GERDEK

[SeHZaDe]

sizlerde saolun kardeşler
buda benden yeni evlilere

[CaMBaZ]

çok merak ediyorum uyumayıp ne yapıyorlar?

[welat_56]

evcilik oyunu oynuyolar sonra oyun bittikten sonra fıkra anlatıyolar

[esat_ugur_202]

walla yasamadığım için bilmiom sitedeki evliler bizi aydınlatsın

[CaSPeR45]

Orjinal Yazarı : CaMBaZ
çok merak ediyorum uyumayıp ne yapıyorlar?

bilmiyormuşsun gibi soruyon :

[alisamiyen]

bence otup pişti oynuyorlar sonra masal anlatıp yatıyorlar

[DeRBeDeR]

Arkadaşlar konuyu açan arkadaşımız kısa ve öz olarak paylaşmış..
Bende Siirt gelenek ve göreneklerini bilen değerli büyüklerimi gezerek bu konu hakkında biraz daha araştırma yaptım. ve İlk defa Siirtliler-Board.net sitesinde paylaşıyoruz.. sizlerde ilk defa okuyacaksınız...
Konu hakkında yardımlarını esirgemeyen usta gazeteci Ahmet ARITÜRK'e teşekkür eder aşağıda sunuyorum... iyi forumlar....

LEYLİTİL ĞELVE=HALVET GECESİ=GERDEK GECESİ

Siirt’in örf ve adetlerinde gerdek gecesi, genelde Perşembe (Cuma gecesi) günü icra edilir. Perşembe günü yapılacak önemli işlerin başında gelin ve damadın kendi evlerinde yakınları tarafından geceye hazırlatılmalarıdır. Geline de, damada da gerdek gecesinde nasıl davranması gerekeceği konusunda yakınları tarafından taktik verilir. Damat için saç tıraşı evde icra edilir. Gelinin bakımı ise kendi evinde, evin kadınları ve kızın arkadaşları tarafından gerçekleştirilir. Gelinlik elbisesini giyinen kız, eğlencenin düzenlendiği odada veya salonda bir sandalyenin üzerine oturtulur. Genç kızlar, kadınlar şarkılar, türküler söyleyerek geline karşı son görevlerini ifâ ederler.

Damat tarafında ise, DAMAT TIRAŞI şaşaa içinde gerçekleştirilir. Damat tıraşı yapılırken, tıraşı yapan berberin parasını ödemek için birçok talipler ortaya çıkar. Damadın amcası, dayısı veya arkadaşlarından biri, tıraş ücretini verir. Damatla birlikte, ailenin küçük çocuklarının da tıraş ettirildikleri olur. Tabii, damat tıraşını ifâ eden berber de, bahşiş toplaması için oğlunu veya çırağını yanında getirmiştir.

Artık, süre daralmakta gelinin evinden alınmasına sıra gelmiş bulunmaktadır. Damat tarafı davullu zurnalı gelinin evine giderler. Orada, az bir süre çalıp oynadıktan sonra, gelini, atın üzerine bindirerek, erkeğin evine götürürler. Gelin tarafının erkek ve kadınları da, gelinle birlikte damadın evine giderler. Gelinin bindiği ata, 4-5 yaşlarında bir erkek çocuğun bindirilmesi de adetti. Böylece, gelinin ilk çocuğunun erkek olması temenni edilmiş olurdu.

Damadın evi önünde attan indirilen gelin, kapının eşiğine adımını atmadan, daha önce damat ailesi tarafından hazırlanmış olan içinde para, şekerleme ve arpa bulunan testi önünde kırılır. Böylece şerrin kırılmış olacağına inanılır. Sonra, gelinle damat hazırlanmış sandalyelere karşılıklı oturtulurlar. Bu arada, gelin veya damattan biri erken daha erken davranarak, eşinin ayağına basar. İnanışa göre, erken davranıp eşinin ayağına basan gelin ise gelinin, damat ise damadın sözü ömür boyu geçerli olur.

Damat evinde de bir süre için şenlikler yapılırsa da “artık gelin-damat sabırsızlanıyorlar” denilerek, çift SALÂVATLARLA gerdek odasına götürülür. Siirt’te gelin ve damat için yapılan en meşhur salâvat şekli ise (SALLU AL RASUL, SALLU ELE MUHAMMED. NURİ, KEMELİ CEMELİ MUHAMMED SALÂVAT) şeklinde olanıdır.

Damat, bu mutlu gününün şükrünü ifâ için önce iki rekât ŞÜKÜR NAMAZI KILAR. Gelin, namazın bitmesini bekler. Gerdek odasında bir masa veya sehpa üzerinde (MENDİL IL ĞETEN) denilen ve (DAMAT MENDİLİ) olarak tercüme edebileceğimiz, içi kuru yemiş dolu bir mendil vardır. Damat, geline bu kuru yemişlerden kendi eli ile ikram eder. Gelin bu iltifatlar karşısında bir müddet kendisini naza çeker. Ancak sonra kendisi de damada kuru yemiş ikram etmeğe başlar. Damat, gelinin; gelin damadın ağzına badem şekeri ve sair kuru yemişlerden koymağa başlarlar.

Böylece birbirlerine yakınlaşan damat ve gelin, ĞALVET olarak muratlarına ererler. Ertesi gün damadın, bir arkadaşı tarafından hamama ve akabinde CUMA NAMAZINA götürülmesi de adettendir. GERDEK GECESİNİN ertesinde gelin tarafı durumlarına göre birkaç tepsi baklava ve meyveler götürerek kızlarını ziyarete giderler. Tabii, geline de bir bilezik, para veya benzeri hediyeler götürülmesi adettendir.

Gerdek gecesinden sonra gelen üçüncü geceye mahalli lisanla (LEYLIT IL RADDE) denilir. (GERİ DÖNÜŞ) anlamına gelen bu tabir, gelinin, babasının evine evliliğinden sonra ilk ziyaretini yapacak olmasından dolayı söylenmiştir. Damat ve yakınları, gelini de beraberlerinde alarak Babasının evine götürürler. Damat kaynanasının, kayınpederinin ve gelin tarafının diğer aile büyüklerinin ellerini öper. Böylece damat ve gelin tarafı kaynaşmış olurlar. Bu arada, damada ve geline hediyeler verilir.

Gerdek gecesinden sonraki yedinci gece ise, gelinin ailesi, damatlarının evlerine giderler. Bu ziyaretlerinde de kızlarına ve damada hediyeler götürürler.

Tabii, bu anlattıklarımızın hemen hepsi 40-50 yıl öncesinin Siirt’in de yaşanan örf ve adetlerdi. Şimdi, bu adetlerin büyük bir kısmı terkedilmiştir. Nişan törenleri, kına geceleri, düğünler salonlarda yapılmakta, gelinler at sırtında değil, konvoy teşkil ettirilerek taksilerde götürülmektedirler.

Yüce Allah herkesi muradına erdirsin. Sevenleri, sevdiklerine kavuştursun.

[SoSYeTe]

gerdeğe bakk

[_aLoNeWoLf_]

ben ce abdest alıp namaz kılmamıştır direk hediyesini wermiştir.....