu nüfus sayımında bir nahiye olarak Karabük'ün nüfusu 10.682 kişi görülmektedir. Karabük 1950 nüfus sayımında da kayıtlara, Safranbolu'ya bağlı bir nahiye olarak geçmiş ve nüfusu iki misli artarak 21.238 kişi olmuştur. Karabük'ün bu ve buna bağlı yıllarda nüfusu hızlı olarak artış gösterirken, 6068 sayılı yasa ile 3 Mart 1953 tarihinde ilçe haline getirilmiştir. Karabük'ün bir ilçe olarak adı ilk kez 1955 nüfus sayımında geçmiş, bu yılda yapılan nüfus sayımında kent nüfusu (merkez) 15.624 kişiye yükselmiştir. Yurdumuzda demir çelik ağır sanayinin yayılmasına, gelişmesine öncülük eden ve okul ödevini gören Karabük, 550 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile 6 Haziran 1995 tarihinde 78. İl olarak Türkiye siyasi haritasında yerini almıştır. İlçeleri Safranbolu, Eskipazar, Eflani, Ovacık ve Yenice'dir.


Karabük şehrinin kuruluşu ve kuruluşuna bağlı tarihi gelişim olarak ne söyleyebiliriz? Bunun için genç Türkiye Cumhuriyeti'nin sanayileşme politikasını iyi bilmemiz gerekir. Bu anlamda Karabük'ün tarihini anlatmak demek, Türkiye Cumhuriyeti'nde sanayileşme sürecini ele almak anlamını taşımaktadır.


http://www.karabuk.bel.tr/

[HaNıM aGa]

teşekkürler rohan sağol ama koyduğun resimler yok