50 - Nevsehir

[Kemal50]

Nevsehir

Nevsehir Mondros Mütarekesi günlerinde 12. Kolordu'' ya bagli 11. tümenin denetim alani içindeydi. Karargâhi Nigde''de bulunan tümenin önemli silah ve cephane depolarindan biri de Nevsehir''de idi.

Orta Anadolu, Mütareke''nin belirledigi paylasim alanlarinin disinda kaldigi için Nevsehir, Milli Mücadele yillarinda önemli bir siyasi olaya tanik olmadi. Bununla birlikte 4 Eylül 1919''da toplanan Sivas Kongresi''ne, Nevsehir adina bir delege katildi: Dellalzade Haci Osman Efendi. Haci Osman Efendi, kongrede alinan bütün vilayet ve kazalarda Anadolu ve Rumeli Müdafa-i Hukuk Cemiyeti subeleri olusturulmasini öngören kararin Nevsehir''de uygulanmasina öncülük etti. Bu cemiyetin önde gelenleri Eyüp Bey, Müftü Süleyman Hakki Efendi, Belediye Baskani Ahmet Efendi idi. Bugün Nevsehir''e bagli olan Avanos''ta da cemiyetin bir subesi kurulmustu.Bu cemiyetin çalismalarinda en etkin kisi Belediye Baskani Nuri Bey''dir.

Milli Mücadele yillarinda Nevsehir''e iliskin olarak anilmasi gereken bir baska gelisme de Mustafa Kemal'' in 22 Aralik 1919'' da Haci Bektas''a gelmesidir. Bektasileri Milli Mücadeleye kazanmak amacini güden Mustafa Kemal Haci Bektasi Veli Tekkesi Çelebisi Cemalettin Efendi ve tekke seyhi Salih Niyazi Baba ile görüstü. Ülkenin içinde bulundugu durum uzun uzadiya ele alindi. Her iki Bektasi önderi de Mustafa Kemal ile ayni düsüncede olduklarini ve Milli Mücadele saflarina katildiklarini açikladilar. Bu Mustafa Kemal''in Sivas Kongresi sonrasinda kazandigi en önemli basarilarindan biriydi. Bu görüsmeden sonra Anadolu''nun her yanindaki Bektasi Tekkeleri birer Kuvay-i Milliye karargahi islevi gördü.

Nevsehir Osmanlilarin son dönemlerinde Nigde Sancagi''na bagli bir kaza idi. Cumhuriyetimizin ilanindan sonra 1924'' te Nigde yeni idari yapilanmada bir il olarak ortaya çikarken Nevsehir de ilçelerinden biri oldu.

Nevsehir ic Anadolu Bölgesinde yer alan, adini farsca "yeni" anlamina gelen nev'den alarak üretilmistir.

6429 sayili yasa ile Nevsehir 20 Temmuz 1954 tarihinde il haline getirildi. Kirsehir ve Kirsehir'' e bagli Mucur, Avanos, Hacibektas( 1945'' ..te ilçe oldu.), Kayseri''ye bagli Ürgüp ( 1935'' te ilçe oldu.), Nigde'' ye bagli Arapsun (1948'' de Güllehir adini aldi.) Nevsehir'' in ilçeleri haline getirildi. Kozakli ve Hamamorta köyleri Avanos'' a bagli birer köy iken birlestirilerek 1954'' te Kozakli adiyla ilçe olarak Nevsehir''e baglandi. Kirsehir 1957''de tekrar il yapildi. Mucur ilçesi ile beraber Nevsehir''den ayrildi.Daha önceleri Melegübü ismi ile anilan bir bucak merkezi olan Derinkuyu 1 Nisan 1960'' ta ilçe durumuna getirildi. Acigöl kasabasi ise 4 Temmuz 1987'' de ilçe olmustur.