Windows XP Ders Notları

[nesta_34]

Kayıt içinde aradığınız bir anahtara hızlı bir şekilde ulaşılması
Bilgisayarınıza kurmuş olduğunuz yazılım ya da Windows ile bir özelliği değiştirmek için kullanacağınız anahtarların Registry içindeki tam yerini bilmiyorsanız aratıp kolayca bulabilirsiniz. Ancak özellikle yavaş bir sisteme sahipseniz bu arama işlemi oldukça uzun zaman alabilir. Ayrıca değiştirmeden önce bulduğunuz anahtarın aradığınız olup olmadığına da iyice emin olmanız gerekir. Arama yapabilmek için kayıt editörünü çalıştırdıktan sonra Düzen menüsünden Bul seçeneğine tıklayın (Ctrl - F kısa yolunu da kullanabilirsiniz).
Açılacak pencerede aranan alanına aradığınız anahtar kelimeyi yazın. Bakılacaklar kısmında is aramanın nerede gerçekleştirilmesini istiyorsanız o seçenekleri işaretleyin. Daha sonrada Sonrakini bul tuşuna basarak aramayı başlatabilirsiniz. Aradığınız sonuca ulaştıktan sonra başka benzer anahtar olup olmadığını kontrol etmek için ise yine düzen menüsünden ulaşıp bu sefer Sonrakini Bul seçeneğini seçebilir ya da F3 kısa yol tuşunu kullanabilirsiniz.
Örneğin bilgisayarınızda daha önceden yüklü bir yazılımı bilgisayarınızdan kaldırıp ilgili tüm parçalarını da sildiğinizi farz edin. Ancak bilgisayarınızı buna rağmen ilgili referansların halen Registry'de yer aldığını iddia ediyor ve hata veriyor. Üstelik bu kaydın Registry'nin neresinde olduğunu da bilmiyorsunuz. İşte bu durumda Registry'de programın ismi ile ilgili aramalar yapıp ilgili aramalar yapıp ilgili anahtarları bulup silmeyi deneyebilirsiniz. Eğer bulduğunuz sol tarafta ise yer alan bir anahtar yada bir değer ise güvenle silebilirsiniz.
Tabii ki bu işlemi yapmadan önce kaydın bir yedeğini almayı unutmayın. Ayrıca çok fazla değer silmeden önce arada bilgisayarı bastan başlatıp sorunun giderilip giderilmediğini kontrol etmekte de faydalı olacaktır. Eğer problem daha da büyüdüyse yedeğinden Registry'i geri yükleyip başka bir anahtar silmeyi deneyin.
Karışık gözükse de aslında Registry oldukça düzenlidir.
Window'un kayıt veritabanı basta "HKEY_CLASSES_ROOT" olmak üzere altı ana anahtardan oluşur.
HKEY_CLASSES_ROOT Sürükle bırak işlemleri ile ilgili yazılım ayarları kısa yol ve tüm diğer kullanıcı ara birimi ile ilgili bilgileri içerir. Burada ilişkilendirilmiş her dosya için bir alt anahtar daha bulunur.

HKEY_CURRENT_USERO an oturumu açık onun kullanıcı ile ilgili bilgileri içerir. Burada 7 alt anahtar daha bulunur.
AppEvents: Sistem ve uygulamalarda kullanılmak üzere atanmış sesler ile ilgili ayarlar burada yer alir.
Control Panel: Burada Windows 3.x'deki System.i ni Win.ini ve Control.ini dosyalarının içeriğine benzeyen denetim masası ayarları yer alir.
Install********sMRU: Başlangıç klasöründe yer alan programların sabit diskteki yollarını belirler.
Keyboard layout: O an kullanılan klavye düzenine buradan da ulaşılabilir.
Network: Ağ bağlantı bilgileri burada yer alır.
Remote Access : Eğer çevirmeli ağ üzerinde ağ bağlantısı kullanılıyorsa o anki bağlantı bilgileri burada bulunur.
Software: Bilgisayara bağlı kullanıcının yazılım konfigürasyon ayarlarına buradan ulaşılabilir.

HKEY_LOCAL_MACHINEHer kullanıcı için ayni olan bu değerler bilgisayarda yer alan donanım ve yazılım ayarları üzerine bilgiler içerir. bu anahtarın altında da 7 alt anahtar bulunur.
Config: konfigürasyon bilgileri ve ayarlarına buradan ulaşmanız mümkün.
Enum: Donanım aygıt bilgi ve ayarları burada bulunur.
Hardware: Seri bağlantı noktaları ile bilgiler ve ayarları içerir.
Network: Kullanıcının o an bağlı bulunduğu ağ yada ağlar üzerine bilgiler burada bulunur.
Security: Ağ güvenlik ayarlarına buradan ulaşılabilir.
Software: Yazılımlara has özel bilgiler ve ayarları içerir.
System: Sistem başlangıç ve aygıt sürücüleri bilgileri ile işletim sistemi ayarları burada yer alır.
__________________________________________________ __________________

HKEY_USERİşletim sistemlerine bağlanan her kullanıcı için masaüstü ve kullanıcı ayarlarını içerir. Bu başlık altında her kullanıcıya ait bir anahtar daha bulunur. Ancak sadece tek bir kullanıcı varsa bu durumda sadece "default" altında tek anahtar olacaktır.
HKEY_CURRENT_CONFIG HKEY_LOCAL_MACHINE ile bağlantılı olarak o anki donanım konfigürasyonu ile ilgili bilgileri içerir.
HKEY_DYN_DATA Bu anahtar Windows'un çalışması sırasında sık değişen veri kavramının anahtarını oluşturur. Bir USB aygıt bağladığınızda yada sistem çalışırken yapabileceğiniz bir değişiklikte Registry'nin bu alanındaki veriler değişir


Registry'nin bakımı ve yedeklenmesi
Registry Windows'un sorunsuz olarak çalışması için kaçınılmaz bir ihtiyaçtır. Bu yüzden işletim sistemi her gün sistemin çalıştırılmasıyla birlikte bir güvenlik kopyası alır. Bu güvenlik dosyası Windows klasörleri içerisinde gizli bulunan "Sysbckup" klasöründe bulunur. Güvenlik dosyası otomatik olarak paketlenir ve "rbxxx.cab" biçimine getirilir (burada xxx duruma göre değişen üç basamaklı bir sayıdır . Buna ek olarak Windows bu Backup dosyalarından beş tanesini de arşivler.İsterseniz Registry'de bir değişiklik yaptıktan sonra bunu geri alabilmek için bu güvenliği kendinizde yaptırabilirsiniz. Bunun için Başlat > Programlar > Donatılar > Sistem Araçları menüleri altında yer alan "Sistem Bilgisi" ni çalıştırın. Daha sonrada burada "Araçlar" menüsünde yer alan "Kayıt Tarayıcı" sini çalıştırın. Windows başlangıçta otomatik olarak güvenlik sağladığı için işlemin sonunda tekrar yedekleme yapmak isteyip istemediğinizi sorar. Eğer bu soruyu doğrularsanız Windows güncel kayıt veritabanının yedeğini saklayacaktır. Bu güvenlik yöntemine ek olarak kullana bileceğiniz bir başka seçenek de Kayıt Düzenleyicisi altında Export fonksiyonudur. Bu işlemi gerçekleştirebilmek için "Kayıt" menüsünden "Kayıt dosyası ver" seçeneğine tıklayın. Dosya adi ve saklanacağı konumu isteğinize göre belirleyebilirsiniz. Eğer ikinci bir sabit disk'iniz varsa bunu hedef olarak kullanabilirsiniz. Eğer bir CD yazıcınız varsa CD!leri yedekleme ortamı olarak kullanmak tabi ki çok daha iyi olacaktır. Ancak bir disket bu işlem için yeterli olmayacaktır. Çünkü kayıt veritabanının boyutu genellikle Megabyte'larca büyükte olabilir. Bu yüzden Windows'un otomatik olarak "Sysbckup" klasörüne yerleştirdiği güvenlik dosyası büyük şans oluşturur. Ancak sadece büyük kayıt veritabanı bir disketin kapasitesini aşacaktır.
Kayıt dosyasının çalışmasında sorunlar ile karsılaştığınızda ve bu yüzden zor durumda kaldığınızda bu güvenlik kopyalarından birini geri yüklemek için bilgisayarınızı DOS kipinde başlatmanız gerekir. Win95 ve Win98 işletim sistemlerinde bunu "Başlat" ve "Bilgisayarı Kapat" menülerinden gerçekleştirebilirsiniz. Ancak Windows Me sürümünde açılış disketine ihtiyacınız olacak. DOS-Prompt karşınıza geldiğinde scanreg/restore yazın. Simdi karşınıza Windows'ta yer alan güvenlik kaydından seçim yapacağınız bir ekran gelir. Yeni kayıt veritabanını oluşturacağınız güvenliği seçin. Eğer kayıt düzenleyicisinde bir kayıt dosyası kaydettiyseniz bunu ayni sekilde alabilirsiniz. Yukarıda anlatıldığı gibi Windows'un "Kayıt Düzenleyici" sini çalıştırın ve "Kayıt" menüsünden "Kayıt Dosyası Al"ı seçin. Dosyayı kaydettiğiniz klasörü ve dosya adini belirterek kayıt dosyasını Registry'e geri almış olursunuz.
Sistem performansının artırılması için kayıt dosyasının düzenlenmesi

Kayıtta saklanan verilerin artısı dosya boyutunun artmasını da beraberinde getirir. Bilgisayarınıza kurduğunuz ek donanımlar yazılımlar ve sürücüler arkanızda kalan veriler ile iz bırakırlar. gerektiği gibi yerine getirilen bir program kaldırma sonrasında veri çöplüğü oluşturacaktır. Bu gereksiz kayıtların aranıp bulunması ve kayıt düzenleyicisi yardımıyla silinmesi çok zahmetli bir işlemdir. Ancak tüm bunlar özellikle bu işlem için hazırlanmış yazılımlar ile kolay ve hızlı bir biçimde gerçekleştirilebilir. Internet üzerinden Registry Cleaner başlığı altında bu tür ücretsiz Freeware ve ücretli Shareware olmak üzere sayısız programa ulaşmak da mümkündür. Bazı programlar gereksiz kayıtların otomatik olarak silinmesinin yani sıra kayıt dosyasının daha konforlu düzenlenmesi için ek fonksiyonlarda sunuyorlar. Bazı programlar ise kayıt veritabanını bastan oluşturabiliyorlar. Tabi ki bu tür programlar çok işlevli olmaları sayesinde de bir üstünlük sağlıyorlar. Kayıt dosyasını bastan oluşturmak için isterseniz Windows'un dahili araçlarına da başvurabilirsiniz. Windows 95'de kayıt düzenleyicisini çalıştırın ve kayıt veritabanını kaydedin. Daha sonra sistemi DOS kipinde başlatın. Komut satırına regedit /c ve ardından da kayıt dosyasının yerini klasörünü ve dosya adini yazın. Windows 98'de ise "Başlat" menüsünden "Bilgisayarı kapat"a tıklayın. Daha sonra "MS Dos Kipinde Başlat"ı seçin.
Klasik Dos komut satırına düştüğünüzde scanreg /fix yazıp Enter'e basın. Windows Me'de sisteminde Dos kipi bulunmadığı için açılış disketi kullanmanız gerekmektedir. Daha sonraki İslamlar ise Windows 98'deki gibi gerçekleşir. Kayıt düzenleyici programlar olan Registry Cleaner'larin ise Windows ortamında çalışması gibi bir avantajı vardır ve Undo (Geri Al) seçenekleri ile daha güvenlidirler. Ancak yinede tekrar dikkatli olmanızı tavsiye ediyoruz. Her türlü güvenlik tedbirini almadan işlemlere başlamayın.
__________________________________________________ __________________

Çeşitli Windows problemlerine registry ile çözüm bulabilirsiniz
Windows veri kayıt tabanı üzerinde işlem yapan programların çoğu genel registry problemleri yada performans artırıcı bazı tedbirler üzerinde dururlar. Eğer daha spesifik problemlere çözüm arıyorsanız bu durumda kayda müdahale edip gerekli anahtarları elle değiştirmeniz gerekecektir. Bu şekilde normal kullanımda herhangi bir araç ile düzeltemeyeceğimiz ayarları düzeltebilir ve çalışması gerektiği gibi çalışmayan programlar ile araçlar için de çözüm üretebilirsiniz. En sik rastlanan sorunlar için aşağıdaki kısa ipuçlarına bir göz atin. Tabi ki anlatılan değişiklikleri yapmadan önce registry'nizin mutlaka bir yedeğini almayı unutmayın.

1- Registry'i sıkıştırmak
Eğer sizin bilgisayarınızdaki kayıt dosyası da çok fazla yer kaplıyorsa onu biraz daha kompakt bir hale sokmak isteyebilirsiniz. Bunun için öncelikle bilgisayarınızı gerçek DOS modunda başlatmanız gerekir. Windows altındaki DOS modu ise yaramayacaktır. Daha sonra regedit'i çalıştırıp kayıt dosyası ver seçeneği ile o anki kaydı örnek olarak Compact.reg adi altında kaydedin. Daha sonra regeditten çıkın ve "regedit /c compact.reg" (tırnaksız olarak) parametreleri ile çalıştırın. Sıkıştırma gerçekleşecektir.

2- Bir kayit anahtarinin otomatik olarak silinmesi
Normal olarak bir reg dosyasından registry anahtarını otomatik olarak silemezsiniz. Ancak bunun içinde bir yol bulunmaktadır. Ana anahtarın hemen basında yer alan parantezler içine bir eksi (-) işareti koymak yeterli olacaktır. Örneğin eğer HKEY_LOCAL_MACHINE\Software\Microsoft\Office\8.0\C ommon\Assistans anahtarını silmek istiyorsanız anahtarı -HKEY_LOCAL_MACHINE\Software\Microsoft\Office\8.0\C ommon\Assistans seklinde değiştirin. Sonuç olarak o ve altındaki diğer tüm alt anahtarlar da silinecektir.
3- Sabitdiskinizi başka bir bilgisayara taşımak
Eğer bilgisayarınızdaki sabit diskinizi donanımları tamamen farklı başka bir bilgisayara taşıdıysanız daha sonradan sistemi başlatmanız sırasında problemleri ile karşılaşabilirsiniz. Bunu engellemek için önceden aygit yöneticisinden aygıtları kaldırmanız gerekir. Tek tek elle yapmaktansa regedit'i kullanabilirsiniz. Önce regedit'i çalıştırın ve HKEY_LOCAL_MACHINE anahtarına gidin. Buradaki Enum bölümünü sildiğinizde donanımlara ait tüm ayarlarda silinecektir.
4- CD'lerin Autorun sorunlarını çözümlemek
Bilgisayarınıza taktığınız Cd'leriniz artık otomatik başlama özelliğine cevap vermiyorsa ve gereken tüm ayarları değiştirmenize rağmen bir fayda sağlamadıysanız çözümü registry'de bulabilirsiniz.
Bunun için kayıt içinde HKEY_CURRENT_USERS\Software\Microsoft\Windows\Curr entVersion\Policies\Explorer anahtarına ulaşın ve buradaki NoDriveTypeAutoRun'in değerinin 95 00 00 00 olduğundan emin olun değilse değiştirin. Sorun düzelecektir.
5- Başlat menülerinin açılış hızlarını değiştirmek
İşletim sistemi üzerinde Başlat menüsünde gezinirken alt menüler belli bir süre sonra otomatik olarak açılacaktır. Ancak alt menülerin eğer sadece tıkladığınızda açılmasını istiyorsanız bu düzenlemeyi de registry altından yapabilirsiniz. Bunun için Registry içinde HKEY_CURRENT_USER\Control Panel\Desktop anahtarı altına gelin. Burada sağ tarafta MenuShowDelay seklinde bir dize bulunması gerekir. Eğer yoksa yeni bir tane oluşturun ve değer olarak da 65534 yazın. Artık siz tıklamadan hiçbir menü açılmayacaktır. Bu değeri sıfır (0) yaptığınız takdirde ise menüler hiç beklemeden açılacaktır.

Windows’un çalışmasında birinci sırada önem taşıyan dosyalardan birisi de Registry olarak bilinen kayıt veritabanıdır. Burada kurulu donanım ve yazılımın yanı sıra kullanıcıların bireysel ayarları hakkında da gerekli bilgiler saklanır. Eğer Windows’u hızlandırmak istiyorsanız yolunuz mutlaka Registry’den de geçecektir. Artık ihtiyaç duyulmayan kayıtların ara sıra temizlenmesi de sisteminize hız konusunda artılar getirir. Ancak sonuçlarından kesin olarak emin değilseniz Registry’de değişiklik yapmamaya dikkat etmelisiniz. Sistem kayıtları yani Registy “System.dat” ve “User.dat” adı altında iki dosyadan oluşur. İlk dosyada sistemden alınan bilgiler ikincisinde ise bireysel kullanıcı profili saklanır. Registry’yi oluşturan her iki dosya da sabit diskinizde Windows klasörü altında bulunur. Bu dosyalar gizli olarak belirtildikleri için default ayarları kullanarak Windows Gezgini ile klasöre göz attığınızda görünmezler. Ancak aşağıdaki işlemleri yaparak bu ve diğer tüm saklı dosyaları görünür hale getirebilirsiniz.
1. Önce Windows gezgininde “Görünüm” menüsü altında yer alan “Klasör seçenekleri...”ne tıklayın.
2. Daha sonra açılan pencerede “Görünüm” kartına tıklayın ve listede “Gizli Dosyalar” altında yer alan “Tüm dosyaları göster” seçeneğini aktif hale getirin.