Helal ve Haram olan gida maddeleri hakkinda bilgi paylasimi !!!

[HaNıM aGa]

Arkadaslar bu bölümde özellikle avrupada yasayan arkadaslar icin büyük sorun teskil eden helal ve haram olan gida maddeleri, yada helal kesim olayini tartisalim ve bilgilerimizi paylasalim...

[HaNıM aGa]

E-kodu nedir?
Her gida katki maddesine Avrupa Birligi tarafindan verilen ozel tanima kodu. EC kodu olarak da bilinmektedir.
Gida katki maddelerinden istenilen ozellikler nelerdir?
Gidaya katilacak katki maddesi insan sagligi acisindan guvenli olmali, ancak izin verilen gidalara ve izin verildigi miktarda katilmalidir. Katki maddesi gidanin bir bileseninin etkisini azaltmamali, bir bilesen ile reaksiyona girip yeni urunler meydana getirmemeli, bir urunu oldugundan daha tazwe ve daha ustun gostermemelidir.
Gida katki maddeleri nasil siniflandirilir?
Gida katki maddeleri kendi aralarinda:
ambalaj gazlari gidanin bozulmadan korunabilmesi icin ambalaj icine verilen hava disindaki gazlar, inert gazlar,
asitler asitligi artiran, gidada eksi tat olusumunu saglayan maddeler,
asitligi duzenleyiciler gidalarin asitlik veya alkaliligini degistiren veya kontrol eden maddeler,
ayiricilar metalik iyonlarla kimyasal kompleks olusturan maddeler,
emulgatorler ve emulsifiyerler yuzey gerilimini azaltarak, karistirilamaz fazlarin homojen olarak karisimlarini saglayan maddeler,
hacim artiricilar gidalarin serbest enerji degerini degistirmeden hacmini artiran maddeler,
jellestiriciler jel olusturarak farkli yapilasmaya neden olan maddeler,
kabarticilar gaz olusturarak hamurun hacmini artiran maddeler,
kalinlastiricilar vizkoziteyi artiran maddeler,
koruyucular gidalarin mikroorganizma faaliyeti sonucu bozulmalarini onleyen maddeler,
kopuklenmeyi onleyiciler kopurmeyi azaltan veya tamamen onleyen maddeler,
kopurtuculer sivi veya yari-sivi maddelerde gaz fazin homojen dagilimini artiran maddeler,
modifiye nisastalar bir veya birkac kimyasal islemden gecirildikten sonra elde edilen ozel nisasta urunleri,
nem tutucular dusuk nemli ortamdan etkilenip gidalarin kurumasini onleyen veya toz gidalarin sulu ortamda cozunmesini engelleyici maddeler,
oksitlenmeyi onleyiciler oksidasyonun neden oldugu bozulmalari onleyen maddeler,
parlaticilar dis yuzeye uygulandiginda parlak bir gorunum ve koruyucu bir tabaka saglayan maddeler,
renklendiriciler renk olusumu veya renk duzenleyici olarak katilan maddeler,
sertlestiriciler dokulari sert ve gevrek tutan veya mevcut jellestiriciler ile reaksiyona girerek jel uretimini saglayan veya guclendiren maddeler,
sevk ediciler gidanin bulundugu kaptan disari cikmasini saglayan hava disindaki gazlar,
stabilizorler gidalarin renk yapi gibi ozelliklerini koruyan maddeler,
tasiyicilar uygulama ve kullanimi kolaylastirmak amaciyla teknolojik fonksiyonlarini degistirmeden katki maddelerini fiziksel yollarla modifiye eden maddeler,
tat-koku duzenleyiciler mevcut tat ve kokuyu artiran veya one cikaran maddeler,
tatlilastiricilar tat ve lezzeti duzenleyen sekersiz maddeler,
topaklanmayi onleyiciler gida partikullerinin birbirine yapismasini onleyen maddeler,
olmak uzere siniflandirilirlar

[HaNıM aGa]

Islâmin yenilmesini haram kildigi maddeler sunlardir:
1. Meyte (les):
Kur ân in yenilmesini haram kildigi maddelerin basinda meyte tabir edilen les gelmektedir.
Les, insan tarafindan yenilmek üzere bogazlanmis veya avlanmis olmayip,kendi kendine ölmüs bulunan hayvan veya kusa denir. Böyle bir hayvan temiz degildir, yenilmez.
Leslerin haram kilinisindaki sir ve hikmete gelince:
a. Tarih boyunca insanlar, bu gibi ölü hayvanlardan tiksinmisler, bütün semavî din mensublari da böyle hayvanlari yememislerdir.
b. Müdahalesiz ölen hayvanlar, genellikle siddetli zayiflik, zehirlenme ve mikrobik hastaliklar sebebiyle ölürler. Onlarin yenmesi sihhî yönden tehlikeli neticeler dogurabilir.
c. insanlar bu hayvanlari yemeyince, yasayan kuslar ve diger hayvanlar gida bulma imkânina kavusurlar.
d. Murdar ölen hayvani yiyemiyecegini bilen sâhibi, onun bakim ve tedavisine dikkat eder, kendi hâline birakmaz.
2. Akmis Kan:
Hayvanlar kesilince vücuttaki kanin büyük bir kismi disari akar, az bir miktar da ince damarlarda kalir.Iste bu disariya akan kani yemek, içmek haramdir.

Câhiliye Arablari aciktiklari zaman ellerine sivri uçlu keskin bir kemik veya benzeri bir sey alir, onunla hayvani yaralar, akan kanini toplayarak içerlerdi. Kur an bu kötü âdeti men etmistir.
3. Domuz:
Domuz, tabiati icabi, eksimis ve kokusmus maddeler yiyen ve pislik içinde yüzen bir hayvandir. Bu sebeble eti, basta trisin ve tenya olmak üzere birçok mikroba yuvalik yapmaktadir.
Domuz etinin insan saglgina büyük zararlari dokundugu gibi, insan ahlâkina da menfî te sirleri oldugu belirlenmistir. Bilhassa domuz yemenin kiskançligi, namus duygularini yiprattigi ileri sürülmüstür.
4. Allah tan baskasi adina kesilenler:
Insan hayatina ancak Allah Teâlâ son verir. Hayvanlarin hayatina son vermek ise, yine Allah in iradesiyle olmakla beraber, insanlar da etinden, derisinden, yününden faydalanmak için hayvanlari öldürmektedirler. Bu fiile izin veren Allah Teâlâ dir.Iste hayvani öldürürken, Allah in ismini anmak, Allah in insana verdigi bu izni tazelemek; ölümün ancak O nun kudret ve iradesiyle oldugunu hatirlamak içindir.

Hayvanin kesimi sirasinda Allah tan baskasinin ismi zikredilince, Allah in bu izni ve rizasi iptal edilmis; böylece kesilen hayvandan mahrumiyeti gerektiren büyük bir nankörlük içine girilmis olur.

[HaNıM aGa]

RENKLENDIRICILER(E100-E181)
Numara Isim Yorum
E100@ Curcumin portakal sarisi; curcuma (turmeric) bitkisinin köklerinden elde edilir, suni olarak da üretilir; peynir, margarin ve firin tatlilarinda kullanilir
E101@ Riboflavin, Riboflavin-5'-phosphate 'B2 vitamini' ve renk; dogal olarak sebzelerde bulunur; yumurta, süt, karaciger ve böbrekten de elde edilir; margarin ve peynirde kullanilir
E102 Tartrazine FD&C Sari No.5; astim krizine (FDA** bunu onaylamasa da) ve çocuklarda kurdesene (FDA**'nin tahmini 1/10 000) neden oldugu bilinir; ayrica tiroid tümörü, kromozom hasari, kurdesen, hiperaktivite ve aspirin duyarliligi ile de iliskilendirilir; renkli içecek, tatli, reçel, tahil, çerez, konserve balik ve hazir çorbalarda kullanilir; Norveç ve Avusturya'da yasaklandi
E104 Quinoline Yellow FD&C Sari No.10; ruj, saç bakim ürünleri, kolonya üretimi ve eczacilikta kullanilir; deri yangisina neden olur; Avustralya, Amerika ve Norveç'te yasaklandi
E107 Yellow 7G sari renk; astimlilarda alerjik reaksiyon görülebilir; tipik ürünler hafif içeceklerdir; HACSG* sakinilmasini öneriyor; Avustralya ve Amerika'da yasaklandi
E110@ Sunset Yellow FCF, Orange Yellow S FD&C Sari No.6; sentetiktir; tahil, pasta, tatli, çerez, dondurma, içecek ve konserve balik ayrica Berocca, Polaramine ve Ventolin surup gibi ilaçlarin üretiminde kullanilir; yan etkileri kurdesen, rinit (burun akmasi), burun tikanikligi, alerji, hiperaktivite, böbrek tümörü, kromozom hasari, karin agrisi, bulanti ve kusma, hazimsizlik ve istahsizliktir; hayvanlarda tümöre neden oldugu görülmüstür; Norveç'te yasaklandi
E120@ Cochineal, Carminic acid, Carmines kirmizi renk; böceklerden elde edilir; nadiren kullanilir; HACSG* sakinilmasini öneriyor
E122 Azorubine, Carmoisine kirmizi renk; kömür katrani türevi; astimlilar ve aspirin alerjisi olanlarda kötü reaksiyonlar yapabilir; tipik ürünler sekerleme, marzipan ve jölelerdir; Isveç, Amerika, Avusturya ve Norveç'te yasaklandi
E123 Amaranth FD&C Kirmizi No.2; ayni ismi yasiyan bir ottan üretilir; kek, meyve tatli dolgular ve jölelerde kullanilir; astim, egzama ve hiperaktiviteye neden olur; bazi hayvanlara yapilan testlerde dogum kusurlari ve cenin ölümleri görülmüstür, kanserojen olabilir; Avusturya, Amerika, Rusya, Norveç ve diger bazi ülkelerde yasaklandi
E124 Ponceau 4R, Cochineal Red A FD&C Kirmizi No.4; sentetik kömür katrani; hayvanlarda kanserojen, astimlilar ve aspirin alerjisi olanlarda kötü reaksiyonlar yapabilir; Amerika ve Norveç'te yasaklandi
E127 Erythrosine FD&C Kirmizi No.3; kiraz ve visne, konserve sebze, muhallebi, tatli, pasta ve çerezlerde kullanilir; isiga karsi duyarliliga ve thyroid hormonu seviyesini arttirip hyperthyroidism'e neden olabilir; 1990'da farelerde yapilan çalismada thyroid kanserine neden oldugu saptanmistir; Avustralya, Amerika ve Norveç'te yasaklandi
E128 Red 2G Avustralya ve Ingiltere disindaki diger bazi ülkelerde yasaklandi
E129 Allura red AC FD&C Kirmizi No.40, sentetiktir; tatlilar, içecek ve garnitürlerde, eczacilik ve kozmetik ürünlerinde kullanilir; farelerde kanser ile iliskilendirildi; Danimarka, Belçika, Fransa, Almanya, Isviçre, Isveç, Avusturya ve Norveç'te yasaklandi
E131 Patent blue V Avustralya, Amerika ve Norveç'te yasaklandi
E132@ Indigotine, Indigo carmine FD&C Mavi No.2, sentetik kömür katrani türevi; yaygin olarak tablet ve kapsüllere eklenir; ayrica dondurma, tatli, firinli mamuller, sekerleme ve bisküvilerde kullanilir; bulanti, kusma, yüksek tansiyon, deri döküntüsü, solunum sorunlari ve diger alerjik reaksiyonlara neden olur. Norveç'te yasaklandi
E133 Brilliant blue FCF FD&C Mavi No.1; mandira ürünleri, tatlilar ve içeceklerde kullanilir, Belçika, Fransa, Almanya, Isviçre, Isveç, Avusturya ve Norveç'te yasaklandi
E140 Chlorophylis, Chlorophyllins yesil renk; dogal olarak tüm bitkilerde bulunur; mum ve yaglarin boyanmasinda, eczacilik ve kozmetik ürünlerde kullanilir
E141 Copper complexes of chloropyll and chlorophyllins zeytin rengi; bilinen yan etkisi yok
E142 Green S yesil renk; sentetik kömür katrani türevi; konserve bezelye, nane jöle ve soslarda, paketlenmis ekmek kirintisi ve kek karisimlarinda kullanilir; Isveç, Amerika ve Norveç'te yasaklandi
E150(a) Plain caramel koyu kahve renk; sakarozdan yapilir; HACSG* sakinilmasini öneriyor; istiridye, soya, meyveler, konserve soslar, bira, viski, bisküvi ve tursularda kullanilir
E150(b) Caustic sulphite caramel bkz E150(a)
E150(c) Ammonia caramel bkz E150(a)
E150(d) Sulphite ammonia caramel bkz E150(a)
E151 Brilliant Black BN, Black PN siyah renk; kömür katrani türevi; kahverengi soslar ve kusüzümü keklerde kullanilir; Danimarka, Belçika, Fransa, Almanya, Isviçre, Isveç, Avusturya, Avustralya, Amerika ve Norveç'te yasaklandi
E153@ Vegetable carbon siyah renk, mangal kömürü boyasi; reçel, jöle ve meyan kökünde kullanilir; Avustralya'da yalnizca bitkisel kökenli olanina izin verildi, Amerika'da yasaklandi
E154 Brown FK Amerika'da yasaklandi
E155 Brown HT (Chocolate) kahve renk, kömür katrani; çikolatali kekte kullanilir; astimlilar ve aspirin alerjisi olanlarda kötü reaksiyonlar yapabilir; deri duyarliligina neden oldugu bilinir; Danimarka, Belçika, Fransa, Almanya, Isviçre, Isveç, Avusturya, Amerika ve Norveç'te yasaklandi
E160(a)@ Carotene, alpha-, beta-, gamma- portakal sarisi renk; insan vücudu onu karacigerde 'A Vitamin'ine dönüstürür; havuçta, turunçgillerde ve sebzelerde bulunur
E160(b)@ Annatto (Arnatto, Annato), bixin, norbixin kirmizi renk; 'Bixa orellana' agacindan elde edilir; gövde ve kumas boyasi, peynir boyasi, tereyagi, margarin, tahil, çerez, çorba, vernik üretiminde, ayrica eczacilikta (balgam sökücü olarak) ve tekstil sektöründe kullanilir; kurdesene neden oldugu bilinir, HACSG* sakinilmasini öneriyor
E160(c)@ Paprika extract, capsanthin, capsorubin bazi ülkelerde yasaklandi
E160(d)@ Lycopene domates ve pembe greyfurtta bulunan kirmizi renkli karotenoid, kanser riskini azaltabilir
E160(e)@ Beta-apo-8'-carotenal (C 30) portakal rengi, bilinen yan etkisi yok
E160(f)@ Ethyl ester of beta-apo-8'-carotenic acid (C 30) portakal rengi, bilinen yan etkisi yok
E161(b) Xanthophylls - Lutein sari renk; dogal olarak yesil yaprakta, kadife çiçegi ve yumurta sarisinda bulunur
E161(g)@ Xanthophylls - Canthaxanthin sari renk; retinol; bazi mantar, kabuklu hayvan, balik ve flamingo tüyünde bulunur
E162 Beetroot Red, Betanin mor renk; pancardan elde edilir; bilinen yan etkisi yok
E163 Anthocyanins menekse rengi, çiçek ve bitki kaynakli; güvenli görünüyor
E170@ Calcium carbonate mineral tuz; kaya minerali veya kemikten elde edilir; dis macunu, beyaz boya, temizleme tozlari, diyakoz sarabi, konserve sebze ve meyvede kullanilir; yüksek dozlarda zehirlidir
E171 Titanium dioxide beyaz renk; dis macunu ve beyaz boyada kullanilir; bilinen yan etkisi yok
E172 Iron oxides and hydroxides siyah, sari, kirmizi renk; som baligi ve karides ezmesinde kullanilir; yüksek dozlarda zehirlidir
E173 Aluminium bazi ülkelerde yasaklandi
E174 Silver bazi ülkelerde yasaklandi
E175 Gold bazi ülkelerde yasaklandi
E180 Latolrubine BK bazi ülkelerde yasaklandi
E181 Tannic acid, tannins alkolde berraklastirma ajani; findik ve oak agaci dallarindan elde edilir; dogal olarak çayda bulunur

[HaNıM aGa]

KORUYUCULAR(E200-E290)
Numara Isim Yorum
E200 Sorbic acid dogal yolla etli ve zarli kabuksuz meyvelerden, sentetik olarak da ketenden elde edilir; deri tahrisi yapabilir
E201 Sodium sorbate bilinen yan etkisi yok
E202 Potassium sorbate bilinen yan etkisi yok
E203 Calcium sorbate bilinen yan etkisi yok
E210@ Benzoic acid benzoin çiçegi, phenlycarboxylic acid, carboxybenzene olarak da bilinir; Asya'da bulunan 'Benzoin' agacindan sizan reçineden elde edilir; alkollü içecek, firinli mamuller, peynir, çiklet, çesni, dondurulmus mandira ürünleri, yumusak tatli ve likör üretiminde, kozmetik ürünlerde, eczacilikta öksürüge karsi antiseptik ve mantara karsi merhem yapiminda kullanilir; astima (özellikle 'steroid astim'a), sinirsel bozukluga, sulphur bisulphite (222) ile reaksiyona ve çocuklarda hiperaktiviteye neden olarak gösterilir
E211 Sodium benzoate antiseptik, düsük kalitede gida koruyucu ve tat degistirici; portakal sularinda yüksek miktarda bulunur (250ml'de 25mg), süt ve et ürünleri, çesniler, firinli mamuller ve sapli sekerlerde, agiz yoluyla alinan bir çok ilaçta (Actifed, Phenergan and Tylenol gibi) kullanilir; kurdesene neden oldugu ve astimi agirlastirdigi bilinir
E212 Potassium benzoate alerjik geçmisi olanlarda reaksiyonlara neden olabilir; kullanim için bkz 210
E213 Calcium benzoate bkz 212
E214 Ethyl p-hydroxybenzoate bazi ülkelerde yasaklandi
E215 Sodium ethyl p-hydroxybenzoate bazi ülkelerde yasaklandi
E216 Propyl p-hydroxybenzoate alerji ile ilgili olabilir
E217 Sodium propyl p-hydroxybenzoate bazi ülkelerde yasaklandi
E218 Methyl p-hydroxybenzoate alerjik reaksiyonlar mümkün, deriye zararli
E219 Sodium methyl p-hydroxybenzoate bazi ülkelerde yasaklandi
E220 Sulphur dioxide kömür katranindan saglanir, sülfür ve alçitasinin yanmasi ile üretilir; tüm sülfürlü ilaçlar zehirlidir ve kullanimi sinirlandirilmistir (Amerika'da, FDA** çig meyve ve sebzelerde kullanimini yasaklamistir); astim nöbetlerini azdirdigi ve böbrek fonksiyonlari zayiflamis olanlarda metabolizmayi zorladigi, 'B1 vitamini'ni yok ettigi bilinir; tipik ürünler bira, hafif içecekler, kurutulmus meyveler, meyve suyu, likör, sarap, sirke ve patates ürünleridir
E221 Sodium sulphite taze portakal suyunda kullanilan berraklastirma ajani; bkz 220
E222 Sodium hydrogen sulphite bkz 220
E223 Sodium metabisulphite tedavi ajani; bkz 220
E224 Potassium metabisulphite bkz 220
E225 Potassium sulphite bkz 220
E226 Calcium sulphite bazi ülkelerde yasaklandi
E227 Calcium hydrogen sulphite bazi ülkelerde yasaklandi
E228 Potassium hydrogen sulphite bkz 220
E230 Biphenyl, Diphenyl tarimsal amaçlarla kullanilabilir; tipik ürün turunç meyvesidir; bazi ülkelerde yasaklandi
E231 Orthophenyl phenol tarimsal amaçlarla kullanilabilir; tipik ürünler armut, havuç, seftali, erik, erik kurusu, sarmasik patatesi, turunç, ananas, domates, biber, kiraz, tüysüz seftalidir; bazi ülkelerde yasaklandi
E232 Sodium orthophenyl phenol bkz 231
E233 Thiabendazole tarimsal amaçlarla kullanilabilir; tipik ürünler turunç, elma, armut, patates, muz, mantar, et ve süttür; bazi ülkelerde yasaklandi
E234 Nisin bakteriden saglanan bir antibiyotik; birada, islenmis peynir ürünlerinde, domates ezmesinde bulunur
E235 Natamycin bakteriden saglanan bir küf önleyici; bazen candidiasis'in ilaçla tedavisinde kullanilir; bulanti, kusma, anorexia, ishal ve deri tahrisine neden olur; tipik ürünler et ve peynirdir
E236 Formic acid bazi ülkelerde yasaklandi
E237 Sodium formate bazi ülkelerde yasaklandi
E238 Calcium formate bazi ülkelerde yasaklandi
E239 Hexamethylene tetramine bazi ülkelerde yasaklandi
E249 Potassium nitrite renk baglayici ve et için kür ajani; nitritler vücudun nefes daralmasi, bas dönmesi ve bas agrisi ile sonuçlanabilecek oksijen tasima kabiliyetini etkileyebilir; potansiyel kanserojendir; bebek ve küçük çocuklarin gidalarinda izin verilmemistir
E250 Sodium nitrite hiperaktivite ve diger yan etkilere neden olabilir, potansiyel kanserojendir, nitrosamine'i olusturmak için midede kimyasallarla birlesebilir; bir çok ülkede sinirlandirilmistir, HACSG* sakinilmasini öneriyor
E251 Sodium nitrate dölleyici olarak nitrik asit'in üretiminde ve mayalanmis et ürünlerinde kullanilir (bkz 250)
E252@ Potassium nitrate hayvan artiklarindan veya bitkilerden saglanabilir; barut, patlayici, gübre üretiminde ve etin korunmasinda kullanilir; hiperaktivite ve diger yan etkilere neden olabilir, potansiyel kanserojendir, bir çok ülkede sinirlandirilmistir (bkz 249)
E260 Acetic acid sirkenin ana maddesidir; agaç liflerinden sentetik olarak üretilir; tursu ve soslarda kullanilir
E261 Potassium acetate gida asidi; böbrek fonksiyonlari zayif insanlar sakinmalidir; tipik ürünler sos ve tursulardir
E262 Sodium acetate, Sodium diacetate gida asidi, asitligi düzenleyici; bilinen yan etkisi yok
E263 Calcium acetate gida asidi, asitligi düzenleyici; ahsap alkolünün ve asetic asitin (sirke) üretiminde kullanilir
E264 Ammonium acetate bulanti ve kusmaya neden olabilir
E270@ Lactic acid gida asidi, asitligi düzenleyici; karbohidratlarin, kesilmis sütün suyu, patates, misir nisastasi ve pekmezde isitilip mayalanmasi ile üretilir; bebeklerin sindirimi zordur; tatlilar, salata sosu, hafif içkiler (bazen bira), bebe mamasi ve sekerlemelerde kullanilir
E280 Propionic acid tüm propionatlarin migren agrilari ile ilgili oldugu düsünülür; propionatlar dogal olarak mayalanmis gidalarda, insan teri ve gevis getirenlerin sindirim organlarinda bulunur, ayrica suni olarak etilen, karbon monoksit, propionaldehit, dogal gaz, mayalanmis kagit hamuru veya çürümüs lif bakterisinden elde edilir; yaygin olarak ekmek ve un mamullerinde kullanilir
E281 Sodium propionate migren ile ilgilidir; tipik ürünler un mamulleridir
E282 Calcium propionate bkz 281
E283 Potassium propionate bkz 281
E290 Carbon dioxide sürücü, sogutucu; kireç üretiminden saglanir; alkolün etkisini arttirabilir; tipik ürünler sarap, hafif içkiler ve sekerlemedir

[HaNıM aGa]

ANTIOKSIDANLAR, ASITLIK DÜZENLEYICILER(E296-E385)
Numara Isim Yorum
E296 Malic acid dogal (meyvelerden) veya sentetik yoldan saglanir; bebekler ve küçük çocuklar sakinmalidir
E297 Fumaric acid Fumaria cinsi (özellikle F.officianalis) bitkilerden veya glukoz ile mantarin mayalanmasindan saglanir; tat verici, asidite, antioksidan olarak hafif içeceklerde ve keklerde kullanilir
E300 Ascorbic acid un isleme ajani, 'C vitamini'; sentetik olarak glukozdan saglanabilir, dogal olarak sebze ve meyvelerde bulunur; et, kahvalti tahillari, dondurulmus balik ve saraba eklenir
E301 Sodium ascorbate C vitamini'nin sodyum tuzu
E302 Calcium ascorbate C vitamini'nin kalsiyum tuzu, 'kalsiyum aksalat' taslarinin olusumunu arttirabilir
E303 Potassium ascorbate C vitamini'nin potasyum tuzu
E304 Ascorbyl palmitate, Ascorbyl stearate askorbik asitin yagli esteri, fonksiyonlari E300 ile ayni
E306, E307,
E308, E309 Tocopherols, alpha-,gamma-,delta- 'E vitamini'; soya, bugday, pirinç, pamuk tohumu, misir gibi birçok sebzenin yaginda bulunur; doku yaglari ve yag asitlerinde antioksidan olarak çalisir, A vitamini oksidasyonunu önler; margarin ve salata soslarinda kullanilir
E310 Propyl gallate yagli maddelerdeki eksimeyi önlemek için kullanilir; findik kesesinden saglanir; gastrit veya deri tahrisine neden olabilir, kandaki bozukluk ve methemoglobinemia hastaligina neden olma egilimi bilindigi için gallate'lere bebek ve küçük çocuk gidalarinda izin verilmemistir; yag, margarin, domuz yagi ve salata sosunda, bazen de paketlemede kullanilir
E311 Octyl gallate bkz E310
E312 Dodecyl gallate bkz E310
E317 Erythorbic acid sakarozdan üretilir
E318 Sodium erythorbate E317'den üretilir
E319 Tert-ButylHydroQuinone (TBHQ) petrol kökenli; HACSG* sakinilmasini öneriyor; bulanti, kusma ve sayiklamaya neden olabilir, 5 gramlik bir doz öldürücü sayilir; tipik ürünler yag ve margarinlerdir
E320 Butylated hydroxy-anisole (BHA) petrol kökenli; oksidasyon yüzünden bozulmayi geciktirir; yenilebilen yaglarda, çiklet, margarin, findik, patates ürünleri ve polietilen gida ambalajlarinda kullanilir, bebe mamalarinda izin verilmemistir, bazilarinda alerjik reaksiyon yapabilir, hiperaktiviteye, kanserojen, estrojen etkiler ve diger olumsuzluklara sebep olabilir; yüksek dozlar laboratuar hayvanlarinda tümöre neden olmustur, 1958'de Japonya'da yasaklandi, uzmanlar Ingiltere'de de yasaklanmasini istediler, fakat endüstrinin baskisi nedeniyle yasaklanamadi, McDonald's 1986'da Amerika'daki ürünlerinden bu maddeyi çikardi
E321 Butylated hydroxy-toluene (BHT) petrol kökenli; bkz E320
E322@ Lecithin soya fasulyesi, yumurta sarisi, yerfistigi, misir veya hayvani kaynaklardan elde edilen emülgator; zehirli degildir ancak asiri doz mideyi bozar, istahi keser ve terlemeye neden olur; margarin, çikolata, mayonez ve süt tozunda yaglarin bilesimini saglamak için kullanilir; bitkisel tipi tercih edilmelidir
E325@ Sodium lactate sütten elde edilir (laktik asit); domuz renini (sütü pihtilastiran bir enzim) veya kesilmis süt suyu içerebilir,
laktoz tahammülsüzlügü olan küçük çocuklar ters reaksiyonlar gösterebilir
E326@ Potassium lactate bkz E325
E327@ Calcium lactate bkz E325
E328@ Ammonium lactate bkz E325
E329@ Magnesium lactate bkz E325
E330 Citric acid gida asidi, dogal olarak turunçgillerden elde edilir, bisküvi, konserve balik, peynir ve peynir ürünleri, bebe mamasi, kek, çorba, çavdar ekmegi, hafif içecekler ve mayalanmis et mamullerinde kullanilir
E331 Sodium citrates gida asidi; bilinen yan etkisi yok
E332 Potassium citrates gida asidi; bilinen yan etkisi yok
E333 Calcium citrates gida asidi; küçük miktarlarda bilinen yan etkisi yok
E334 Tartaric acid gida asidi; çig meyvelerden elde edilir;
küçük miktarlarda bilinen yan etkisi yok
E335 Sodium tartrates gida asidi; bilinen yan etkisi yok
E336 Potassium tartrates gida asidi; bilinen yan etkisi yok
E337 Sodium potassium tartrate gida asidi; bilinen yan etkisi yok
E338 Phosphoric acid gida asidi; fosfattan elde edilir; peynir ürünlerinde kullanilir;
bilinen yan etkisi yok
E339 Sodium phosphates mineral tuz; eczacilikta müshil olarak, tekstil boyamada sabitleme ajani olarak kullanilir; yüksek dozlar vücuttaki kalsiyum-fosfor dengesini bozabilir
E340 Potassium phosphates bkz E339
E341@ Calcium phosphates mineral tuz; kaya ve kemikte bulunur; eczacilikta antasit ve emaye üretiminde parlatici olarak kullanilir
E343 Magnesium phosphates temel mineral
E350 Sodium malates bilinen yan etkisi yok
E351 Potassium malate bilinen yan etkisi yok
E352 Calcium malates bilinen yan etkisi yok
E353 Metatartaric acid bilinen yan etkisi yok
E354 Calcium tartrate güvenli görünüyor
E355 Adipic acid kök adipozda (bir nevi hayvani yag) bulunan gida asidi
E357 Potassium adipate bilinen yan etkisi yok
E363 Succinic acid bazi ülkelerde yasaklandi
E365 Sodium fumarate gida asidi; fumaric asit tuzu; Fumaria cinsi (özellikle F.officianalis) bitkilerden elde edilir
E366 Potassium fumarate bilinen yan etkisi yok
E367 Calcium fumarate bilinen yan etkisi yok
E370 1,4-Heptonolactone bazi ülkelerde yasaklandi
E375 Niacin B3 vitamini; dogal olarak fasulye, bezelye ve diger baklagillerde, süt, yumurta, et, kümes hayvanlari ve balikta bulunur; günlük 1000 mg'i asan dozlarda seker hastaligi, gastrit, karaciger ve göz zararlari ve gut hastaligina yol açan, kandaki ürik asit seviyesinin yükselmesine neden olabilir; günlük 50-100 mg'lik dozlarda zararsiz fakat aci verici kizarikliklar, özellikle aç karnina alinmis ise bas ve mide agrisi yapabilir
E380 Tri-ammonium citrate karaciger ve pankreas fonksiyonlarina müdahale edebilir
E381 Ammonium ferric citrates temel mineral, sitrik asitten elde edilen gida asidi; kahvalti tahillarina ve diyet formüllerine demir eklemek için kullanilir
E385 Calcium disodium EDTA bazi ülkelerde yasaklandi

[HaNıM aGa]

KOYULASTIRICILAR, EMÜLGATÖRLER, STABILIZÖRLER (E400-E495)
Numara Isim Yorum
E400 Alginic acid kivam arttirici bitkisel reçine; yosundan elde edilir; muhallebi, likör, sekerli süt, krema ve yogurtlarda kullanilir; küçük miktarlarda bilinen yan etkisi yok, büyük miktarlar besinlerin sindirimini zorlastirabilir
E401 Sodium alginate bkz E400
E402 Potassium alginate bkz E400
E403 Ammonium alginate bkz E400
E404 Calcium alginate bkz E400
E405 Propylene glycol alginate kivam arttirici bitkisel reçine, petrolden saglanir
E406 Agar kivam arttirici bitkisel reçine; kirmizi yosundan elde edilir; bazen müshil olarak kullanilir; islenmis et ve dondurmada bulunur
E407 Carrageenan yosundan alinan lif; ürüne etilen oksit ile eklendiginde mikroplanma yapabildigi için kanser ile iliskilendirildi, etilen klorohidrin olusumundaki bu sonuç (yüksek kanserojen bilesim), zehirlenme riski tasiyor, ülser ve kanser carrageenan için katki olarak kullanilamayacak en ciddi olumsuzlugu anlatir fakat her nasilsa dogal carrageenan gut hastaligini geriletir
E410 Locust bean gum keçiboynuzu veya akasya (Ceratonia silique) dan elde edilir; sapli seker, likör, esans, bazi un ürünleri, salata sosu ve meyve suyunda, sik olarak da kafeinsiz çikolatada kullanilir; kolesterol seviyesini düsürebilir
E412 Guar gum hint kökenli Cyamoposis tetragonolobus agacinin çekirdeginden saglanir; Amerika'da sigir beslenmesinde kullanilir; bulanti, mide gazi ve kramplara neden olabilir, kolesterol seviyesini düsürebilir
E413 Tragacanth Astragalus gummier agacinin reçinesi; gidalar, ilaçlar (burun ilaçlari, iksir ve tabletler) ve kozmetikte (tutkal olarak) kullanilir; alerji yapabilir
E414 Acacia Acacia Senegal agacinin özsuyundan alinir; kolaylikla sindirilir; alerjen olabilir, mukoza zari tahrisini azaltabilir
E415 Xanthan gum misir sekerinin bir bakteri ile mayalanmasindan elde edilir
E416 Karaya gum Sterculia urens agacindan elde edilir; su eklendiginde kendi hacmini 100 kez büyütebilmesi sebebiyle sik olarak dondurma, muhallebi ve tatlilarda, keçiboynuzu (E 410) ile birlestirilerek, doldurucu olarak kullanilir; alerjen olabilir
E417 Tara gum Equador, Peru ve Kenya'da yetisen tara bitkisinden (Caesalpinia Spinosa) elde edilir
E420 Sorbitol suni tatlandirici ve nem tutucu; etli ve zarli kabuksuz meyvelerden veya sentetik olarak glukozdan elde edilir; sapli seker, kurutulmus meyve, hamur tatlisi, sekerleme, düsük kalorili gidalar, suruplar ve gözle ilgili preparatlar ile koruyucu olarak kozmetikte kullanilir; bebek ve küçük çocuklarin gidalarinda izin verilmemistir, mide rahatsizliklarina neden olabilir
E421 Mannitol suni tatlandirici ve nem tutucu; yosun veya mannaash agacindan elde edilir; alerjen olabilir, bulanti ve kusmaya yol açabilir, diyare ve böbrek yetmezligine neden oldugu için bebek gidalarinda izin verilmemistir; tipik ürünler düsük kalorili gidalardir
E422@ Glycerol tatlandirici ve nem tutucu, yagli renksiz alkol; dogal yaglarin alkalilerle ayrismasi sonucu elde edilir; petrol ürünlerinden ve bazen propilenden sentetik olarak veya sekerden mayalanarak da elde edilir; büyük miktarlar bas agrisi, susuzluk, bulanti ve yüksek kan sekerine sebep olabilir; tipik ürünler sos, peynir, kristalize edilmis ve kurutulmus meyve, likör, votka, sekerleme ve düsük kalorili gidalardir
E430@ ? ?
E431@ Polyoxyethylene stearate ?
E432@ Polysorbate 20 bazi ülkelerde yasaklandi
E433@ Polysorbate 80 hayvani yag asitlerinden elde edilen emülgatör; sentetik tatlandirici, köpük önleme ajani ve hamur sartlandirici olarak kullanilir; yagda çözülen maddelerin emilisini arttirabilir
E434@ Polysorbate 40 bazi ülkelerde yasaklandi
E435@ Polysorbate 60 bkz 433
E436@ Polysorbate 65 bkz 433
E440(a) Pectin dogal olarak elma kabugunda bulunur; koyulastirilmis reçel, jöle ve soslarda kullanilir; büyük miktarlar geçici mide gazi veya bagirsak rahatsizligina neden olabilir
E440(b) Aminated pectin bilinen yan etkisi yok
E441@ Gelatin alerjen olabilir, E220 içerebilir, alerjik ve astimlilar sülfitlerden sakinmalidir!
E442 Ammonium phosphatides bilinen yan etkisi yok
E450 Diphosphates yüksek dozlar vücuttaki kalsiyum-fosfor dengesini bozabilir
E460 Cellulose bilinen yan etkisi yok
E461 Methyl cellulose mide gazi, tansiyon düsüklügü ve kabiza neden olabilir
E463 Hydroxypropyl cellulose bazi ülkelerde yasaklandi
E464 Hydroxypropyl methyl cellulose bilinen yan etkisi yok
E465 Ethyl methyl cellulose bilinen yan etkisi yok
E466 Carboxy methyl cellulose, Sodium carboxy methyl cellulose bilinen yan etkisi yok
E469 Sodium caseinate bilinen yan etkisi yok
E470@ Fatty acid salts bazi ülkelerde yasaklandi
E471@ Mono & di glycerides of fatty acids bilinen yan etkisi yok
E472@ Fatty acid esters of glycerides bilinen yan etkisi yok
E473@ Sucrose esters of fatty acids bilinen yan etkisi yok
E474@ Sucroglycerides bazi ülkelerde yasaklandi
E475@ Polyglycerol esters of fatty acids bilinen yan etkisi yok
E476@ Polyglycerol polyricinoleate bilinen yan etkisi yok
E477@ Propylene glycol esters of fatty acids petrolden elde edilir; bilinen yan etkisi yok
E478@ ? ?
E479(b)@ Thermally oxidized soya bean oil interacted with mono- and diglycerides of fatty acids ?
E480 Dioctyl sodium sulphosuccinate çalismalarin sonuçlari bekleniyor
E481@ Sodium stearoyl-2-lactylate bilinen yan etkisi yok
E482@ Calcium stearoyl-2-lactylate bilinen yan etkisi yok
E483@ Stearyl tartrate bazi ülkelerde yasaklandi
E491@ Sorbitan mono stearate bilinen yan etkisi yok
E492@ Sorbitan tristearate yagda çözülen maddelerin emilisini arttirabilir
E493@ Sorbitan monolaurate bazi ülkelerde yasaklandi
E494@ Sorbitan mono-oleate bazi ülkelerde yasaklandi
E495@ Sorbitan monopalmitate bazi ülkelerde yasaklandi

[HaNıM aGa]

INCELTICILER(E500-E585)

Numara Isim Yorum
E500 Sodium carbonates küçük miktarlarda bilinen yan etkisi yok
E501 Potassium carbonates bilinen yan etkisi yok
E503 Ammonium carbonates mukozayi tahris edici
E504 Magnesium carbonate eczacilikta antasit ve müshil olarak kullanilir
E507 Hydrochloric acid küçük miktarlarda güvenli
E508 Potassium chloride büyük miktarlar mide ülserine neden olabilir
E509 Calcium chloride tuzlu sudan elde edilir
E510 Ammonium chloride karaciger ve böbrek fonksiyonlari zayif olanlar sakinmalidir; tipik ürünler unlu mamullerdir
E511 Magnesium chloride magnezyum bir temel mineraldir
E513 Sulphuric acid bazi ülkelerde yasaklandi
E514 Sodium sulphates vücudun su dengesini bozabilir
E515 Potassium sulphates bilinen yan etkisi yok
E516 Calcium sulphate kireçtasindan elde edilir
E518 Magnesium sulphate müshil
E519 Copper sulphate temel mineral
E524 Sodium hydroxide bazi ülkelerde yasaklandi
E525 Potassium hydroxide bazi ülkelerde yasaklandi
E526 Calcium hydroxide küçük miktarlarda bilinen yan etkisi yok
E527 Ammonium hydroxide bazi ülkelerde yasaklandi
E528 Magnesium hydroxide bazi ülkelerde yasaklandi
E529 Calcium oxide küçük miktarlarda güvenli
E530 Magnesium oxide bazi ülkelerde yasaklandi
E535 Sodium ferrocyanide bilinen yan etkisi yok
E536 Potassium ferrocyanide kömür gazi üretimi alt ürünü; düsük zehirli
E540 Dicalcium diphosphate bazi ülkelerde yasaklandi
E541 Sodium aluminium phosphate, Acidic bazi ülkelerde yasaklandi
E542@ Bone phosphate kemikten elde edilir; kahve makineleri için kurutulmus sütte kullanilir
E544 Calcium polyphosphates bazi ülkelerde yasaklandi
E545 Ammonium polyphosphates bazi ülkelerde yasaklandi
E551 Silicon dioxide gida kullaniminda bilinen yan etkisi yok
E552 Calcium silicate kireçtasindan ve silisli diatom iskeletinden elde edilir; antasittir; bilinen yan etkisi yok
E553(a) Magnesium silicates bazi ülkelerde yasaklandi
E553(b) Talc mide kanseri ile iliskilendirildi, tipik ürünler parlatilmis pirinç, çikolata, sekerlemelerdir
E554 Sodium aluminium silicate tuz, kurutulmus süt ürünleri ve unlarda kullanilir; alüminyumun hamilelikte plasenta problemlerine neden oldugu bilinir ve Alzheimer hastaligi ile ilgili görülür
E556 Calcium aluminium silicate minerallerden elde edilir; süttozlarinda kullanilir; bkz E554
E558 Bentonite bilinen yan etkisi yok
E559 Aluminium silicate (Kaolin) bilinen yan etkisi yok
E570@ Stearic acid hayvan kökenli olabilir; bkz stearatlar
E572@ Magnesium stearate gida kullaniminda bilinen yan etkisi yok
E575 Glucono delta-lactone bilinen yan etkisi yok
E576 Sodium gluconate bazi ülkelerde yasaklandi
E577 Potassium gluconate bilinen yan etkisi yok
E578 Calcium gluconate bilinen yan etkisi yok
E579 Ferrous gluconate renk tutma ajani; demir ve glukozdan elde edilir; zeytin ürünleri ve demir ilavelerinde kullanilir; küçük miktarlarda güvenli
E585 Ferrous lactate ?

[HaNıM aGa]

NUMARASIZ
Isim Yorum
Albumin@
Ambergris@ balinadan elde edilir
Arachidonic acid@ karaciger, beyin veya hayvani beze ve yaglardan elde edilir
Aronia aronia arbutifolia'dan elde edilir; tat arttirici olarak jöle, puding, unlu tatlilar, yogurt, süt tatlilari, krema, homojenize peynir, sekerleme, gevrek kekler, meyve kremalari, dondurma ve çabuk içeceklerde kullanilir
Aspartic acid@ aspartamdan elde edilir (bkz E951)
Betaine@ yagdan elde edilir
Biotin vitamin B kompleksinin uzantisi olan renksiz bir vitamin; özellikle maya, karaciger ve yumurta sarisinda bulunur; bilinen bir yan etkisi yok, arastiriliyor
Caffeine dogal olarak çay, kola meyvesi ve kahvede görülen bir alkali; yüksek dozlarda zehirlidir; kalp çarpintisi, yüksek tansiyon, kusma, adale kasilmasi, bas agrisi, diyare (ishal), SIK idrara çikma, su kaybi, uykusuzluk, mide krampi, el titremeleri ve segirmelere sebep olabilir; müshil rolü oynar, ayrica vücuttaki depolanmis kalsiyum miktarini azaltir; hafif yatistirici olarak kullanilir
Casein sütün gluten ile benzerlik gösteren moleküler yapiya sahip bir fosfoproteinidir; celiac hastalari korunmalidir
Catalase@ sigir cigerinden elde edilir
Cholesterin@
Cinnamon agaç kabugundan yapilan bir baharat; alerjik olabilir
Citrus Red No.2 hayvanlarda kansere neden olmustur; portakal kabuklarinin boyanmasinda kullanilir
Clove Bud Oil karanfil tomurcugundan (syzygium atmaticum) damitilan naturel yag; alerjik olabilir
Civet@ kediden elde edilir
Colin bitartrate@ hayvani doku
Collagen@
Enzyme@
Erythritol@ misir nisastasindan alinan bir seker (dextrose) ile baslayan bir mayalama süreci ile üretilir, dana midesinden de elde edilir; içecekler ve sekerleme ürünlerinde tatlandirici olarak kullanilir
Ethyl Vanillin yapay vanilya kokulandirici, aslindan 3 1/2 kez daha güçlü ve ucuz, bu da neden üreticilerin hafif içecekler, dondurma ve firinlanmis ürünlerde bu maddeyi kullandiklarini açikliyor; genel olarak güvenli kabul edilir
Evans Blue CI Direct Blue 53 deri yangisi
FD&C Green No.3 Fast Green mesane tümörüne neden olur
FD&C Red No.102 New Coccine alerjen; gidalarda kullanimina izin verilmez
FD&C Yellow No.11 deri yangisi
Fructose bu karbohidrat saf seker (monosaccharide) dogal olarak balda ve taze sebzelerde bulunur; firincilar onu kek, ekmek ve kurabiyeleri esmerlestirmek için kullanirlar
Gentian Violet CI Basic Violet No.3 deri yangisi
Glucuronolactone, Glucuronic acid@ dogal olarak vücutta meydana gelen bir maddedir, karacigerde glucose'dan yapilir, metabolizmanin uyarilmasina ve böylece vücuttan zehirlerin atilmasina yardim eder; ayrica bitkilerde (baslica reçinelerde) bulunur ve ayrica tüm hayvanlarda lif ve baglanti dokularinin önemli bir unsurudur
Glycerides yag komponentleridir; stabilize sosis ve sucuk, domuz yagi, bitkisel yaglar, margarin ve hamur yaginda kullanilir, en yaygin olani (FDA* kati sinirlar empoze etse de) "monoglicerid sitrat"tir
Glycogen@
Gliadin bugday, ana maddesidir; ekmek, pasta, kek, kurabiye ve bir çok firinlanmis üründe; sehriye ve makarnada ana katkidir; celiac hastalari korunmalidir
Guaiacol kimyasal ürünlerde balgam sökücü olarak kullanilir
Hormone@
Hydrolyzed Vegetable Protein (HVP) tahil gluteni; gluten, monocotyledoneae (monocots) cinsinin alt kategorisi olan bitkilerde bulunan proteindir; bu bitkiler bugday, yulaf, arpa ve çavdarin da içinde bulundugu tahil familyasinin elemanidirlar (türevleri malt, nisasta, hidrolize bitki proteinleri, tekstürize bitki proteinleri, sirke, alkol ve tatlandiricilardir); celiac hastalari korunmalidir, celiac hastaligi (celiac sprue veya gluten-sensitive enteropathy) ince bagirsak mukozasindaki bir hassasiyetin sebep olmasiyla besinlerin kötü emilimi seklinde ortaya çikan kronik bir hastaliktir; paketlenmis hazir gidalar, gida türevleri ve konserve ürünlerde, ayrica ilaç hazirlama ve özellikle vitamin ve mineral ilavelerinde kullanilir
Hydrolyzed Plant Protein (HPP) HVP ile ayni
Keratin@ saç ve tüyden elde edilir
Lipid, Lipoid@
Lysine-L@
Lysine-DL@ erythritol ile benzer madde
Maltodextrin, Mdltrin dogal, kompleks bir karbohidrattir, (dextrose, fructose, sucrose gibi) temel seker degildir; patates veya misir nisastasindan elde edilebilir; tatli, mesrubat, bira, dondurma, konserve, süt tozu, kek, bisküvi ve ekmek gibi ürünler için gida endüstrisinde; ayrica ilaç, tekstil, matbaacilik ve boyacilik, kagit yapimi, petrol sondaj sektöründe de kullanilir; genel olarak güvenli sayilir
Menthol özellikle nane yaginda bulunan kristal alkol, keskin koku ve serinletici özellige sahiptir; alerjik olabilir
Methionine@ proteinden elde edilir
Neutral Red deri yangisi
Nucleic acid@ hücrelerden elde edilir
Oleamine, Oleic acid@
Rennet@ dana midesinden elde edilen peynir mayasi
Oxysterin@
Palmitic acid@
Panthenol@
Pepsin@
Phenylalanine, Phenylanine temel amino asit; vücut onu bazi hormonlar (epinephrine, norepinephrine, thyroxine, cholecystokinin) ve melanin'i, (esmer deri pigmenti) üretmek için kullanir; cholecystokinin istah azalmasina yol açar (bu, biçimli bir vücut veya sabit kilo olusturmak için faydali olabilir); phenylalanine'in agri azaltici etkisi, atletik insanlarda kuvvetli egzersizlerin yol açtigi adale, bag, eklem ve kiris agrilari, kizarma ve kasilmalarin giderilmesi için kullanilabilir
Phenylephrine burun tikanikligini gideren dekonjestan; eczacilikta kullanilir; yan etkileri bulanti, mide rahatsizligi, istah kaybi, asabiye, huzursuzluk, bas dönmesi, bas agrisi, gögüs agrisi, çarpinti, bunalim, korku, zor veya agrili idrar atisi ve uykusuzluktur
Phospholipid@ peynir mayasi
Polypeptides@
Progesterone@
Salicylate salisilik asit tuzu; sekerleme, pasta ve hafif içeceklerde kullanilir
Quinine dihydrochloride, Quinine sulfate cinchona agacinin kabugundan çikarilan zehirli alkaloid; tatlandirici olarak sodali mesrubatlarda (öncelikle limon ve tonik) ve malaria hastaliginin tedavisinde kullanilir; yan etkileri bas agrisi, bulanti, kulak çinlamasi ve bulanik görmedir; FDA* kullanilabilecek miktari sinirlamistir
Taurine temel olmayan amino asit; methionine ve cysteine amino asitlerinin sentezi ile karacigerde üretilir, B6 vitamini sürece yardim eder; insülin aktivitesi üzerinde etki yapabileceginden, diabetik ve hipoglisemik hastalar tibbi gözetim altinda kullanmalidir; asiri tüketim diyare ve peptik ülsere yol açabilir
Thiamine B1 vitamini kaynagi; enerji metabolizmasinda bir koenzim olarak çalisir, istahi, beslenme ve sinir sistemlerini destekler; yüksek dozlardaki yan etkileri bas agrisi, asabiye, nabiz artisi, titreme ve zafiyettir
Thimerosal civa içeren çok etkili bir koruyucu; FDA* 30dan fazla lisansli asi ve biyolojik ürünlerde kullanildigini tahmin etmektedir; civa zamanla vücuttan atilir; sinir sistemi civanin bütün formlarina karsi çok duyarlidir, yüksek seviyede metalik, inorganik veya organik civaya maruz kalma, beyin, böbrekler ve cenin gelismesinde kalici hasara yol açabilir, beyindeki fonsiyonunun etkisi asabiye, ürkeklik, titreme, görme veya duyma degisikligi ve hafiza problemleri ile sonuçlanabilir
Torula kagit yapimindaki hamurlama esnasinda yan ürün olarak agaç sekerinden elde edilen yüksek protein; S tipi, bebe mamalari ve zahirelerde, F tipi, sigir, balik ve tavuklarin besinlerinde kullanilir; saman nezlesi ve astim açisindan alerjendir
Zinc insanlar için temel eleman; dogal olarak et (özellikle karaciger), balik (özellikle kabuklular), mercimek, lifli yesil sebzeler, tüm tahillar (bugday dahil), bira mayasi, peynir, süt, findik, ayçiçegi ve susamda görülür; zehirli dozlari kusma, diyare (ishal), huzursuzluk, mide rahatsizligi, bagisiklik ve kansizliga; asiri dozlari HDL ("iyi") kolesterol seviyesini düsürüp kalp hastaligi riskini arttirabilir



"@" Kesin veya muhtemelen hayvan (çogunlukla domuz) kökenli katkilar

[HaNıM aGa]

Yiyecekler konusunda taninan kolayliklar
Allah rızık olarak insanlara çok fazla nimet vermiştir. Renk renk meyveler, çeşit çeşit yiyecekler, sebzeler, etler, içecekler, yemişler& Her biri insanların hizmetine sunulmuştur. Ve Allah "Sana, kendilerine neyin helal kılındığını sorarlar. De ki: "Bütün temiz şeyler size helal kılındı." (Maide Suresi, 4) ayetiyle, insanlara bütün temiz yiyeceklerin helal kılındığını bildirmiştir.

Allahın insanlara haram kıldığını bildirdiği yiyecekler ise, ölü eti, kan, domuz eti gibi, zaten insanlar için zararlı ve temiz olmayan yiyeceklerdir:

"Öyleyse Allah'ın sizi rızıklandırdığı şeylerden helal (ve) temiz olanlarını yiyin; eğer O'na kulluk ediyorsanız Allah'ın nimetine şükredin. O, size ancak ölüyü, kanı, domuz etini ve Allah'tan başkası adına kesilmiş olan (hayvan)ı haram kıldı. Fakat kim mecbur kalırsa, saldırmamak ve sınırı aşmamak üzere (yiyebilir). Çünkü gerçekten Allah, bağışlayandır, esirgeyendir." (Nahl Suresi, 114-115)

Ayette haram olan yiyecekler için geçen "murdar" (pis) ifadesinin pek çok hikmeti vardır. Çünkü domuz eti gerçekten insan vücuduna zarar verecek özelliklere sahiptir.

Örneğin domuz eti çok yağlıdır, yenildiği takdirde bu yağ kana geçer. Kandaki bu fazla miktardaki yağ atar damarların sertleşmesine, tansiyon yükselmesine ve kalp enfarktüsüne sebep olur. Ayrıca domuz yağı içerisinde "sutoksin" denilen zehirli maddenin dışarı atılması için, lenf bezlerinin normale göre daha fazla çalışması gerekir. Bu durum özellikle çocuklarda lenf düğümlerinin iltihaplanması ve şişmesi şeklinde kendini gösterir. Bunların dışında domuz eti bol miktarda kükürt ihtiva eder. Vücuda fazla miktarda alınan kükürt; kıkırdak, kas ve sinirlere oturarak eklemlerde iltihaplanma, kireçlenme ve bel fıtığı gibi çeşitli hastalıklara yol açar. Bütün bunların yanında çeşitli deri hastalıkları ve trişin gibi (trişin sadece domuz yoluyla geçer ve insanlarda öldürücü bir durum meydana getirir) ciddi hastalıklara da sebep olmaktadır. (Burada domuz etinin yalnızca bilinen genel birkaç zararına dikkat çekilmiştir.)

Görüldüğü gibi, insana zarar verecek olan yiyeceklerin haram kılınması da insanlara sunulmuş bir kolaylık ve korumadır.

Ancak burada bir noktaya daha dikkat çekmekte yarar vardır: Elbette bir şeyin haram ya da helal olması tamamiyle Rabbimizin emriyledir. Ve insan sadece Allahın emrine göre hareket etmekten sorumludur. Allah bir yiyeceğin haram olmasının hikmetlerini dilerse insanlara gösterir dilemezse göstermez. Ama Allah insanlara bir kolaylık olması, kalplerinin tam olarak tatmin bulması için, yukarıda verdiğimiz örnekten anlaşıldığı gibi bu hikmetleri insanlara birçok vesile ile göstermektedir.

Allah Kuranda yasaklanan yiyeceklerden bahsederken insanın başına gelebilecek her türlü durumda nasıl davranması gerektiğini de açıklamıştır. Böylece insanların beklenmedik durumlarda tereddüt yaşamaları engellenmiştir. Bu konudaki bir ayet şöyledir:

"De ki: "Bana vahyolunanlar içinde, yiyen bir kimsenin yiyeceği (şeyler) için, ölü eti, dökülen kan, domuz eti -ki bu gerçekten murdardır- ya da Allah'tan başkası adına kesilmiş bir fısk dışında, haram kılınmış bir şey bulmuyorum. Kim kaçınılmaz bir ihtiyaçla karşı karşıya kalırsa, -saldırmamak ve haddi aşmamak şartıyla- (bu sayılanlardan ölmeyecek kadar yiyebilir). Şüphesiz senin Rabbin bağışlayandır, esirgeyendir. (Enam Suresi, 145)

Bu ayetin ardindan Allah'in bagislayan ve esirgeyen oldugunun hatirlatilmasi da müminlere rahatlik veren ve onlari müjdeleyen bir ayettir. Çünkü insan zayif yaratilmistir. Hata yapabilir, unutabilir, dalabilir, iradesiz davranabilir. Ancak, Allah, samimi bir tevbe ile tevbe ettiginde kendisini bagislayacak ve esirgeyecektir.